Hôm thứ Tư (22/7), Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cảnh báo nghiêm khắc đối với Iran. Ông Trump cho biết quân đội Mỹ sẽ phá hủy cơ sở hạ tầng của Iran để đáp trả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào những con tàu đi qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tiết lộ rằng nền kinh tế Iran đang ngày càng xấu đi và nước này đang chịu sức ép trong nước lớn hơn nhiều so với những gì bên ngoài biết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Nguồn: Nhà Trắng)

Sáng thứ Tư, ông Trump đăng bài trên nền tảng Truth Social rằng mỗi khi Cộng hòa Hồi giáo Iran nổ súng vào các tàu ở eo biển Hormuz, dù sử dụng tên lửa, rocket, máy bay không người lái hay bất kỳ thiết bị hoặc vũ khí nào khác, Mỹ sẽ ném bom và phá hủy “một cây cầu hoặc một nhà máy điện”, trong đó bao gồm các cơ sở nằm trong hoặc xung quanh thủ đô Tehran.

Tuy nhiên, hôm thứ Ba, ông Trump ám chỉ rằng ông chưa đóng cánh cửa ngoại giao, đồng thời cho biết phía Iran đang tìm cách tiến hành các cuộc đàm phán hậu trường.

“Họ vô cùng mong muốn gặp mặt để chấm dứt tất cả chuyện này, bởi vì họ đang bị giáng những đòn nặng nề,” Tổng thống nói với các phóng viên tại cuộc họp báo hôm thứ Ba. Khi được hỏi có thể sẽ tiến hành loại đàm phán nào, ông Trump nói: “Họ vô cùng mong muốn gặp mặt. Nhưng trước khi họ sẵn sàng tiến hành các cuộc đàm phán thực chất, chúng tôi không hề quan tâm đến chuyện đó…”

“Thành thật mà nói, họ vẫn chưa thực sự nếm trải sức mạnh thật sự. Trước đây chúng ta đã đủ tử tế rồi,” ông Trump nói thêm.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết phía Mỹ vẫn để ngỏ con đường ngoại giao, nhưng nghi ngờ liệu Iran có đang tiến hành đàm phán một cách thiện chí hay không.

“Vấn đề mà chúng ta đang phải đối mặt hiện nay là họ thiếu thiện chí trong đàm phán. Nếu họ nghiêm túc, chúng tôi cũng sẽ nghiêm túc,” ông Rubio nói. “Nếu họ không làm như vậy, chúng tôi sẽ thực hiện những hành động cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình và các đồng minh.”

Iran không có quyền kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz

Hôm thứ Tư, ông Rubio phát biểu khi tham dự hội nghị ASEAN rằng Iran yêu cầu có quyền kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, nhưng Iran không có cơ sở pháp lý cho quyền này. Ông cảnh báo rằng cho phép hành động như vậy sẽ tạo ra một tiền lệ quốc tế nguy hiểm.

“Nếu chúng ta tạo ra một tiền lệ như vậy ở Trung Đông—tức là một quốc gia có chủ quyền có thể quyết định kiểm soát một tuyến đường thủy quốc tế và đe dọa rằng nếu không trả tiền thì sẽ đánh chìm tàu—đó sẽ là điều cực kỳ nguy hiểm; tiền lệ như vậy có thể lặp lại ở những khu vực khác trên thế giới, bao gồm cả khu vực này,” ông Rubio nói.

Ông cho rằng vấn đề này liên quan đến “nguyên tắc cơ bản về tự do hàng hải”.

“Nếu nguyên tắc này bị đe dọa, nền kinh tế toàn cầu cũng sẽ bị đe dọa, và những quy tắc đã nâng đỡ thương mại và hoạt động kinh doanh quốc tế trong 150 năm qua cũng sẽ bị đe dọa. Điều này tuyệt đối không thể được phép xảy ra,” ông nói.

Ông Rubio: Iran đang chịu sức ép trong nước lớn hơn nhiều so với những gì bên ngoài biết

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên hôm thứ Tư rằng Iran đang phải đối mặt với sức ép trong nước lớn hơn nhiều so với những gì bên ngoài biết. Ông chỉ ra rằng Iran đang trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng, trong khi cơ sở hạ tầng quân sự cũng bị phá hủy nghiêm trọng.

