Bloomberg: Trung Quốc nhận được linh kiện F-35 chứa công nghệ nhạy cảm của Mỹ

Trung Quốc được cho là đã tiếp nhận một số linh kiện từ máy bay chiến đấu tàng hình F-35 của Mỹ sau khi lô hàng được vận chuyển từ Úc sang Mỹ bất ngờ bị chuyển hướng tới Hồng Kông, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ công nghệ quân sự nhạy cảm của Mỹ lọt vào tay Bắc Kinh.

Theo Bloomberg, dẫn lời những người am hiểu vụ việc, sự cố xảy ra hồi cuối tháng 5, khi UPS vận chuyển một số linh kiện của một chiếc F-35 thuộc Không quân Úc sang Mỹ để kiểm tra, sửa chữa hoặc xử lý. Lô hàng gồm mái che buồng lái và cửa khoang vũ khí, do Lockheed Martin cung cấp.

Hai nguồn tin cho biết cả hai linh kiện đều được phủ vật liệu hấp thụ sóng radar, một thành phần góp phần làm giảm tín hiệu radar của F-35 và tăng khả năng tàng hình của máy bay. Tuy nhiên, giới chức Úc và Lockheed Martin nhấn mạnh rằng các linh kiện này không còn sử dụng được và được đánh giá có nguy cơ khai thác công nghệ thấp.

Điều bất thường xảy ra khi chuyến vận chuyển dừng tại Hàn Quốc trên đường tới Mỹ, sau đó lô hàng được chuyển hướng sang Hồng Kông. Hiện vẫn chưa rõ vì sao máy bay dừng ở Hàn Quốc, nguyên nhân lô hàng được chuyển tới Hồng Kông, cũng như việc chuyển hướng là do nhầm lẫn hay có chủ ý. Bloomberg dẫn hai nguồn tin cho biết chính quyền Trung Quốc sau đó đã tiếp nhận các linh kiện này và đến nay chưa trả lại.

Vụ việc ban đầu được Politico đưa tin hồi tuần trước. Sau đó, Bộ Quốc phòng Mỹ xác nhận đang xử lý một “vấn đề trong quá trình vận chuyển” liên quan đến các linh kiện F-35 không còn khả năng sử dụng. Văn phòng Chương trình F-35 của Mỹ cho biết Washington đang phối hợp với các cơ quan chức năng và các đối tác công nghiệp để thu hồi linh kiện, điều tra sự việc và xây dựng biện pháp bảo vệ nhằm ngăn sự cố tương tự tái diễn.

Úc cũng tham gia điều tra. Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles cho biết Canberra đang phối hợp với Mỹ và Lockheed Martin để xem xét toàn bộ những gì đã xảy ra ở phía Úc.

Ông Marles nói: “Chúng tôi đang xem xét rất kỹ mọi việc đã xảy ra ở phía Úc.” Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng các linh kiện bị chuyển hướng không được xem là linh kiện nhạy cảm.

Lockheed Martin cũng tìm cách hạ thấp mức độ rủi ro của sự cố. Người phát ngôn của tập đoàn tại Úc cho biết: “Các linh kiện được đề cập không còn sử dụng được và được đánh giá là có rủi ro khai thác thấp.”

Theo Bloomberg, UPS đã chủ động thông báo sự việc cho Cục Kiểm soát Thương mại Quốc phòng thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ. Trong khi đó, Lầu Năm Góc đang tìm cách thu hồi các linh kiện và điều tra cách chúng bị chuyển hướng.

Sự việc cũng đã thu hút sự chú ý tại Quốc hội Mỹ. Ít nhất hai ủy ban Hạ viện, trong đó có Ủy ban Đối ngoại và Ủy ban Quân vụ, đang xem xét vụ việc. Tiểu ban Không quân-Lục quân thuộc Ủy ban Quân vụ Thượng viện cũng cho biết đã nắm được thông tin và đang tìm hiểu. Các quan chức quốc phòng Mỹ từng thảo luận về khả năng thu hồi linh kiện trong một phiên họp kín của Ủy ban Quân vụ Thượng viện hồi tháng 6.

Thượng nghị sĩ Elissa Slotkin, thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện, nói trên Bloomberg Television rằng Trung Quốc “luôn tìm kiếm thông tin về các thiết bị quân sự của chúng ta; những thông tin nhạy cảm”. Tuy nhiên, bà cho biết mình chưa được báo cáo đầy đủ về vụ việc.

F-35 là một trong những máy bay chiến đấu tiên tiến nhất thế giới và hiện được khoảng 20 quốc gia sử dụng, trong đó có Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore. Úc giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới hậu cần F-35 tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, với các cơ sở phục vụ lưu trữ phụ tùng và bảo dưỡng máy bay của các nước đồng minh. Úc hiện vận hành 72 chiếc F-35 và là một trong những quốc gia ngoài Mỹ tham gia hệ thống phụ tùng chung của chương trình.

Một số chuyên gia cảnh báo việc các linh kiện có lớp vật liệu liên quan đến khả năng tàng hình xuất hiện tại Hồng Kông có thể gây lo ngại về an ninh, ngay cả khi chúng đã hết khả năng sử dụng. J.J. Gertler, cựu chuyên gia phân tích hàng không của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, nhận xét: “Tốt nhất là đối thủ của bạn phải đoán về năng lực của bạn. Bạn không bao giờ muốn trao cho họ bằng chứng”.

Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng công khai cho thấy Trung Quốc chủ động chuyển hướng lô hàng hoặc đã khai thác công nghệ từ các linh kiện này. Al Jazeera dẫn các nguồn chính thức cho biết nguyên nhân khiến lô hàng đi qua Hồng Kông vẫn chưa được giải thích, trong khi giới chức Mỹ và Úc chưa cáo buộc Bắc Kinh đứng sau vụ chuyển hướng.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết họ không biết về vụ việc, còn chính quyền Hồng Kông từ chối bình luận về trường hợp cụ thể.

Vụ việc được công bố trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm, khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang có chuyến thăm cấp nhà nước tới Washington và hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Sự cố cũng đặt thêm câu hỏi về việc kiểm soát chuỗi cung ứng và vận chuyển đối với các bộ phận của chương trình F-35, vốn liên quan đến nhiều đồng minh của Mỹ trên khắp thế giới.

Lý Ngọc t/h

Xem thêm

Tiêm kích F-35 gặp nạn tại căn cứ không quân San Diego

Phi công đã kịp thời thoát hiểm bằng ghế phóng và sau đó được đưa đến một cơ sở y tế địa phương để điều trị các vết thương không nguy hiểm đến tính mạng.