Hải cảnh Trung Quốc phun vòi rồng vào tàu Philippines, phóng viên Mỹ trực tiếp chứng kiến

Lý Ngôn
•
Thứ Bảy, 25/07/2026

Thứ Sáu (24/7), các tàu hải cảnh ĐCSTQ đã phun vòi rồng vào một tàu tiếp tế của chính phủ Philippines gần bãi cạn Scarborough trên Biển Đông. Khi đó, một nhóm phóng viên CNN của Mỹ cũng có mặt trên tàu Philippines và trực tiếp ghi lại toàn bộ sự việc. Đây là lần thứ ba trong tuần này lực lượng Trung Quốc và Philippines xảy ra đối đầu căng thẳng tại vùng biển tranh chấp này.

Thứ Sáu (24/7/2026), các tàu hải cảnh ĐCSTQ đã phun vòi rồng vào một tàu tiếp tế của chính phủ Philippines gần bãi cạn Scarborough trên Biển Đông. (Ảnh chụp màn hình video)

Bãi cạn Scarborough có ngư trường giàu tài nguyên, được Philippines gọi là Bajo de Masinloc, nằm cách đảo Luzon, đảo chính của Philippines, 220 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc khoảng 530 km. Bắc Kinh, Philippines và Đài Loan đều tuyên bố chủ quyền đối với khu vực này. Tuy nhiên, kể từ năm 2012, chính quyền Bắc Kinh đã duy trì hoạt động tuần tra thường xuyên bằng các tàu hải cảnh và trên thực tế kiểm soát rạn san hô không có người ở này.

Lần này, CNN được phép độc quyền lên tàu của Cục Ngư nghiệp và Tài nguyên Thủy sản Philippines (BFAR). Con tàu đang thực hiện nhiệm vụ tiếp tế nhiên liệu cho ngư dân Philippines hoạt động gần bãi cạn Scarborough. Khi tàu Philippines tiến gần rạn san hô, nhiều tàu hải cảnh Trung Quốc cỡ lớn đã áp sát bao vây và phát cảnh báo đe dọa qua loa phóng thanh: “Lập tức rời đi… nếu không, chúng tôi sẽ áp dụng các biện pháp cứng rắn theo pháp luật”. Sau đó, các tàu hải cảnh Trung Quốc liên tục di chuyển vòng quanh tàu Philippines và phun vòi rồng tấn công.

China Coast Guard fires water cannon at Philippine ship in South China Sea pic.twitter.com/EGHTGVkmnw
— Firstpost (@firstpost) July 24, 2026

Nhà chức trách Philippines cho biết phía Trung Quốc hôm đó đã điều 15 tàu hải cảnh và tàu “dân quân biển”; phía Philippines có 10 tàu, trong đó có 3 tàu của lực lượng bảo vệ bờ biển, cùng một máy bay hạng nhẹ bay vòng ở độ cao thấp. Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines (PCG) lên án các tàu hải cảnh Trung Quốc “di chuyển nguy hiểm”. Một tàu Trung Quốc đã áp sát tàu BRP Datu Paduhinog, nơi nhóm phóng viên CNN có mặt, ở khoảng cách chỉ 7 m, gây nguy cơ va chạm nghiêm trọng.

Do một cơn bão đang tiến đến khu vực, các tàu Philippines sau đó đã hủy nhiệm vụ và quay về cảng.

Về việc này, đài truyền hình nhà nước Trung Quốc cho biết lực lượng hải cảnh Trung Quốc đã tiến hành các biện pháp thực thi pháp luật đối với các tàu Philippines “tập trung bất hợp pháp”; người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm thì tuyên bố tại cuộc họp báo thường kỳ rằng hoạt động thực thi pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi của Trung Quốc là “hợp pháp, đúng quy định” và “không có gì phải bàn cãi”.

Xung đột liên tiếp trong tuần, Mỹ tái khẳng định cam kết với đồng minh

Tình hình Biển Đông nhanh chóng nóng lên trong tuần này khi các vụ đối đầu liên tiếp xảy ra. Thứ Hai (20/7), một xuồng hải cảnh Trung Quốc tiến gần tàu chiến BRP Sierra Madre của quân đội Philippines đang mắc cạn tại Bãi Cỏ Mây. Khi phía Philippines điều 2 xuồng cao su đến ngăn chặn, 8 quân nhân Trung Quốc đã dùng gậy gỗ và mái chèo va đập vào các xuồng Philippines, đồng thời xảy ra xô xát, khiến hai quân nhân Philippines bị thương và phải nhập viện.

Thứ Năm (23/7), hải cảnh Trung Quốc đã dùng vòi rồng và các hành động di chuyển nguy hiểm để cản trở nhiệm vụ tiếp tế cho ngư dân của Philippines tại bãi cạn Scarborough. Sau đó, phía Trung Quốc tuyên bố đã trục xuất các tàu Philippines “xâm nhập” vùng biển theo đúng pháp luật.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người đang có mặt tại Manila để tham dự các cuộc họp của ASEAN, mạnh mẽ lên án hành động “nguy hiểm và khiêu khích” của phía Trung Quốc, đồng thời tái khẳng định: “Chúng tôi có trách nhiệm và sẽ không bỏ rơi các đồng minh của mình”. Do Philippines và Mỹ đã ký Hiệp ước Phòng thủ Chung Mỹ–Philippines, nếu lãnh thổ hoặc tàu thuyền Philippines bị tấn công vũ trang, Washington về mặt pháp lý có nghĩa vụ cung cấp hỗ trợ.

Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. vào giữa tháng Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tiết lộ rằng ông dự định trực tiếp nêu quan ngại về tình hình Biển Đông trong cuộc gặp với lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình.

Tuyến đường thương mại toàn cầu trở thành điểm nóng địa chính trị

Mỗi năm, 1/3 lượng hàng hóa thương mại đường biển toàn cầu đi qua Biển Đông. Ngoài Trung Quốc và Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và Đài Loan cũng đưa ra các yêu sách một phần đối với vùng biển này. Mặc dù Tòa Trọng tài Thường trực tại The Hague phán quyết vào năm 2016 rằng phần lớn yêu sách về “quyền lịch sử” của Bắc Kinh ở Biển Đông không có cơ sở pháp lý, ĐCSTQ từ chối chấp nhận phán quyết và tiếp tục xây dựng đường băng sân bay cùng các cơ sở quân sự trên các đảo và rạn san hô tranh chấp.

Nghiên cứu của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho thấy hải cảnh ĐCSTQ gần đây đã tăng cường đáng kể sự hiện diện tại thực địa. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các tàu Trung Quốc đã tiến hành tuần tra quanh bãi cạn Scarborough trong tổng cộng 933 ngày, gần bằng tổng số của cả năm 2025.

Các nhà phân tích nhận định, trong bối cảnh Iran phong tỏa eo biển Hormuz, gây chấn động nguồn cung năng lượng và chuỗi cung ứng chip toàn cầu, nếu Biển Đông xảy ra xung đột quân sự do sai sót trong điều hướng hoặc phán đoán sai, nền kinh tế toàn cầu có thể phải hứng chịu đòn giáng mang tính hủy diệt. Để ứng phó với tình hình khu vực, quân đội Mỹ đã tăng cường điều tàu chiến đến khu vực Đông Thái Bình Dương và Biển Đông nhằm củng cố hỗ trợ các đồng minh và duy trì tự do hàng hải.