Ngôi đền cổ Nhật Bản bị phá dỡ sau khi đổi chủ sang người Trung Quốc

Ngày 17/6, ông Kazuyoshi Shimoya, cựu nhân viên truyền thông Nhật Bản, đã đăng một video chuyên đề trên kênh YouTube “Truyền thông Chính trực của Kazuyoshi Shimoya”, thảo luận về vấn đề các bên mua Trung Quốc ồ ạt thâu tóm chùa chiền và đền thờ thần tại Nhật Bản. Ông cho rằng dòng vốn từ Trung Quốc đang tìm cách lợi dụng địa vị pháp lý đặc biệt của “pháp nhân tôn giáo” ở Nhật Bản để chuyển tài sản ra nước ngoài và trốn thuế.

Một đêm thành số 0: Bi kịch ngôi cổ tự ở Kansai bị san phẳng

Ẩn mình giữa những hàng cây tĩnh lặng ở vùng Kansai của Nhật Bản từng có một ngôi cổ tự gắn bó với tình cảm của nhiều thế hệ tín đồ địa phương, đồng thời chứng kiến bao thăng trầm của cuộc đời. Mùa xuân, nơi đây ngập sắc hoa anh đào; mùa thu, lá phong đỏ rực. Với nhiều cư dân địa phương, đó là chốn nương náu tinh thần để tìm về sự bình yên trong tâm hồn. Thế nhưng, ngôi chùa ấy đã bị xóa sổ một cách tàn nhẫn trong một thương vụ mang tính đầu cơ.

Không hề thông báo cho các tín đồ địa phương, cũng không giải thích với cư dân xung quanh, đại điện của ngôi chùa đã bị xe ủi và máy móc phá dỡ hạng nặng san phẳng chỉ trong một đêm, biến thành đống gạch vụn và đất hoang. Sau khi được bán với giá 150 triệu yên cho một nhà đầu cơ đến từ Trung Quốc, ngôi cổ tự đã nhanh chóng bị san phẳng.

Kết cục bi thảm của ngôi chùa ở Kansai chỉ là một ví dụ đau lòng trong làn sóng “săn mua rồi phá dỡ chùa cổ Nhật Bản” đang diễn ra hiện nay. Điều này buộc xã hội Nhật vốn kín đáo và ôn hòa phải đối mặt với một cuộc chiến âm thầm đang len lỏi vào giới tôn giáo nước này và làm xói mòn nền tảng văn hóa truyền thống.

Các “pháp nhân tôn giáo không hoạt động” giữa bối cảnh dân số suy giảm

Để hiểu vì sao các ngôi cổ tự lại trở thành mục tiêu mua bán xuyên quốc gia, trước tiên phải nhìn vào sự thay đổi sâu sắc trong cơ cấu dân số của Nhật Bản.

Do tình trạng già hóa và sinh thấp ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt là làn sóng người dân nông thôn đổ về các đô thị lớn, nhiều ngôi chùa và đền thờ thần quy mô vừa và nhỏ vốn sống nhờ sự đóng góp của tín đồ địa phương đã rơi vào khủng hoảng duy trì hoạt động. Nhiều nơi không còn người kế nhiệm và dần trở nên hoang phế.

Theo số liệu chính thức, Nhật Bản hiện có gần 180.000 pháp nhân tôn giáo đăng ký hoạt động. Trong số đó, hơn 5.000 tổ chức gần như không còn thực hiện hoạt động tôn giáo thực tế, thậm chí chỉ tồn tại trên danh nghĩa hoặc không ai quản lý. Chính phủ Nhật gọi những tổ chức này là “pháp nhân tôn giáo không hoạt động”.

Đối với gia đình các vị trụ trì hoặc người quản lý đền chùa, chi phí bảo dưỡng hằng ngày, gánh nặng sửa chữa và sự sụt giảm mạnh số lượng tín đồ khiến việc duy trì các cơ sở tôn giáo truyền thống ngày càng trở nên khó khăn.

Nhìn thấy “cơ hội kinh doanh” này, một số công ty môi giới đã đóng gói các pháp nhân tôn giáo cùng đất đai, tài sản lịch sử và cả vị thế trong giáo phái thành sản phẩm thương mại rồi công khai rao bán trên mạng với giá từ vài chục triệu đến vài trăm triệu yên.