“Iran đang ở trong tình cảnh khó khăn,” ông Rubio nói với các phóng viên trong thời gian tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Philippines. Ông cũng chỉ ra rằng Iran thiếu tự do báo chí, khiến mức độ nghiêm trọng của các vấn đề trong nước bị che giấu.

Ông nêu ra các vấn đề như lạm phát phi mã, tình trạng lạm phát mất kiểm soát và chi phí thực phẩm cao, đồng thời chỉ ra rằng những thách thức này đã tồn tại trước khi xung đột hiện nay bùng nổ, nhưng hiện tại “tất cả đều đã trở nên tồi tệ hơn”. Ông Rubio cũng cho biết “cơ sở hạ tầng quân sự của Iran đã bị phá hủy nghiêm trọng.”

Những phát biểu trên của ông Rubio được đưa ra sau khi có người hỏi liệu chiến lược của chính quyền Trump có nhằm buộc Iran khuất phục thông qua các cuộc tấn công hay không. Ông Rubio đáp rằng trọng tâm của Mỹ vẫn là bảo vệ hoạt động vận tải thương mại và làm suy yếu khả năng tấn công các tàu đi qua eo biển này của Iran.

Ông Rubio cáo buộc Iran đưa thành viên Vệ binh Cách mạng vào Yemen bằng đường hàng không

Ngoài vấn đề eo biển Hormuz, ông Rubio cũng chỉ trích tình hình Yemen.

Ông cáo buộc Iran đang sử dụng các chuyến bay thẳng từ Tehran đến Yemen để đưa các thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tới đây, khiến tình hình căng thẳng ở Trung Đông tiếp tục leo thang.

Ông Rubio nói: “Họ đã quyết định mở các chuyến bay thẳng từ Tehran đến Yemen để đưa các thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và những người khác tới đó”. Tuy nhiên, ông không cho biết cụ thể những chuyến bay nào có liên quan hoặc số người được đưa tới là bao nhiêu.

Cáo buộc này thu hút sự chú ý trong bối cảnh lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã tuyên bố phong tỏa các tàu có liên quan đến Ả Rập Xê Út, cũng như các tàu ra vào các cảng Biển Đỏ của Ả Rập Xê Út.

Houthi tuyên bố hành động này nhằm trả đũa các biện pháp hạn chế mà Ả Rập Xê Út áp dụng đối với Yemen, cũng như các cuộc tấn công gần đây nhằm vào sân bay Sanaa, thủ đô do Houthi kiểm soát.

Giới quan sát lo ngại rằng nếu Houthi mở rộng hoạt động, xung đột khu vực có thể tiếp tục lan rộng và đe dọa eo biển Bab el-Mandeb, một tuyến thương mại quan trọng của thế giới.

Quân đội Mỹ liên tiếp 11 đêm tấn công Iran

Trong bối cảnh ngoại giao và tình hình khu vực tiếp tục nóng lên, quân đội Mỹ cũng công bố hoạt động quân sự mới nhất.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận vào đêm thứ Ba rằng lúc 20h15 phút ngày 21/7 theo giờ miền Đông Mỹ, quân đội Mỹ đã hoàn tất đợt tấn công ban đêm liên tiếp thứ 11.

Theo tuyên bố, các mục tiêu lần này bao gồm trung tâm chỉ huy tác chiến quân sự, năng lực tác chiến trên biển, nhà chứa máy bay, cơ sở lưu trữ máy bay không người lái và cơ sở hậu cần quân sự của Iran.

Quân đội Mỹ cho biết mục tiêu của các hoạt động này là tiếp tục làm suy yếu năng lực của Iran trong việc đe dọa hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.

CENTCOM cũng cho biết trong 3 tháng qua, Iran đã tấn công hơn 30 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Tuyên bố viết: “Những cuộc tấn công vô cớ này đã khiến hàng trăm thủy thủ vô tội rơi vào tình thế nguy hiểm và gây tổn hại nghiêm trọng đến tự do hàng hải quốc tế”.