El Niño sẽ kéo dài thêm nửa năm, ảnh hưởng thế nào đến thời tiết toàn cầu?

Trí Đạt
•
Thứ Hai, 28/09/2026

Các nhà khí tượng dự báo hiện tượng El Niño trong năm nay đang ngày càng mạnh lên và gần như chắc chắn sẽ kéo dài thêm khoảng sáu tháng, đến mùa xuân năm 2027. Hiện tượng này có thể tạo ra các hình thái thời tiết khác thường tại nhiều nơi trên thế giới.

Cây lúa khô héo và chết do hạn hán, đất nứt nẻ, ảnh hưởng của hiện tượng El Niño. (Ảnh: neenawat khenyothaa/Shutterstock)

Nhà khoa học khí hậu Azhar Ehsan của Đại học Columbia, trong buổi trao đổi với truyền thông tuần này, đã trình bày biểu đồ cho thấy xác suất El Niño kéo dài đến mùa xuân năm 2027 là “99% đến 100%”. Ông nói thêm: “Tôi viết là gần như chắc chắn, nhưng thực tế là 100%.”

Kết luận của ông Ehsan dựa trên các mô hình khí hậu. Các mô hình cho thấy El Niño gần như chắc chắn không chỉ kéo dài qua mùa thu và mùa đông năm nay, mà còn sang mùa xuân năm 2027.

Ông Ehsan không phải người duy nhất đưa ra dự báo này. Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) cũng cho rằng El Niño sẽ tiếp diễn thêm khoảng sáu tháng.

Đợt El Niño lần này không chỉ được dự báo kéo dài mà còn có cường độ mạnh. Nó đang phát triển nhanh hơn bất kỳ đợt El Niño nào từng được ghi nhận và được dự báo đạt mức “siêu mạnh” vào mùa thu hoặc mùa đông.

El Niño là một phần của chu kỳ khí hậu tự nhiên có tên chính thức là Dao động Nam El Niño (El Niño-Southern Oscillation, viết tắt là ENSO). Chu kỳ này làm nhiệt độ nước biển ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương gần xích đạo dao động giữa trạng thái ấm hơn và lạnh hơn bình thường: khi nhiệt độ cao hơn mức trung bình ít nhất 0,5 độ C thì được gọi là El Niño, còn khi thấp hơn 0,5 độ C thì được gọi là La Niña.

El Niño khiến các hình thái thời tiết toàn cầu lệch khỏi mức bình thường. Do Thái Bình Dương có diện tích rất lớn, các nhiễu động khí quyển tại khu vực này có thể tác động sâu rộng đến quá trình giải phóng nhiệt từ đại dương vào khí quyển, hoàn lưu khí quyển, nhiệt độ và lượng mưa ở nhiều khu vực trên thế giới.

Theo Viện Hợp tác Nghiên cứu Khoa học Môi trường thuộc Đại học Colorado Boulder (University of Colorado, Boulder), ENSO “có thể được xem là một trong những động lực khí hậu có ảnh hưởng lớn nhất trên Trái Đất”.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) thuộc Liên Hợp Quốc trước đó cũng cảnh báo El Niño lần này có khả năng gây ra nhiều thời tiết cực đoan hơn trên phạm vi toàn cầu, gồm nắng nóng gay gắt, hạn hán và mưa lớn, đồng thời ảnh hưởng có thể kéo dài sang năm sau.

El Niño còn có một tác động đáng chú ý khác: làm suy giảm hoạt động bão nhiệt đới ở Đại Tây Dương, từ đó có thể làm giảm ảnh hưởng của mùa bão Đại Tây Dương.

Trưởng nhóm khí tượng của Nexstar Media Group, Brian James, cho biết El Niño đang mạnh lên nhanh chóng sẽ gây ảnh hưởng “đáng kể” đến thời tiết trong các tháng tới. Theo ông, hiện tượng này đã tác động đến mùa bão: thúc đẩy hoạt động bão mạnh ở Thái Bình Dương nhưng khiến hoạt động bão ở Đại Tây Dương đặc biệt yên ắng.

Khi mùa đông đến, El Niño được dự báo sẽ gây ảnh hưởng rất khác nhau ở miền bắc và miền nam nước Mỹ. Nhìn chung, các bang miền bắc sẽ khô và ấm hơn bình thường, trong khi các bang miền nam có xu hướng mát và ẩm hơn.

Ông James nói: “Đúng là một số nơi ở miền bắc nước Mỹ sẽ vẫn có tuyết, nhưng mô hình thời tiết tổng thể không ủng hộ khả năng miền bắc nước Mỹ có lượng tuyết rơi lớn.”