Nhà Trắng: NSA trì hoãn công bố báo cáo về các mối đe dọa đối với bầu cử

Một bản ghi nhớ của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) được Nhà Trắng giải mật ngày 18/8 cho thấy cơ quan này từng trì hoãn công bố một báo cáo tình báo về các mối đe dọa đối với bầu cử Mỹ vì lo ngại bị gắn với cái gọi là “chính phủ ngầm” (Deep State).

Bản ghi nhớ, do một trong những nhà phân tích trực tiếp tham gia soạn thảo báo cáo viết, cho biết bản đánh giá tình báo bao quát các hoạt động của nước ngoài nhằm vào Mỹ từ năm 2014, trong đó có những thông tin liên quan cuộc bầu cử tổng thống năm 2016. Báo cáo đầy đủ ban đầu dự kiến được công bố vào tháng 12/2018, nhưng bị trì hoãn khoảng 16 tháng do quá trình phê duyệt cấp cao.

Một trong những trở ngại là báo cáo chứa thông tin có thể giúp nhận diện một số nghị sĩ hoặc nhân vật chính trị ngay cả khi tên họ đã được xóa. Vì vậy, tài liệu cần trải qua quy trình phê duyệt đặc biệt. Ngoài ra, một số nội dung liên quan cuộc bầu cử năm 2016 bị đánh giá là quá nhạy cảm và phải hạn chế phạm vi phân phối.

Đến tháng 2/2020, danh sách đối tượng được phép nhận báo cáo cuối cùng được phê duyệt và tài liệu chỉ còn chờ Giám đốc NSA Paul Nakasone thông qua. Tuy nhiên, Phó Giám đốc NSA khi đó là George Barnes phản đối việc công bố báo cáo theo nguyên trạng.

Theo bản ghi nhớ, ông Barnes lo ngại việc công bố báo cáo trong bối cảnh chính trị nhạy cảm trước cuộc bầu cử năm 2020 sẽ khiến NSA bị cáo buộc hành động vì mục đích chính trị. Ông cho rằng chính quyền khi đó đang nghi ngờ cộng đồng tình báo và một số cơ quan như Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI), CIA và FBI đã bị gắn với hình ảnh “Deep State”.

Ông Barnes lo rằng NSA, vốn chưa bị gắn với nhãn này và vẫn được công chúng tin tưởng, có thể mất uy tín nếu phát hành một báo cáo liên quan đến cuộc bầu cử năm 2016 nhiều năm sau sự kiện. Ông cũng cảnh báo những tranh luận chính trị sau khi báo cáo được công bố có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của các sản phẩm tình báo khác và tinh thần của nhân viên NSA.

Một phương án được đưa ra là phát hành phiên bản rút gọn hoặc chỉnh sửa nội dung. Tuy nhiên, các nhà phân tích phản đối, cho rằng việc chỉ cô đọng tài liệu không nhất thiết giải quyết được vấn đề nhận diện nhân vật. Chẳng hạn, những thông tin liên quan cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ năm 2016, trong đó có Hillary Clinton và Bernie Sanders, vẫn có thể giúp xác định nhân vật dù tên đã bị xóa.

Các nhà phân tích cũng cảnh báo nếu loại bỏ phần liên quan cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ nhưng giữ lại phân tích về phe Cộng hòa, báo cáo có thể bị xem là lựa chọn thông tin có chủ đích và càng làm dấy lên cáo buộc chính trị hóa.

Bản ghi nhớ mới được giải mật cho thấy những tranh luận trong cộng đồng tình báo Mỹ thời điểm đó rất phức tạp: lãnh đạo NSA lo ngại bị gắn mác Deep State, trong khi một số nhà phân tích lại lo việc cắt giảm hoặc lựa chọn nội dung có thể khiến báo cáo bị xem là thiên vị. Cuộc tranh luận cuối cùng đã góp phần khiến một sản phẩm tình báo được hoàn tất về mặt phân tích nhưng bị trì hoãn đáng kể trước khi được công bố.