Mỹ: Cháy phòng thí nghiệm hạt nhân Savannah River, khảo sát không phát hiện nhiễm xạ

Lý Ngọc
•
Thứ Năm, 29/10/2026

Đám cháy tại phòng thí nghiệm thuộc khu hạt nhân Savannah River của Mỹ chiều thứ Tư (28/10) khiến giới chức ban bố tình trạng khẩn cấp, song khảo sát không phát hiện nhiễm xạ ở mức đo được.

Bản đồ khu Savannah River Site của Bộ Năng lượng Mỹ và vùng xung quanh tại bang Nam Carolina. (Ảnh: Bộ Năng lượng Mỹ/ Wikimedia Commons)

Lửa bùng lên tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Savannah River (SRNL), nằm trong khu Savannah River Site (SRS) của Bộ Năng lượng Mỹ gần thành phố Aiken, bang Nam Carolina. Đám cháy sau đó đã được dập tắt.

Thông cáo của SRS cho biết giới chức khu này ban bố tình trạng “khẩn cấp khu vực cơ sở” vào chiều tối thứ Tư và dỡ bỏ lúc 21h45 cùng ngày (giờ địa phương). Theo tài liệu hướng dẫn cộng đồng của SRS, đây là mức cao thứ hai trong 3 cấp khẩn cấp của khu (trên mức “báo động” và dưới mức “khẩn cấp chung”), cho thấy “đã xảy ra sự việc nghiêm trọng hơn” tại khu.

Kết quả khảo sát phóng xạ không phát hiện nhiễm xạ ở mức đo được. Rào chắn ở các lối vào khu đã mở lại, nhân viên được yêu cầu đi làm theo lịch vào thứ Năm (29/10).

Nhân viên trú ẩn, 1 người bị thương nhẹ

Đài truyền hình địa phương WRDW dẫn lời SRS cho biết đám cháy chỉ xảy ra trong một phòng và đã có hiện tượng “phát tán phóng xạ chưa qua lọc ở mặt đất”. Chi tiết này không có trong các thông cáo SRS đăng trên trang web của khu. Nhân viên ở khu phòng thí nghiệm, gọi là khu A, phải trú ẩn tại chỗ, phía sau rào chắn, trong khoảng 30 phút.

Để đề phòng, SRS cũng cho trú ẩn những nhân viên ở các khu vực bị ảnh hưởng mà không tham gia công tác ứng phó hay việc dừng vận hành thiết bị. Rào chắn ở các lối vào khu được đóng lại, không cho xe đi vào; giao thông đường sắt, đường sông và đường hàng không quanh SRS bị hạn chế trong lúc xử lý sự cố.

Người phát ngôn Văn phòng Điều hành Savannah River của Bộ Năng lượng Mỹ cho biết một nhân viên được đưa vào bệnh viện vì bị thương nhẹ. Người phát ngôn này cũng nói với New York Post rằng “chưa có báo cáo nào về nhiễm xạ”.

Các thông cáo của khu chưa nêu nguyên nhân vụ cháy.

Nơi từng sản xuất vật liệu cho bom hạt nhân

SRS rộng 310 dặm vuông (khoảng 803 km²), trải trên 3 hạt Aiken, Barnwell và Allendale. Khu được xây dựng đầu thập niên 1950, lúc Chiến tranh Lạnh ở đỉnh điểm, để sản xuất vật liệu then chốt cho kho vũ khí hạt nhân của Mỹ, chủ yếu là tritium và plutonium-239.

Khi việc sản xuất vũ khí thu hẹp sau Chiến tranh Lạnh, nhiệm vụ của khu chuyển sang xử lý những gì việc sản xuất vật liệu hạt nhân để lại. Hiện SRS tập trung làm sạch môi trường, quản lý chất thải và vật liệu hạt nhân, nhưng vẫn duy trì các hoạt động về tritium để phục vụ năng lực răn đe hạt nhân của Mỹ.

SRNL nằm ở góc tây bắc, gần rìa khu. Ông Edwin Lyman, giám đốc an toàn điện hạt nhân của Liên hiệp các nhà khoa học quan ngại, nói với hãng tin AP rằng phòng thí nghiệm này hiện tiến hành thí nghiệm với vật liệu hạt nhân và xử lý chất phóng xạ. Ông cho biết nơi đây còn vận hành một cơ sở thu hồi đồng vị phóng xạ từ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng.

Ông Lyman nhận định việc giới chức cho biết không có nhiễm xạ bên ngoài khu là điều đáng yên tâm, vì giữa phần lớn các cơ sở và khu vực công cộng có một vùng đệm.

Lý Ngọc (t/h)