Pakistan: Chuẩn bị đăng cai tổ chức cuộc đàm phán Mỹ-Iran

Chủ nhật (29/3), ngoại trưởng các nước Pakistan, Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập đã họp tại thủ đô Islamabad của Pakistan, tập trung thảo luận cách hạ nhiệt tình hình khu vực Vịnh và chấm dứt chiến tranh với Iran.

Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết sau ngày họp đầu tiên rằng cuộc thảo luận “rất hiệu quả”. Các bộ trưởng đã bàn về “những con đường khả thi để sớm chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến trong khu vực”.

Ông Dar nói Pakistan sẵn sàng tổ chức và thúc đẩy các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran trong vài ngày tới.

“Pakistan sẽ vinh dự đăng cai và thúc đẩy hai bên tiến hành các cuộc đàm phán có ý nghĩa trong những ngày tới, nhằm giải quyết toàn diện và lâu dài cuộc xung đột hiện nay.”

Ông Dar cũng cho biết ông đã giới thiệu với các ngoại trưởng tham dự về triển vọng tổ chức đàm phán Mỹ–Iran tại Islamabad, đồng thời nói thêm rằng ngoại trưởng Ả Rập Xê Út, Thổ Nhĩ Kỳ và Ai Cập “hoàn toàn ủng hộ” sáng kiến này.

Ông bổ sung rằng Iran và Hoa Kỳ “đều bày tỏ sự ủng hộ và tin tưởng đầy đủ đối với nỗ lực của chúng tôi”.

Ngoại trưởng Pakistan không nói rõ các cuộc đàm phán tiềm năng giữa Mỹ và Iran sẽ là trực tiếp hay gián tiếp. Cả Washington và Tehran hiện chưa đưa ra bình luận.

Bốn quốc gia này từ lâu đã nỗ lực làm trung gian giữa Mỹ và Iran. Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty trước cuộc họp cho biết các cuộc thảo luận nhằm mở ra “đối thoại trực tiếp” giữa hai bên. Trong thời gian chiến tranh, Mỹ và Iran chủ yếu liên lạc thông qua các bên trung gian.

Islamabad đã nổi lên như một bên trung gian hòa giải, với mối quan hệ tương đối tốt với Washington và Tehran, sau những gì các quan chức Pakistan gọi là nhiều tuần ngoại giao thầm lặng.

Trước đó, Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Qalibaf, đã bác bỏ các cuộc đàm phán ở Pakistan, cho rằng đó chỉ là vỏ bọc sau khi khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ Mỹ được huấn luyện đổ bộ đường biển đến Trung Đông.

Theo truyền thông nhà nước, ông ta nói rằng lực lượng Iran đang “chờ đợi quân đội Mỹ đổ bộ xuống mặt đất để thiêu rụi họ và trừng phạt các đối tác khu vực của họ mãi mãi”.

Trong khi đó tại Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội sẽ mở rộng cuộc xâm lược Lebanon, tăng cường “vùng an ninh hiện có” ở phía nam nước này, đồng thời nhắm mục tiêu vào nhóm phiến quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn. Không có thông tin chi tiết nào được công bố.

Theo Reuters, 5 nguồn tin cho biết các nước tham dự đã đề xuất với Washington một số ý tưởng liên quan đến giao thông hàng hải ở khu vực Vịnh, như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm ổn định dòng chảy vận tải.

Các nguồn tin cho biết trọng tâm ban đầu là các phương án mở lại tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz.

Vài ngày trước cuộc họp, Mỹ đã đưa ra một danh sách 15 điểm như khuôn khổ cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Với vai trò trung gian, Pakistan đã chuyển danh sách này cho Iran và bày tỏ sẵn sàng đăng cai đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh.

Tuy nhiên, Iran đã từ chối khuôn khổ do Mỹ đề xuất. Truyền thông nhà nước Iran Press TV dẫn lời một quan chức cho biết phía Iran đã xây dựng một kế hoạch 5 điểm để tham khảo.

Cho đến nay, hầu như không có dấu hiệu cho thấy bất đồng giữa Mỹ và Iran đang thu hẹp. Các quan chức Mỹ cho rằng cuộc chiến có thể đang tiến gần đến một bước ngoặt, nhưng lãnh đạo Iran vẫn công khai từ chối đàm phán.

Trong lúc các cuộc đàm phán diễn ra, triển vọng hòa bình ở Trung Đông vẫn rất mong manh. Mỹ và Israel tiếp tục không kích các mục tiêu bên trong Iran vào cuối tuần, trong khi Iran tiếp tục tấn công các nước vùng Vịnh. Lực lượng Houthi tại Yemen do Iran hậu thuẫn hôm thứ Bảy (28/3) đã chính thức tham chiến, phóng tên lửa vào các mục tiêu nhạy cảm của Israel.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết ông đã có “các cuộc thảo luận sâu rộng” với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian về xung đột khu vực.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng giải quyết tranh chấp với Iran bằng con đường ngoại giao, ông vẫn duy trì sức ép quân sự. Mỹ đã triển khai thêm hàng nghìn lính thủy đánh bộ và lính dù tới khu vực Trung Đông.