Theo giờ địa phương, trưa thứ Hai (ngày 5/1), cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ là bà Cilia Flores đã lần đầu ra hầu tòa tại Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York (Mỹ), và tuyên bố không nhận tội đối với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.

Ông Maduro và vợ đã không nhận tội đối với các cáo buộc về ma túy và vũ khí. (Ảnh chụp màn hình Foxnews)

Trong ngày, hai người được áp giải từ một nhà giam ở Brooklyn (New York) đến tòa án tại Manhattan. Công tác an ninh được thắt chặt nghiêm ngặt; dưới sự hộ tống của lực lượng thực thi pháp luật liên bang, họ di chuyển đến tòa án bằng trực thăng. Nhân chứng cho biết, khi lên trực thăng, ông Maduro bị yêu cầu cúi đầu khom người, dáng đi có phần khập khiễng.

Trong suốt phiên xét xử, tòa án cấm quay phim chụp ảnh, nhưng các phóng viên, trong đó có Đài CBS News, được phép tác nghiệp tại hiện trường. Theo CBS News, khi ra trước tòa, ông Maduro bị đeo xiềng ở chân, tay không bị còng và có cái bắt tay ngắn với luật sư. Tại tòa, ông Maduro phát biểu bằng tiếng Tây Ban Nha, khẳng định mình vẫn là Tổng thống Venezuela và tuyên bố mình là tù binh chiến tranh. Ngay lập tức, thẩm phán ngắt lời và cho biết những tuyên bố như vậy cần được trình bày trong thủ tục pháp lý phù hợp.

Cáo trạng: 25 năm hợp tác với các trùm ma túy quốc tế

Theo bản cáo trạng mới do Bộ Tư pháp Mỹ công bố hôm thứ Bảy (3/1), chính phủ Mỹ đã truy tố ông Maduro với 4 tội danh hình sự nghiêm trọng, gồm: âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu buôn lậu cocaine, tàng trữ súng máy và thiết bị hủy diệt, cũng như đồng mưu tàng trữ súng máy và thiết bị hủy diệt. Các tội danh này có thể dẫn đến mức án tối đa là tù chung thân.

Cáo trạng nêu rõ, trong hơn 25 năm qua, vợ chồng Maduro đã hợp tác với các tổ chức buôn bán ma túy quốc tế để vận chuyển ma túy bất hợp pháp vào Mỹ và thu lợi trái phép. Tại phiên tòa, cả hai đều tuyên bố không nhận tội đối với toàn bộ cáo buộc.

Tối thứ Hai, Ngoại trưởng Rubio và các quan chức cấp cao khác trong chính quyền Trump sẽ báo cáo với “Nhóm Tám” của Hạ viện và Thượng viện về tình hình ở Venezuela.

“Nhóm Tám người” đề cập đến tám thành viên của Quốc hội Hoa Kỳ có thẩm quyền nhận các báo cáo về thông tin tình báo mật nhất từ ​​nhánh hành pháp. Họ bao gồm chủ tịch và phó chủ tịch các ủy ban tình báo của cả Hạ viện và Thượng viện, Chủ tịch Hạ viện và Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện, cùng với Lãnh đạo phe đa số và Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện.

Luật sư cho biết bà Flores cần được đánh giá y tế

Luật sư của bà Flores, ông Mark E. Donnelly, cho biết thân chủ của mình đã bị thương trong quá trình bị bắt giữ. Theo CBS News, trên người bà Flores có thể thấy rõ các vết bầm tím khi xuất hiện tại tòa.

Ông Donnelly nghi ngờ rằng bà Flores có thể bị gãy xương sườn hoặc bị bầm dập nghiêm trọng. Thẩm phán đã yêu cầu bên công tố bảo đảm bà được kiểm tra và chăm sóc y tế cần thiết.

Trong một tuyên bố gửi cho BBC, ông Donnelly cho biết tình trạng tinh thần của thân chủ vẫn ổn định; phía bào chữa sẽ tiến hành xem xét kỹ lưỡng và phản bác các chứng cứ của công tố, đồng thời đưa ra các lập luận pháp lý vào thời điểm thích hợp.

Ông Maduro tạm thời không xin tại ngoại

Nhiều hãng truyền thông Mỹ đưa tin, hiện ông Maduro chưa nộp đơn xin tại ngoại, nhưng các luật sư của ông vẫn bảo lưu quyền nộp đơn trong thời gian tới.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi tuyên bố ông Maduro sẽ sớm “đối mặt với toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Hoa Kỳ”. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng cho rằng ông Maduro sẽ phải “trải qua một phiên tòa khó khăn và kéo dài”.

Cùng ngày, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã tổ chức một cuộc họp khẩn tại New York để thảo luận về tình hình Venezuela. Đại diện thường trực của Venezuela tại Liên Hợp Quốc cáo buộc hành động của Mỹ là thiếu cơ sở pháp lý.

