Iran cảnh báo đáp trả nếu Mỹ và Israel không thực thi đầy đủ thỏa thuận hòa bình tạm thời

Minh Hoàng
•
Thứ Bảy, 04/07/2026

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hôm thứ Sáu (3/7) cảnh báo Tehran sẽ có hành động đáp trả nếu Mỹ và Israel không thực thi đầy đủ thỏa thuận hòa bình tạm thời, trong bối cảnh nước này bắt đầu lễ quốc tang tưởng niệm cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Ảnh minh họa: Cờ Iran. (Nguồn: frantic00/Shutterstock)

Phát biểu trong cuộc gặp với một quan chức Belarus, ông Ghalibaf nói rằng Iran “sẽ kiên quyết yêu cầu các thỏa thuận phải được thực thi đầy đủ và [nếu Mỹ và Israel] không thực hiện các cam kết của mình, Iran sẽ tiếp tục các hành động đáp trả tương xứng”, theo Hãng thông tấn Sinh viên Iran (ISNA) bán chính thức.

Ông Ghalibaf cũng cho rằng Mỹ đã không đạt được các mục tiêu quân sự tại Iran, đồng thời cho rằng Washington cuối cùng đã phải đề nghị ngừng bắn. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức khác trong chính quyền cho biết các cuộc không kích của Mỹ, bắt đầu từ tháng Hai, đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran.

Sau đó, Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran trong khoảng hai tháng, trong khi ông Trump từng cảnh báo trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng Tư rằng quân đội Mỹ có thể tấn công vào các nhà máy điện, cầu đường và các cơ sở hạ tầng khác của Iran.

Lễ quốc tang bắt đầu hơn bốn tháng kể từ khi ông Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hôm 28/2. Các quan chức Iran cho biết tang lễ bị hoãn do chiến sự và các mối lo ngại về an ninh, bất chấp truyền thống Hồi giáo thường yêu cầu việc an táng được tiến hành sớm nhất có thể sau khi qua đời.

Ông Khamenei, người giữ cương vị Lãnh tụ Tối cao Iran từ năm 1989 cho đến khi qua đời, đã thiệt mạng khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel đánh trúng khu phức hợp văn phòng và nhà riêng của ông tại trung tâm Tehran trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột. Một số thành viên trong gia đình ông, gồm con gái, con rể cùng cháu gái 14 tháng tuổi, cũng thiệt mạng.

Con trai và cũng là người kế nhiệm ông, Mojtaba Khamenei, được cho là bị thương trong vụ tấn công và chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao vào giữa tháng Ba.

Trong bối cảnh Iran chuẩn bị an táng nhà lãnh đạo đã điều hành đất nước gần 37 năm, nhiều biểu ngữ trên khắp Tehran kêu gọi người dân thể hiện sự ủng hộ đối với Cộng hòa Hồi giáo. Truyền thông nhà nước phát sóng hình ảnh những người mặc trang phục màu đen đến viếng, nhiều người ném khăn quàng và các vật dụng cá nhân khác về phía linh cữu của ông Khamenei để các vật này chạm vào quan tài, một tập tục truyền thống ở Iran.

Lễ quốc tang diễn ra từ ngày 3 đến ngày 9/7, trùng với tháng Muharram – tháng để tang linh thiêng của người Hồi giáo dòng Shia, bắt đầu bằng lễ quàn linh cữu của ông Khamenei tại Đại Thánh đường Imam Khomeini ở Tehran. Linh cữu của một số thành viên trong gia đình thiệt mạng trong cùng vụ không kích cũng được quàn tại đây và phủ quốc kỳ Iran.

Lễ di quan chính thức qua thủ đô Tehran dự kiến diễn ra vào ngày 6/7 trước khi các nghi lễ tiếp tục được tổ chức tại thành phố linh thiêng Qom. Đoàn tang lễ sau đó sẽ đến các thành phố Najaf và Karbala của Iraq trước khi trở lại Iran để an táng ông Khamenei tại đền thờ Imam Reza ở Mashhad, quê hương của ông và cũng là một trong những địa điểm hành hương linh thiêng nhất của người Hồi giáo dòng Shia.

Các quan chức cấp cao của Iran, gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cùng các chỉ huy quân sự cấp cao, đang chủ trì các nghi lễ.

Các phái đoàn nước ngoài đến từ hơn 100 quốc gia dự kiến tham dự, trong đó có đại diện của Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, Ả Rập Xê Út, Qatar, Oman và một số quốc gia Trung Á. Phía Nga cử Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Dmitry Medvedev thay mặt Tổng thống Vladimir Putin tham dự.

Các quan chức Iran cho biết những quốc gia ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, bao gồm Mỹ, Israel và các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU), không được mời tham dự.

Các biện pháp an ninh đã được tăng cường cho tang lễ, trong đó không phận Tehran tạm thời bị đóng cửa trong thời gian diễn ra lễ di quan chính. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào trong thời gian diễn ra các nghi lễ sẽ phải đối mặt với “phản ứng quyết liệt”. Đầu tuần này, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, tuyên bố Mojtaba Khamenei đã “bị đưa vào danh sách phải tiêu diệt”.

Giới lãnh đạo Iran mô tả tang lễ vừa là lễ tưởng niệm cấp quốc gia, vừa là minh chứng cho sự đoàn kết dân tộc. Tổng thống Pezeshkian kêu gọi người dân Iran “thuộc mọi sắc tộc, tôn giáo, quan điểm và khuynh hướng chính trị” tham dự, đồng thời cho rằng sự hiện diện đông đảo sẽ gửi đi “một thông điệp rõ ràng tới thế giới”. Các quan chức ước tính số người tham dự có thể dao động từ 4 triệu đến 15 triệu người, khiến đây trở thành một trong những lễ tang lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Cái chết của ông Khamenei đã làm dấy lên những câu hỏi mới về tương lai chính trị của Iran. Trong thời gian xảy ra xung đột, Tổng thống Trump từng công khai kêu gọi người dân Iran “giành lại chính quyền của các bạn”, song cho đến nay hầu như chưa có dấu hiệu nào về một cuộc nổi dậy quy mô lớn. Những người ủng hộ đường lối cứng rắn vẫn tổ chức các cuộc tuần hành hằng đêm tại Tehran, trong khi các cuộc biểu tình chống chính phủ vì tình hình kinh tế hồi đầu năm đã bị trấn áp mạnh.

Đầu tuần này, chính quyền Trump đã tiến hành đàm phán với một phái đoàn Iran tại Qatar về một bản ghi nhớ nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn thêm ít nhất 60 ngày. Washington đang tìm kiếm các cam kết từ Tehran về việc bàn giao hoặc pha loãng lượng urani đã làm giàu, chấm dứt chương trình hạt nhân và mở lại Eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế.

Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Tehran và Washington dự kiến sẽ được nối lại sau lễ an táng ông Khamenei, với Qatar tiếp tục giữ vai trò trung gian quan trọng.

Nội dung nghị sự bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, việc nới lỏng trừng phạt, các tài sản bị phong tỏa, an ninh khu vực và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Mặc dù một thỏa thuận khung đạt được vào tháng Sáu đã mở đường cho các cuộc đàm phán tiếp theo, Israel vẫn phản đối tiến trình ngoại giao này, trong khi Tehran cáo buộc nước này tìm cách phá hoại các cuộc đàm phán.