Mỹ thu hồi quyền bán dầu của Iran sau các vụ tấn công tàu chở dầu

Bảo Minh
•
Thứ Tư, 08/07/2026

Sau khi Iran tấn công các tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, Bộ Tài chính Mỹ chiều thứ Ba (7/7) đã hủy bỏ quy định miễn trừ trừng phạt từng cho phép Iran xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm hóa dầu. Động thái này được cho là sẽ giáng đòn mạnh vào một trong những nguồn thu quan trọng của chính quyền Iran.

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết quyết định có hiệu lực từ ngày 7/7.

Trước đó, ngày 21/6, dựa trên bản ghi nhớ gồm 14 điểm đạt được giữa Mỹ và Iran, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp miễn trừ trừng phạt, cho phép Iran bán dầu thô, các sản phẩm hóa dầu và sản phẩm dầu mỏ trong thời gian hai bên tiến hành đàm phán.

Trong thông báo ngày 7/7, OFAC cho biết Giấy phép Chung X dành cho Iran đã bị thu hồi và được thay thế hoàn toàn bằng Giấy phép Chung X1 kể từ ngày 7/7.

Theo OFAC, Giấy phép Chung X1 cho phép các doanh nghiệp hoàn tất đến ngày 17/7 những giao dịch đã được triển khai trước đó theo Giấy phép Chung X, nhưng cấm mọi giao dịch mới kể từ ngày 7/7, bao gồm việc mua hoặc bốc xếp dầu thô, sản phẩm hóa dầu hoặc các sản phẩm dầu mỏ của Iran.

OFAC cũng cho biết mọi khoản thanh toán dành cho các cá nhân hoặc tổ chức bị phong tỏa tài sản phải được gửi vào tài khoản phong tỏa có hưởng lãi tại Mỹ.

Quyết định của Bộ Tài chính Mỹ được đưa ra sau khi Iran bị cáo buộc tấn công nhiều tàu chở dầu gần eo biển Hormuz trong ngày 7/7, làm dấy lên sự lên án mạnh mẽ từ Qatar và nhiều nước khác.

Cùng ngày, Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), ông Jassim Mohammed Al-Budaiwi, ra tuyên bố kêu gọi cộng đồng quốc tế có “lập trường kiên quyết và đủ sức răn đe” đối với các cuộc tấn công liên tiếp của Iran nhằm bảo vệ hòa bình và an ninh khu vực cũng như quốc tế, đồng thời ngăn chặn những hành động thù địch đe dọa ổn định khu vực tái diễn.

Một quan chức Mỹ nói với CNBC hôm thứ Ba: “Như Tổng thống Trump và chính quyền đã nhiều lần khẳng định, bản ghi nhớ ký với Iran hoàn toàn dựa trên hành động thực tế của phía Iran”.

Vị quan chức này nói thêm: “Iran chỉ có thể được hưởng lợi từ thỏa thuận nếu có những hành động phù hợp. Đối với Mỹ, những gì Iran thực hiện tại eo biển Hormuz là hoàn toàn không thể chấp nhận và chắc chắn sẽ phải gánh chịu hậu quả”.

Sau quyết định của Bộ Tài chính Mỹ, giá dầu thế giới tăng mạnh.

Đến chiều thứ Ba, giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng hơn 3,5%, trong khi giá dầu Brent tăng khoảng 3,9%.

Trước đó, việc các tàu chở dầu được phép nối lại hành trình qua eo biển Hormuz đã khiến giá dầu giảm trở về mức trước khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2.

Giấy phép do Bộ Tài chính Mỹ cấp vào cuối tháng 6 cho phép Iran sản xuất, vận chuyển và bán dầu đến ngày 21/8, nhưng không cho phép bán dầu cho Trung Quốc, Triều Tiên hoặc một số khu vực ở Ukraine.

Xuất khẩu dầu là nguồn thu quan trọng của Iran, một trong những quốc gia sản xuất dầu lớn trên thế giới. Tuy nhiên, nước này đã chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ trong nhiều thập niên.

Chính quyền Iran nhiều lần khẳng định các tàu chở dầu chỉ được phép đi qua eo biển Hormuz theo tuyến hàng hải do Tehran phê duyệt.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dường như vẫn tạm dừng sau lễ an táng cố lãnh tụ Iran Ali Khamenei, người thiệt mạng khi chiến tranh bùng phát.

Trong lễ tang tại Tehran, nhiều người tham dự đã hô vang các khẩu hiệu kêu gọi tiêu diệt nước Mỹ, lặp lại thông điệp mà chính quyền Hồi giáo Iran thường xuyên đưa ra kể từ khi lên nắm quyền năm 1979.

Phát biểu tại Nhà Trắng hôm thứ Hai, Tổng thống Donald Trump cảnh báo chính quyền Iran rằng họ cần phải “đạt được một thỏa thuận, nếu không chúng tôi sẽ giải quyết dứt điểm.”

Ông nói: “Tôi vẫn muốn đạt được một thỏa thuận hơn, vì tôi không muốn ảnh hưởng đến 91 triệu người dân. Chúng tôi có thể đánh sập các cây cầu của họ chỉ trong một giờ. Chúng tôi có thể vô hiệu hóa hệ thống cung cấp năng lượng của họ”.

Ông Trump cũng cho biết quân đội Mỹ: “Có thể phá hủy hệ thống điện và các nhà máy phát điện của họ chỉ trong một khoảng thời gian ngắn của buổi chiều. Tất cả các nhà máy sẽ biến mất, và họ biết điều đó.”