Mỹ siết điều tra “du lịch sinh con” giữa lúc lệnh hạn chế quyền công dân bị đình trệ

Hạ Vũ
•
Thứ Tư, 01/07/2026

Ngày 30/6, Tối cao Pháp viện Mỹ đã bác bỏ sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Donald Trump nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh. Mặc dù phán quyết này được xem là một giới hạn về mặt hiến pháp đối với quyền hành pháp, nhưng tác động thực tế có thể sẽ tập trung vào việc siết chặt hoạt động “du lịch sinh con”. Ngay sau phán quyết của tòa, Bộ Tư pháp Mỹ đã chỉ đạo các công tố viên liên bang ưu tiên điều tra loại hình này.

Một văn phòng điều hành đường dây “du lịch sinh con”, đang bị truy tố ở Texas, đặt tại một căn hộ ở khu phố Tàu của Houston. (Ảnh: Đại Vũ/Epoch Times)

Quyền công dân theo nơi sinh là nguyên tắc mọi người sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều tự động có quốc tịch Mỹ, bao gồm cả con của người nước ngoài cư trú tạm thời hoặc nhập cư bất hợp pháp. Trong vụ kiện “Trump kiện Barbara” (Trump v. Barbara), Tối cao Pháp viện đã bỏ phiếu với tỷ lệ 6-3, kết luận rằng sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ.

Bộ Tư pháp ưu tiên trấn áp “du lịch sinh con”

Trong bản ghi nhớ gửi nhân viên, quan chức cấp cao Bộ Tư pháp Colin McDonald cho biết những người đến Mỹ sinh con dưới “những lý do giả tạo” nhằm giúp con có quốc tịch Mỹ có thể bị truy tố hình sự theo các quy định về gian lận thị thực, rửa tiền, đánh cắp danh tính và gian lận qua phương tiện điện tử.

Ông McDonald viết trong bản ghi nhớ được công bố trên mạng xã hội: “Bộ Tư pháp sẽ kiên quyết bảo vệ tính thiêng liêng của quyền công dân Mỹ bằng cách điều tra và truy tố những cá nhân lợi dụng hệ thống nhập cư của chúng ta thông qua các hành vi gian lận.”

“Du lịch sinh con” là hình thức phụ nữ mang thai là công dân nước ngoài đến một quốc gia khác để sinh con nhằm giúp đứa trẻ có được quốc tịch của nước đó. Hiện Mỹ và Canada là 2 nền kinh tế thuộc Nhóm G7 duy nhất vẫn duy trì nguyên tắc “quyền công dân theo nơi sinh” (jus soli, còn gọi là “quyền theo lãnh thổ”). Vì vậy, 2 quốc gia này trở thành điểm đến phổ biến của nhiều gia đình khá giả muốn con mình sở hữu hộ chiếu của một quốc gia thứ 2 có giá trị cao.

Loại hộ chiếu này được cho là mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho đứa trẻ, như cơ hội học tập tại các trường đại học phương Tây, tiếp cận hệ thống chăm sóc y tế địa phương và thuận lợi hơn trong việc đi lại quốc tế.

Xung quanh nhu cầu này đã hình thành một ngành kinh doanh mang lại lợi nhuận lớn, chủ yếu phục vụ khách hàng đến từ châu Á, Đông Âu và Mỹ Latinh. Các công ty môi giới cung cấp dịch vụ trọn gói, từ hỗ trợ xin thị thực du lịch, hướng dẫn nhập cảnh, sắp xếp nơi lưu trú ngắn hạn đến bố trí dịch vụ sinh con tại các bệnh viện tư.

Đối với các doanh nghiệp và khách hàng trong lĩnh vực này, phán quyết của Tối cao Pháp viện hiện chưa làm thay đổi thực tế. Nếu tòa giữ nguyên sắc lệnh của Tổng thống Trump, ngành “du lịch sinh con” có thể đã sụp đổ chỉ sau một đêm.

Dù thất bại tại Tối cao Pháp viện, bản ghi nhớ của Bộ Tư pháp cho thấy chính quyền Trump vẫn sẽ tiếp tục tập trung vào vấn đề này. Bộ Tư pháp yêu cầu các công tố viên liên bang phối hợp với Bộ An ninh Nội địa trong quá trình điều tra. Trước đó, Bộ An ninh Nội địa cũng đã chỉ đạo các điều tra viên tập trung vào một sáng kiến mới nhằm xử lý “du lịch sinh con”.

Ông McDonald cho biết các vụ việc trước đây chủ yếu bị xử lý theo tội danh gian lận thị thực, nhưng giới chức cũng có thể sử dụng nhiều quy định pháp luật khác để truy tố các hành vi liên quan.

Thượng nghị sĩ: Quyền công dân theo nơi sinh thúc đẩy “du lịch sinh con”

Một trong những lập luận mà Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra để bảo vệ sắc lệnh của Tổng thống Trump là quyền công dân theo nơi sinh đã thúc đẩy hiện tượng “du lịch sinh con”, khi nhiều phụ nữ mang thai không có mối liên hệ lâu dài với Mỹ nhập cảnh chỉ để sinh con nhằm giúp con có quốc tịch Mỹ.

Thẩm phán bảo thủ Clarence Thomas của Tối cao Pháp viện cũng đề cập vấn đề này trong ý kiến phản đối được công bố ngày 30/6.

Chính quyền Trump cùng nhiều chính trị gia bảo thủ trước đây cũng nhiều lần cho rằng một số công dân Trung Quốc cố tình sang Mỹ vào giai đoạn cuối thai kỳ để sinh con và giúp con có quốc tịch Mỹ. Do nghi ngờ một số trường hợp có thể liên quan đến Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhiều nghị sĩ Cộng hòa xem đây là vấn đề an ninh quốc gia.

Tổng thống Trump cũng tuyên bố phán quyết của Tối cao Pháp viện về quyền công dân theo nơi sinh là một “chiến thắng” đối với Bắc Kinh và mỉa mai gửi lời “chúc mừng” tới Chủ tịch Tập Cận Bình.

Thượng nghị sĩ kỳ cựu Lindsey Graham cho biết dù thất vọng với phán quyết của Tối cao Pháp viện, ông sẽ càng quyết tâm hơn trong việc chấm dứt một trong những động lực chính thúc đẩy nhập cư bất hợp pháp và “du lịch sinh con”.

Ông Graham nói: “Mỹ là một trong số rất ít quốc gia cho phép con của người nước ngoài – bất kể cha mẹ có tình trạng cư trú hợp pháp hay không – tự động có quốc tịch chỉ vì được sinh ra trên lãnh thổ Mỹ. Hiện nay đã hình thành cả một ngành công nghiệp phục vụ các gia đình này, trong đó có những gia đình đến từ các quốc gia đối địch như (Trung Quốc) cộng sản. Mục đích duy nhất của họ là sinh con tại Mỹ để đứa trẻ tự động trở thành công dân Mỹ. Tôi phản đối ‘du lịch sinh con’ và cho rằng điều đó đi ngược lại ý nghĩa của quyền công dân Mỹ.”

Hiện nay, phụ nữ mang thai vẫn có quyền hợp pháp đến Mỹ nếu đáp ứng các quy định kiểm soát biên giới, bao gồm chứng minh có đủ khả năng tài chính để chi trả toàn bộ chi phí y tế tại các cơ sở tư nhân và thể hiện rõ ý định sẽ trở về nước sau khi sinh con.