Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ

Vào lúc 1h26 sáng (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày thứ Tư, hãng tin AP dự báo Đảng Dân chủ đã vượt ngưỡng 218 ghế cần thiết để giành quyền kiểm soát Hạ viện. Trước đó, đảng này đã giành lại quyền kiểm soát Thượng viện vào tối thứ Ba.

“Hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của cuộc phục hưng vĩ đại của nước Mỹ,” Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries (Đảng Dân chủ, bang New York), người được xem là ứng viên kế nhiệm chức Chủ tịch Hạ viện, tuyên bố sau chiến thắng của đảng tại cơ quan này.

“Người dân Mỹ đã quá chán ngán nạn tham nhũng. Họ muốn một Quốc hội có thể mang lại những kết quả thiết thực cho người dân Mỹ, và đó chính xác là điều mà các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện sẽ làm ngay khi chúng tôi nhậm chức vào tháng 1.”

Sau khi Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Thượng viện, Tổng thống Donald Trump phát biểu với Fox News và chúc mừng chiến thắng của đảng này. “Các bạn đã làm việc rất chăm chỉ,” ông nói.

Tổng thống cũng cho biết ông sẽ hợp tác với Đảng Dân chủ trong một số vấn đề, nhưng không phải những vấn đề như biên giới hay người chuyển giới.

Với thế đa số, Đảng Dân chủ sẽ nắm quyền kiểm soát các ủy ban của cả Hạ viện và Thượng viện, trong đó có quyền triệu tập và yêu cầu cung cấp tài liệu thông qua trát đòi hầu tòa (subpoena) – công cụ quan trọng cho phép đảng này tiến hành các cuộc điều tra quy mô lớn nhằm vào chính quyền Trump. Đảng Dân chủ đã cam kết thực hiện các cuộc điều tra như vậy, dù nội bộ vẫn chia rẽ về khả năng tiến hành thêm một cuộc luận tội tổng thống.

Chiến thắng của Đảng Dân chủ cũng mở đường cho những cuộc đối đầu kéo dài với Nhà Trắng về chi tiêu chính phủ và các lĩnh vực chính sách liên bang quan trọng khác, tương tự những gì đã xảy ra khi đảng này giành chiến thắng áp đảo tại Hạ viện vào giữa nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Thượng viện chuyển sang tay Đảng Dân chủ

Đảng Dân chủ đã giành được những chiến thắng quan trọng tại Thượng viện, đánh bại các đối thủ ở nhiều bang chiến địa then chốt như South Carolina, North Carolina, Georgia, New Hampshire, Texas, Kansas, Iowa và Ohio.

Chiến thắng tại South Carolina, Texas và Kansas đặc biệt phản ánh rõ tâm lý cử tri trên toàn quốc, bởi ngay từ đầu chu kỳ bầu cử, những bang này được xem là thành trì an toàn của Đảng Cộng hòa.

Hàng trăm người tham dự buổi theo dõi kết quả bầu cử của Thượng nghị sĩ Jon Ossoff (Đảng Dân chủ, bang Georgia) tại trung tâm thành phố Atlanta đã reo hò vang dội khi AP công bố ông đánh bại Hạ nghị sĩ Mike Collins (Đảng Cộng hòa, bang Georgia) vào khoảng 8 giờ tối (giờ miền Đông).

Tại thời điểm bài viết được thực hiện, ông Ossoff dẫn trước ông Collins gần 18 điểm phần trăm.

Thượng nghị sĩ vừa tái đắc cử dự kiến sẽ phát biểu tại buổi theo dõi kết quả sau đó khoảng hai giờ. Trước ông, một số nghị sĩ Đảng Dân chủ khác, trong đó có Thượng nghị sĩ bang Georgia Raphael Warnock, sẽ lần lượt phát biểu.

Tại North Carolina, ông Roy Cooper, người vừa đắc cử Thượng nghị sĩ, đã đánh bại cựu Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa Michael Whatley với cách biệt gần 20 điểm phần trăm.

Cả North Carolina và Georgia đều đã bỏ phiếu ủng hộ Tổng thống Donald Trump với cách biệt hơn 2 điểm phần trăm trong cuộc bầu cử năm 2024.

Bà Samara Klar, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Arizona, nói với The Epoch Times rằng có một vấn đề nổi bật xuyên suốt hai kỳ bầu cử vừa qua.

