Quân đội Mỹ tăng cường hiện diện tại eo biển Hormuz khi ông Trump thăm Trung Quốc

Lý Ngôn
•
Thứ Năm, 14/05/2026

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm thứ Tư (13/5) cho biết, đầu tuần này lực lượng Mỹ đã nổ súng bắn cảnh cáo bằng vũ khí bộ binh để thực thi lệnh phong tỏa đường biển tại eo biển Hormuz, buộc hai tàu thương mại đang tìm cách rời khỏi tuyến hàng hải chiến lược này phải quay đầu.

Ảnh minh họa: Ngày 2/3/2026, một máy bay chiến đấu F-35 của Không quân Mỹ cất cánh ở Trung Đông để hỗ trợ Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi. (Nguồn ảnh: Không quân Mỹ)

Trong một thông báo đăng trên nền tảng X, CENTCOM cập nhật tình hình chiến dịch phong tỏa nhằm vào các tàu ra vào các cảng của Iran. Chiến dịch phong tỏa này bắt đầu từ ngày 13/4, là một phần trong “Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi” (Operation Epic Fury) do Mỹ và Israel tiến hành, với mục tiêu cắt đứt huyết mạch quân sự và kinh tế của Iran, đồng thời đáp trả việc Tehran bị cáo buộc tìm cách biến eo biển Hormuz thành “con bài mặc cả”, thông qua việc đe dọa tàu bè qua lại và cưỡng ép thu ‘phí qua lại’đối với cộng đồng quốc tế.

CENTCOM cho biết: “Bốn tuần trước, Bộ Tư lệnh Trung tâm bắt đầu áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng của Iran. Tính đến hôm nay, lực lượng Mỹ đã buộc 67 tàu thương mại đổi hướng, cho phép 15 tàu chở hàng viện trợ nhân đạo đi qua và ngăn chặn 4 tàu để bảo đảm tuân thủ quy định.”

CENTCOM cũng nhấn mạnh cách lực lượng Mỹ thực thi phong tỏa trong vụ việc đầu tuần này, khi hai tàu thương mại tìm cách rời một cảng của Iran.

Thông cáo cho biết thêm: “Sau khi liên lạc qua vô tuyến và nổ súng cảnh cáo bằng vũ khí bộ binh, lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm đã buộc 2 tàu thương mại phải quay đầu, chấp hành quy định phong tỏa.”

CENTCOM cho biết thêm, hôm thứ Tư, một tiêm kích tàng hình F‑35A của Không quân Mỹ đã tuần tra trên vùng trời ngoài khơi gần eo biển.

Theo CENTCOM, F‑35A là tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm, có thể mang tới 18.000 pound (khoảng 8,2 tấn) vũ khí ngay cả khi bay ở tốc độ siêu thanh. Trong bối cảnh các đe dọa của Iran tại eo biển khiến kinh tế toàn cầu chao đảo, việc triển khai F‑35A nhằm thể hiện năng lực kiểm soát trên không và sức răn đe của Mỹ.

Theo các nguyên tắc tác chiến do phía Mỹ công bố, chiến dịch phong tỏa chủ yếu nhằm vào mọi loại tàu thuyền ra vào các cảng của Iran, với mục đích ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu thô và tiếp nhận tiếp tế quân sự. Vì vậy, chiến dịch này không cản trở quyền “tự do hàng hải” của các tàu đến những cảng không thuộc Iran, như tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất hoặc Kuwait.

Trên thực địa, mọi tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đều phải chịu sự nhận dạng và kiểm tra thông tin của lực lượng Mỹ hoặc đồng minh.

Chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump và lập trường cứng rắn

Đợt leo thang phong tỏa này diễn ra đúng vào thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Bắc Kinh để tham dự các cuộc gặp cấp cao. Trước khi lên đường, ông Trump nói với báo giới rằng ông không cho rằng Washington cần đến sự hỗ trợ của Bắc Kinh để giải quyết cuộc khủng hoảng với Iran, đồng thời nhấn mạnh “Mỹ sẽ tự mình đạt được mục tiêu”.

Eo biển Hormuz mỗi năm đảm nhận khoảng một phần năm lưu lượng vận chuyển dầu mỏ của thế giới. Việc Iran liên tục quấy nhiễu tàu bè qua lại tại đây đã làm gia tăng biến động trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Dù hiện nay giữa Iran, Israel và Mỹ đang duy trì một thỏa thuận ngừng bắn mong manh, ông Trump gần đây cảnh báo thỏa thuận này đang ở trong tình trạng đang tồn tại rất mong manh, có thể đổ vỡ bất cứ lúc nào.

Giới quan sát cho rằng trong chuyến đi này, ông Trump sẽ gây sức ép để Bắc Kinh chấm dứt nhập khẩu dầu từ Iran.

Dữ liệu theo dõi hành trình cho thấy, hôm thứ Ba, có ít nhất 6 tàu chở dầu và tàu hàng do các công ty Trung Quốc sở hữu hoặc vận hành đã đi qua tuyến hàng hải trọng yếu này, gồm DEEPBLUE, APEX GAS, QUAR, STARWAY, AQUILA, YUAN HUA HU và tàu chở ô tô CHANG JIANG KOU.

Trung Quốc từ lâu là khách hàng mua dầu lớn nhất của Iran. Mặc dù vậy, các số liệu cho thấy hoạt động xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Iran đã bị phong tỏa hải quân do Mỹ dẫn đầu làm tê liệt trong 28 ngày qua. Chẳng hạn, siêu tàu chở dầu YUAN HUA HU bị mắc kẹt tại vùng Vịnh suốt hai tháng và chỉ đến thứ Tư tuần này mới được phép rời khu vực eo biển dưới sự giám sát của hải quân Mỹ, trước khi cập cảng Oman.