Trong khi đó, những người mua đến từ Trung Quốc nắm giữ lượng tiền lớn và muốn tìm một “lối thoát an toàn” cho tài sản của mình đã đổ xô tới, tích cực mua lại những ngôi chùa vốn trước đây được xem là tách biệt khỏi những lợi ích thế tục.

Ba động cơ chính: chuyển tài sản, ưu đãi thuế và con đường nhập cư

Những tỷ phú, blogger và các doanh nhân môi giới người Trung Quốc đã không quản đường xá xa xôi, vượt biển sang Nhật Bản mua lại các ngôi chùa này, rốt cuộc là để tìm kiếm sự cứu rỗi cho tâm hồn hay còn có mưu đồ khác? Những tiết lộ gây chấn động của ông Kazuyoshi Shimoya, cựu nhân viên kỳ cựu của Đài Truyền hình Tokyo (TV Tokyo) và là chuyên gia quan hệ công chúng nổi tiếng, trên kênh YouTube của mình đã giống như một lưỡi dao phẫu thuật bóc trần lớp vỏ ngụy trang bao phủ các thương vụ giao dịch quy mô lớn này.

Ông chỉ ra rằng, động cơ cốt lõi khiến các bên mua Trung Quốc đua nhau xuống tiền nằm ở những lợi ích thế tục vượt xa sức tưởng tượng gắn liền với tư cách pháp nhân đặc biệt này.

Thứ nhất: Chuyển tài sản ra nước ngoài và tránh kiểm soát ngoại hối.

Trong bối cảnh chính quyền Trung Quốc tăng cường kiểm soát dòng vốn và ngoại hối, nhiều người giàu tìm cách chuyển tài sản ra nước ngoài. Theo bài viết, một số công ty môi giới hướng dẫn khách hàng chuyển tiền dưới danh nghĩa “ủng hộ bảo tồn chùa” hoặc “quyên góp từ thiện”, qua đó đưa tiền vào hệ thống ngân hàng Nhật Bản.

Thứ hai: Ưu đãi thuế lớn.

Theo hệ thống pháp luật Nhật Bản, các pháp nhân tôn giáo được hưởng những đặc quyền lịch sử rất lớn và khó có thể bị thay đổi. Các khoản tiền công đức, tiền nhang đèn do tín đồ tự nguyện cúng dường, cùng các khoản cúng dường cho những nghi lễ Phật sự và các nguồn thu từ hoạt động tôn giáo khác đều được miễn thuế hoàn toàn theo nguyên tắc tách biệt giữa nhà nước và tôn giáo được quy định trong Hiến pháp.

Ngoài ra, đất đai thuộc sở hữu của các pháp nhân tôn giáo cũng được miễn toàn bộ thuế tài sản cố định, thuế thu nhập và thuế thừa kế. Hơn nữa, do pháp nhân tôn giáo theo pháp luật là một tổ chức công ích đặc biệt không có khái niệm “chủ sở hữu quyền tài sản” (cổ đông), nên các khoản chi tiêu tài chính và dòng tiền nội bộ của tổ chức này rất khó bị người ngoài, thậm chí cả cơ quan thuế địa phương của Nhật Bản, can thiệp hoặc kiểm tra một cách thấu suốt. Vì vậy, chúng trở thành một “bến cảng an toàn” tự nhiên cho dòng vốn trong vùng xám.

Thứ ba: Con đường thuận lợi để xin thị thực cư trú.

Ngay từ vài năm trước, trên các nền tảng video ngắn như Xiaohongshu và Douyin của Trung Quốc đã tràn ngập những “bí quyết thực hành” về cách “lợi dụng việc mua lại chùa ở Nhật Bản để dễ dàng định cư và làm giàu”. Sau khi mua lại một pháp nhân tôn giáo, bên mua có thể trực tiếp tự bổ nhiệm mình làm “đại diện điều hành” (tức người đứng đầu pháp nhân trên thực tế), rồi dựa vào chức danh “điều hành và quản lý chùa” hợp pháp này để dễ dàng nộp đơn xin thị thực quản lý – kinh doanh (Business Manager Visa) với Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Cư trú Nhật Bản.