“Đảng Cộng hòa đã có một cuộc bầu cử vô cùng thành công vào năm 2024, phần lớn nhờ những cam kết về khả năng chi trả. Và đối với người Mỹ hiện nay, khả năng chi trả vẫn là vấn đề lớn không kém, thậm chí còn cấp thiết hơn so với thời điểm đó,” bà nói.

Bà Klar cho rằng cử tri Mỹ đã gửi một thông điệp đến tổng thống và Đảng Cộng hòa.

“Cử tri đang phát đi thông điệp rằng những chính sách mà ông Trump và chính quyền Cộng hòa của ông triển khai trong hai năm qua không mang lại hiệu quả cho họ,” bà nói.

Đảng Dân chủ giành thêm ghế tại Hạ viện

Cho đến nay, Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng trong hàng loạt cuộc đua quan trọng, bao gồm việc lật ngược thế kiểm soát tại khu vực bầu cử quốc hội số 11 của bang North Carolina và khu vực bầu cử số 7 của bang New Jersey.

Khoảng 9h15 tối (giờ miền Đông nước Mỹ), AP dự báo ứng viên Đảng Dân chủ Jamie Ager sẽ đánh bại nghị sĩ bang Jennifer Balkcom trong cuộc đua để thay thế Hạ nghị sĩ Chuck Edwards (Đảng Cộng hòa, bang North Carolina) tại khu vực bầu cử quốc hội số 11 của bang này. Ông Ager là một nông dân và đồng sáng lập một doanh nghiệp.

Vào thời điểm đó, các ứng viên Đảng Dân chủ dẫn trước tại tất cả các cuộc đua vào Hạ viện ở North Carolina, ngoại trừ khu vực bầu cử quốc hội số 5, hiện do Hạ nghị sĩ đương nhiệm Virginia Foxx thuộc Đảng Cộng hòa đại diện.

Đảng Dân chủ tiếp tục lật ngược thế kiểm soát tại một ghế khác ở Hạ viện, giành được khu vực bầu cử quốc hội số 7 của bang New Jersey.

Tại thời điểm bài viết được đăng, ứng viên Đảng Dân chủ Rebecca Bennett dẫn trước Hạ nghị sĩ đương nhiệm Tom Kean Jr. (Đảng Cộng hòa, bang New Jersey) hơn 20 điểm phần trăm, khi 70% số phiếu đã được kiểm.

Ông Kean từng hứng chịu sự giám sát và chỉ trích gay gắt vì vắng mặt tại Quốc hội suốt 100 ngày mà không đưa ra lý do. Sau đó, ông tiết lộ mình đang điều trị chứng trầm cảm.

Đây là một trong những ghế mà Đảng Dân chủ đặt mục tiêu giành lại hàng đầu.

Đảng Dân chủ cũng bảo toàn được ghế tại những khu vực bầu cử đã được phân chia lại ranh giới nhằm tạo lợi thế cho Đảng Cộng hòa.

Các ứng viên Jared Moskowitz (Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ, bang Florida), Kathy Castor (Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ, bang Florida) và Pia Dandiya lần lượt giành chiến thắng tại các khu vực bầu cử số 25, 14 và 22 của bang Florida, sau khi Đảng Cộng hòa điều chỉnh ranh giới các khu vực này theo hướng có lợi cho mình.

Ông Moskowitz đánh bại cựu Thị trưởng thành phố Boca Raton Scott Singer, bà Dandiya đánh bại ông Casey Askar, còn bà Castor vượt qua ông Mike Beltran.

Đảng Dân chủ cũng giành thêm ba ghế tại Pennsylvania, một ghế ở miền nam Virginia, một ghế tại Kentucky, một ghế ở Ohio, một ghế tại New York cùng một số ghế khác. Các ứng viên của đảng này cũng đang dẫn trước trong những cuộc đua quan trọng khác, bao gồm tại South Carolina và New York.

Hiện vẫn chưa rõ Đảng Dân chủ có thể mở rộng thế đa số vượt xa ngưỡng 218 ghế đến mức nào.

Một thế đa số lớn hơn sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với ông Jeffries, người hiện đứng trước thách thức lãnh đạo một nhóm nghị sĩ có sự khác biệt lớn về quan điểm chính trị, với hai phe cấp tiến và ôn hòa trong Đảng Dân chủ.