Ông Trump có kế hoạch rút khỏi NATO; Anh triệu tập hội nghị thượng đỉnh eo biển Hormuz

Lý Ngôn
•
Thứ Năm, 02/04/2026

Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị Iran trên thực tế phong tỏa, Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm thứ Tư (1/4) cho biết chính phủ của ông sẽ triệu tập hội nghị thượng đỉnh với 35 quốc gia nhằm cùng tìm kiếm các giải pháp ngoại giao và biện pháp chính trị để đảm bảo tuyến hàng hải quan trọng toàn cầu này được lưu thông an toàn.

Ảnh chụp Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt tay sau cuộc họp báo chung tại Nhà Trắng vào ngày 27 tháng 2 năm 2025. (Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Hiện tại, tuyến vận chuyển dầu khí mang ý nghĩa chiến lược này đang bị đình trệ do các mối đe dọa từ máy bay không người lái, tên lửa và thủy lôi của Iran. Ông Starmer cho biết hội nghị lần này là bước tiếp theo trong các cuộc thảo luận liên quan đến hành động chung giữa Anh và Pháp nhằm đảm bảo an toàn hàng hải. Hội nghị sẽ do Ngoại trưởng Yvette Cooper chủ trì, cùng các nhà lãnh đạo quốc tế bàn bạc đối sách.

Một quan chức Anh xác nhận với Politico rằng cuộc họp sẽ được tổ chức trực tuyến vào thứ Năm, thay vì gặp trực tiếp, nhằm giúp các quốc gia có thể phản ứng nhanh chóng.

Ông Starmer cho biết hội nghị sẽ “đánh giá tất cả các biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi nhằm khôi phục tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền và thủy thủ bị mắc kẹt, đồng thời khôi phục dòng chảy hàng hóa thiết yếu”. Ông cũng tiết lộ rằng sau hội nghị, các nhà hoạch định quân sự Anh sẽ họp để “nghiên cứu cách chúng ta có thể phối hợp lực lượng sau khi chiến sự chấm dứt, nhằm khôi phục việc lưu thông và an toàn tại eo biển”.

“Những nỗ lực phù hợp để đảm bảo an toàn lưu thông tại eo biển”

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cho biết nếu Mỹ ngừng các hoạt động tấn công Iran, việc đảm bảo an toàn tại eo biển sẽ do các quốc gia khác tự đảm trách.

Sáng thứ Tư, trong cuộc phỏng vấn với Telegraph, ông Trump tiếp tục cho biết ông đang cân nhắc việc đưa Mỹ rút khỏi NATO. Ông gọi NATO là “con hổ giấy”, đồng thời chỉ trích các đồng minh không hỗ trợ trong cuộc chiến Mỹ–Israel chống Iran, thay vì sẵn sàng giúp đỡ như Mỹ vẫn làm, bao gồm cả trong vấn đề Ukraine.

Trong cuộc phỏng vấn tại Nhà Trắng hôm thứ Ba, ông Trump cũng tiết lộ rằng quân đội Mỹ về cơ bản đã hoàn thành các mục tiêu quân sự tại Iran, và dự kiến sẽ rút quân trong “hai đến ba tuần”. Trước đó cùng ngày, trên nền tảng Truth Social, ông cảnh báo rằng các quốc gia nên học cách tự bảo vệ mình, vì Mỹ sẽ không còn cung cấp hỗ trợ “tự động” nữa.

Trước áp lực từ ông Trump, Thủ tướng Starmer đáp lại rằng kể từ khi xung đột bắt đầu, ông luôn đặt lợi ích quốc gia của Anh lên hàng đầu. Ông nhấn mạnh: “tự do hàng hải ở Trung Đông phù hợp với lợi ích quốc gia của Anh”.

Hội nghị lần này sẽ có sự tham gia của 35 quốc gia, bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan, cùng với Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, New Zealand, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Nigeria. Tất cả các nước này đã ký vào một tuyên bố chung, cam kết “đóng góp những nỗ lực phù hợp để đảm bảo an toàn lưu thông tại eo biển”.

Theo báo The Guardian, hiện có khoảng 1.000 tàu thuyền bị mắc kẹt tại eo biển do sự can thiệp của Iran. Trước khi xung đột xảy ra, khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt toàn cầu, cùng khoảng một phần ba nguồn cung phân bón, đi qua khu vực này. Trong hơn một tháng Mỹ và Israel tiến hành các hoạt động nhằm vào Iran, chỉ có khoảng 130 tàu đi qua eo biển — tương đương lưu lượng của một ngày trong điều kiện bình thường.

Hôm thứ Hai, sau khi triệu tập cuộc họp với các tập đoàn năng lượng và vận tải biển lớn tại số 10 phố Downing, Thủ tướng Keir Starmer cho biết công tác khắc phục hậu quả sau khi xung đột quân sự kết thúc sẽ kéo dài trong thời gian dài. Ông nói: “Tôi phải nói thật với người dân, điều này không hề dễ dàng.”

Theo Bloomberg, liên minh các đồng minh của Mỹ đang chuẩn bị triển khai một chiến dịch ngoại giao nhằm thuyết phục Iran mở lại eo biển Hormuz, đồng thời cân nhắc áp dụng các biện pháp trừng phạt nếu tuyến đường thủy này tiếp tục bị đóng. Báo cáo cũng cho biết Mỹ dự kiến sẽ không tham dự hội nghị lần này.

Bộ Quốc phòng Anh đã cử các nhà hoạch định quân sự tới Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ để nghiên cứu các phương án hướng dẫn tàu chở dầu đi qua eo biển một cách an toàn.