Do các tổ chức tôn giáo khác với các doanh nghiệp truyền thống – vốn phải có sản phẩm hữu hình, đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt trong cùng ngành và đáp ứng các chỉ tiêu lợi nhuận bắt buộc trong quá trình thẩm định – nên người nắm giữ pháp nhân tôn giáo có thể duy trì việc gia hạn thị thực với ngưỡng đáp ứng yêu cầu pháp lý thấp hơn và tính ổn định rất cao. Thậm chí, so với những người kinh doanh cửa hàng mì ramen hay nhà nghỉ dân doanh (minshuku) thông thường, họ còn có thể nhanh chóng và thuận lợi hơn trong việc xin quyền thường trú (thẻ thường trú, còn gọi là “thẻ xanh”) hoặc nhập quốc tịch Nhật Bản.

Sự giàu có vật chất và “thâm hụt đức tin”

Trong mắt những kẻ đầu cơ người Trung Quốc vượt biển sang thu mua các ngôi chùa cổ này, thần linh và truyền thống từ lâu đã chỉ còn là những món đồ cổ không còn gì đáng kinh ngạc. Sau thời gian dài bị ngâm mình trong chủ nghĩa duy vật, chủ nghĩa thực dụng và nền giáo dục mang tính cướp đoạt của ĐCSTQ, sự kính sợ đối với thần Phật và “khế ước với linh hồn” từ lâu đã bị giải cấu trúc thành trò cười của cái gọi là mê tín phong kiến. Thế giới tinh thần của họ thể hiện một trạng thái “thâm hụt đức tin” và “mù quáng về đạo đức” sau khi vật chất bùng nổ một cách hết sức thô bạo.

Khi trong một linh hồn chỉ còn lại những con số, lợi ích, tỷ giá hối đoái và thẻ cư trú, thì linh hồn ấy cũng đánh mất khả năng cảm nhận tối thiểu đối với những điều thiêng liêng. Trong hệ giá trị của họ, một khi đã bỏ ra 150 triệu yên để mua nơi này, thì quyền sở hữu tài sản của họ cao hơn tất cả; khi mái gỗ cổ kính và kết cấu mộng gỗ tinh xảo của ngôi chùa không còn mang lại giá trị gia tăng liên tục, thì việc san phẳng toàn bộ rồi chuyển đổi thành khu chung cư mật độ cao hoặc cao ốc du lịch, trong logic kinh doanh của họ, cũng là điều “đương nhiên phải thế”.

Đó là sự liều lĩnh bắt nguồn từ sự thiếu hiểu biết của những người theo chủ nghĩa vô thần, đồng thời cũng phản ánh chủ nghĩa vị kỷ tinh vi. Để tự bảo vệ mình, kiếm lợi nhuận và chạy trốn, họ không tiếc lấy mái nhà tinh thần của người khác làm nhiên liệu dâng hiến cho sự hưởng thụ thế tục của chính mình.

Nhật Bản bắt đầu siết chặt quản lý

Tuy nhiên, trật tự của một nền văn minh sẽ không thể khoanh tay đứng nhìn kiểu cướp đoạt bất chấp mọi giới hạn như vậy. Hành vi điên cuồng biến tín ngưỡng thành công cụ, biến các thánh địa linh thiêng thành bất động sản cuối cùng đã hoàn toàn chọc giận dư luận Nhật Bản – vốn từ trước đến nay luôn có mức độ bao dung rất cao. Trong chương trình của mình, ông Shimoya Kazuyoshi đau xót kêu gọi:

“Nếu không quản chuyện này, thì đây không chỉ là cuộc vui của những kẻ ngoài vòng pháp luật trốn thuế và rửa tiền, mà còn là sự gặm nhấm đối với nền văn hóa tinh thần Đại Nhật Bản. Đây là một vấn đề xã hội nghiêm trọng mà toàn thể người dân tuyệt đối không thể đứng ngoài cuộc!”

Lời kêu gọi này cùng với hàng loạt bài phanh phui của các kênh truyền thông tự do đã gây ra một làn sóng phản ứng mạnh trong giới chính trị Nhật Bản. Nội các Nhật Bản, Cơ quan Văn hóa và Bộ Tư pháp cùng các cơ quan nòng cốt khác cuối cùng đã nhanh chóng hành động dưới sức ép mạnh mẽ từ nhiều phía.