Đáp lại, Đại diện thường trực của Mỹ tại Liên Hợp Quốc, ông Mike Waltz, khẳng định hành động của Washington là thực thi pháp luật theo đúng quy định, đồng thời nhấn mạnh rằng ông Maduro không phải là nguyên thủ quốc gia hợp pháp.

Theo các nguồn tin, tại Caracas, bà Delcy Rodríguez đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời của Venezuela.

Luật sư danh tiếng đảm nhận bào chữa, lý lịch thẩm phán chủ tọa thu hút chú ý

Hồ sơ của tòa án liên bang cho thấy ông Maduro đã thuê luật sư Barry Joel Pollack — người từng đại diện bào chữa cho nhà sáng lập WikiLeaks Julian Assange — làm luật sư biện hộ.

Phiên điều trần ngày thứ Hai do Thẩm phán liên bang Alvin Hellerstein chủ trì. Vị thẩm phán 92 tuổi này được Tổng thống Bill Clinton bổ nhiệm, giữ cương vị Thẩm phán cao cấp của Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York từ năm 2011. Ông có kinh nghiệm xét xử dày dạn, từng xử lý nhiều vụ án lớn liên quan đến khủng bố và an ninh quốc gia, bao gồm các vụ việc liên quan đến sự kiện 11/9 và vụ diệt chủng tại Sudan.

Thẩm phán Hellerstein cũng đã xét xử nhiều vụ án liên quan đến các đồng phạm của ông Maduro. Tháng 4/2024, ông tuyên án hơn 21 năm tù đối với cựu tướng Venezuela đã nghỉ hưu Cliver Alcala. Trước đó, vào tháng 6/2023, cựu giám đốc tình báo Hugo Carvajal Barrios đã nhận tội trước tòa của ông, thừa nhận các cáo buộc liên quan đến ma túy và khủng bố.

Ngoài ra, gần đây Thẩm phán Hellerstein còn bác bỏ yêu cầu của chính quyền Trump về việc trục xuất các bị cáo dựa trên Đạo luật Kẻ thù Nước ngoài, cho rằng đạo luật này đã bị áp dụng không phù hợp.

Liệu ông Maduro có thể yêu cầu hủy bỏ cáo buộc với tư cách nguyên thủ quốc gia nước ngoài?

Khi vụ án tiếp tục được thúc đẩy, ông Maduro có thể viện dẫn lập luận rằng “nguyên thủ quốc gia nước ngoài được hưởng quyền miễn trừ hình sự” để yêu cầu tòa án Mỹ hủy bỏ các cáo buộc đối với mình. Trong một số trường hợp, tòa án Mỹ thừa nhận quyền miễn trừ tư pháp dành cho quan chức nước ngoài, tuy nhiên lập luận của ông Maduro đang phải đối mặt với những trở ngại rõ rệt.

Vụ án Noriega năm 1989 được xem là một tiền lệ quan trọng. Cựu lãnh đạo Panama Manuel Noriega cũng từng bị cáo buộc tham gia buôn lậu ma túy vào Mỹ và bị bắt giữ trong một chiến dịch quân sự. Sau đó, tòa án Mỹ đã bác bỏ lập luận về quyền miễn trừ của nguyên thủ quốc gia, chấp nhận quan điểm của phía Mỹ rằng ông này không phải là nhà lãnh đạo hợp pháp của đất nước.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng tiền lệ này có thể làm suy yếu đáng kể khả năng ông Maduro dựa vào tư cách nguyên thủ để yêu cầu hủy bỏ cáo trạng.

Phiên tòa tiếp theo của vụ án được ấn định vào ngày 17/3, và thẩm phán đã ra lệnh ông Maduro phải tiếp tục ra hầu tòa.

Phong tỏa toàn bộ tài sản của vợ chồng ông Maduro tại Thụy Sĩ

Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ hôm thứ Hai cho biết Thụy Sĩ đã đóng băng tất cả tài sản của Maduro tại Thụy Sĩ sau khi ông bị lực lượng Mỹ bắt giữ.

Thông cáo cho biết biện pháp này, có hiệu lực ngay lập tức và kéo dài 4 năm, được thiết kế để ngăn chặn việc chuyển vốn bất hợp pháp tiềm tàng và bổ sung cho các lệnh trừng phạt hiện hành của Thụy Sĩ đối với Venezuela đã được áp dụng từ năm 2018.

Việc đóng băng tài sản sẽ không ảnh hưởng đến các thành viên hiện tại của chính phủ Venezuela. Thụy Sĩ tuyên bố sẽ thu hồi bất kỳ khoản tiền nào được cho là thu được bất hợp pháp nhằm mang lại lợi ích cho người dân Venezuela.

Lý Ngọc t/h