Cánh báo giới dòng chính Phương Tây đưa tin gần 40 dân biểu Đảng Dân chủ tại Hạ viện Hoa Kỳ không ký thư yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump chấm dứt cuộc điều tra liên bang liên quan đến hồ sơ nhập cư của Dân biểu Ilhan Omar. Bức thư được công bố ngày 26 tháng 10, do Dân biểu Pramila Jayapal cùng các lãnh đạo Dân chủ khởi xướng, nhận được sự ủng hộ của 175 nhà lập pháp, nhưng thiếu chữ ký của bà Nancy Pelosi, ông Steny Hoyer và một số dân biểu đang tranh cử tại những địa hạt cạnh tranh. Sự việc phản ánh mức độ tham gia khác nhau trong nội bộ Đảng Dân chủ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11, song việc không ký thư không đồng nghĩa với phản đối bà Omar hoặc ủng hộ cuộc điều tra. 

Bà Nancy Pelosi nói rằng Mỹ không để ĐCSTQ cô lập Đài Loan khỏi thế giới dân chủ. (Ảnh minh họa: Lev radin/Shutterstock)

Gần 40 dân biểu không tham gia ký thư

Tờ Fox News cho biết khoảng 175 dân biểu Dân chủ đã ủng hộ bức thư do Dân biểu Pramila Jayapal của tiểu bang Washington dẫn đầu, chiếm hơn hai phần ba khối Dân chủ tại Hạ viện. Theo cách thống kê của Fox News, gần 40 đồng viện không tham gia ký tên. Thông tin về 175 người ủng hộ được xác nhận qua thông cáo chính thức ngày 26 tháng 10 và danh sách người ký trên trang của bà Jayapal; tuy nhiên, con số gần 40 người không ký là cách tính được Fox News đưa ra, không phải kết quả biểu quyết chính thức.

Những lãnh đạo Dân chủ không ký tên

Hai nhân vật nổi bật vắng mặt là cựu Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, đại diện California, và cựu lãnh đạo đa số Hạ viện Steny Hoyer, đại diện Maryland. Ngược lại, Dân biểu Jim Clyburn của South Carolina, từng giữ chức lãnh đạo kỷ luật phe đa số, tham gia ký thư cùng ba lãnh đạo cao cấp đương nhiệm của khối Dân chủ là Hakeem Jeffries, Katherine Clark và Pete Aguilar. Cánh báo giới nhận xét rằng bà Pelosi và ông Hoyer đều sắp nghỉ hưu chính trị, nhưng Dân biểu Nydia Velázquez của New York, cũng chuẩn bị rời Quốc hội, vẫn ký tên. Việc có hoặc không có tên của các nhân vật này có thể đối chiếu với danh sách được công bố trên trang chính thức của bà Jayapal.

Các dân biểu đang đối mặt với cuộc bầu cử cạnh tranh

Báo chí Phương Tây nêu tên ông Henry Cuellar của Texas, ông Tom Suozzi của New York, bà Marie Gluesenkamp Perez của Washington và ông Don Davis của North Carolina trong nhóm không ký thư. Đây là những dân biểu mà bài báo đặt trong bối cảnh các cuộc tranh cử có tính cạnh tranh, nơi những lập trường công khai về cuộc điều tra bà Omar có thể trở thành vấn đề chính trị nhạy cảm. Báo giới cho biết đã liên lạc với những người này nhưng chưa nhận được phản hồi tại thời điểm xuất bản. Các bài báo không cung cấp lời giải thích trực tiếp của họ về quyết định không ký, vì vậy không thể xác định động cơ chỉ dựa trên sự vắng mặt trong danh sách.

Nội dung bức thư phản đối điều tra

Văn bản đề ngày 26 tháng 10 được gửi tới Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin. Sáu nhân vật dẫn đầu gồm bà Pramila Jayapal, ông Jamie Raskin, ông Robert Garcia, ông Bennie Thompson, bà Yvette Clarke và Greg Casar. Các nhà lập pháp phản đối việc khám xét nhà Omar vào ngày 12 tháng 10, tức 22 ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Họ lập luận rằng hoạt động điều tra công khai vào thời điểm cử tri chuẩn bị bỏ phiếu có thể ảnh hưởng đến quyết định của cử tri tại địa hạt số 5 của Minnesota. Họ cũng cáo buộc chính quyền sử dụng cơ quan thực thi pháp luật nhằm gây bất lợi cho một đối thủ chính trị. Đây là lập trường của những người ký thư, chưa phải kết luận của tòa án về động cơ điều tra.

Bối cảnh cuộc khám xét ngày 12 tháng 10

Các đặc vụ Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa đã thực hiện lệnh khám xét được tòa án cho phép tại nơi ở của bà Omar ở Washington, D.C. Tờ Reuters xác nhận cuộc khám xét nằm trong một cuộc điều tra hình sự liên bang và cho biết điện thoại của bà Omar đã bị thu giữ. Tờ Fox News còn đề cập đến nhiều điện thoại, sổ ghi chép và các vật dụng khác. Việc khám xét là sự kiện có thật, nhưng lệnh khám xét không đồng nghĩa với việc người bị khám xét đã phạm tội.

Tranh cãi về tuổi và hồ sơ nhập cư

Theo tờ Fox News, cơ quan điều tra đang xem xét cáo buộc bà Omar hoặc cha bà khai sai năm sinh trong quá trình hoàn tất thủ tục nhập cư và nhập quốc tịch. Bà Omar cùng gia đình đến Hoa Kỳ năm 1995 và bà trở thành công dân Mỹ năm 2000. Vấn đề được nêu là liệu bà đã 17 tuổi khi được hưởng quốc tịch thông qua cha, hay đã đủ 18 tuổi và phải thực hiện thủ tục riêng. Tờ Reuters xác nhận giới điều tra đang xem xét khả năng có thông tin sai lệch trong hồ sơ, nhưng không công bố bằng chứng kết luận tuổi thật của bà Omar khác với hồ sơ công khai. Vì vậy, cáo buộc gian lận tuổi vẫn chưa được chứng minh.

Phản ứng của bà Ilhan Omar và chính quyền

Bà Omar bác bỏ hành vi sai trái và cho rằng cuộc khám xét là hành động gây sức ép chính trị nhằm vào một người thường xuyên chỉ trích Tổng thống Trump. Về phía chính quyền, Bộ Tư pháp xác nhận có cuộc điều tra hình sự, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc quốc tịch phải được cấp hợp pháp và trung thực. Bộ trưởng Mullin cũng công khai bảo vệ hoạt động điều tra. Những quan điểm đối lập này chưa giải quyết được câu hỏi liệu có gian lận nhập cư hoặc lạm dụng quyền lực hay không.