Đúng vào ngày 27/4 năm nay, Cơ quan Văn hóa Nhật Bản đã khẩn cấp triệu tập cuộc họp nghiên cứu đối sách, trực tiếp nhắm vào các “pháp nhân tôn giáo không hoạt động” hiện thiếu các hoạt động thực chất và có nguy cơ bị nguồn vốn nước ngoài bất hợp pháp cùng các đơn vị môi giới lợi dụng.

Đây là lần đầu tiên kể từ khi Nhật Bản lập quốc, Cơ quan Văn hóa đứng ra chủ trì, phối hợp các đơn vị điều tra của nhiều cơ quan để tiến hành cuộc tổng kiểm tra đầu tiên đối với toàn bộ 180.000 pháp nhân tôn giáo trên khắp Nhật Bản.

Phía Cơ quan Văn hóa tuyên bố rõ ràng rằng, đối với những tổ chức tôn giáo đang trong tình trạng mất người chủ trì trên thực tế, hoặc bị nghi ngờ đã trở thành công cụ để trục lợi bất hợp pháp hay mục tiêu mua bán sang tay, cơ quan này sẽ căn cứ theo pháp luật trực tiếp đề nghị tòa án địa phương ban hành “lệnh giải thể”, nhằm xóa bỏ địa vị pháp nhân đặc biệt của các tổ chức này.

Chiến dịch tự thanh lọc mạnh mẽ này hiện đang được xúc tiến khẩn trương và dự kiến trong năm nay sẽ xây dựng, ban hành một bộ hướng dẫn quản lý hoàn toàn mới với khả năng giám sát sâu hơn và quyền cưỡng chế lớn hơn.

Vì sao một “quốc gia lễ nghi” lại bị chỉ trích vì có những du khách “không tuân thủ quy tắc”?

Nhiều người dân ở nước ngoài (chẳng hạn như người Nhật) cảm thấy phiền lòng trước những du khách Trung Quốc không tuân thủ quy tắc. Tuy nhiên, điều này không phải là bản chất của văn hóa Trung Hoa. Từ xa xưa, Trung Quốc đã được ca ngợi là “quốc gia lễ nghi”, là “đất nước của y quan lễ nhạc”, nuôi dưỡng truyền thống gia phong thanh nhã với các phẩm chất ôn hòa, lương thiện, cung kính, tiết kiệm và nhường nhịn, đồng thời luôn giữ lòng kính sợ đối với trật tự. Người xưa ở Trung Quốc coi trọng việc “khắc kỷ phục lễ”, đề cao mỹ đức biết quan tâm đến người khác.

Vậy sự thay đổi to lớn ấy rốt cuộc bắt nguồn từ đâu? Câu trả lời là sự đầu độc của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ): “bóng ma từ phương Tây” cùng sự thẩm thấu của văn hóa đảng.

Cả thế giới đều nhìn thấy hiện tượng “người Trung Quốc thiếu ý thức”, nhưng lại bỏ qua việc sau khi ĐCSTQ giành chính quyền, họ đã đưa vào chủ nghĩa vô thần, chủ nghĩa duy vật và “triết học đấu tranh” – thứ “bóng ma từ phương Tây” – khiến nhiều thế hệ người Trung Quốc phải gánh chịu tai họa, đồng thời làm mai một nền tảng tu dưỡng của văn hóa truyền thống. Vì vậy, nguồn gốc thực sự của tai họa là ĐCSTQ, chứ không phải người Trung Quốc.

Đó cũng là nguồn gốc của câu nói hiện đang phổ biến trên thế giới: “ĐCSTQ không đồng nghĩa với Trung Quốc”, cần phân biệt giữa ĐCSTQ và người dân Trung Quốc.

Thế giới đang dần tỉnh táo hơn, và cũng hy vọng sẽ có thêm nhiều người Trung Quốc hiểu rằng ĐCSTQ là một “bóng ma ngoại lai” xâm nhập. Đừng tiếp tục gánh tiếng xấu thay cho ĐCSTQ nữa. Và cách tốt nhất để không phải gánh tiếng xấu thay cho họ chính là tránh xa tổ chức tà ác này, rút lui khỏi Đảng, Đoàn và Đội của ĐCSTQ để tự mở ra cho mình một tương lai tươi sáng.

Trần Tĩnh

(Bài viết thể hiện lập trường và quan điểm cá nhân của tác giả, bản gốc tiếng Trung được đăng trên Vision Times)

Xem thêm: