Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 31/3 cho biết, nước này “sẵn sàng chấm dứt chiến tranh”, với điều kiện “các tiền đề thiết yếu” được đáp ứng.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 16/9/2024 tại Tehran. (Ảnh: Majid Saeedi/ Getty Images)

Theo AFP và các hãng tin khác, văn phòng của ông Pezeshkian cho biết trong cuộc điện đàm với Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa rằng “giải pháp để bình thường hóa tình hình là chấm dứt các cuộc tấn công gây hấn”, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi có đủ thiện chí để chấm dứt xung đột này, với điều kiện các điều kiện thiết yếu được đáp ứng, đặc biệt là các bảo đảm nhằm ngăn chặn việc tái diễn hành động gây hấn”.

“Các tiền đề thiết yếu” mà ông Pezeshkian đề cập là 5 điều kiện từng được đưa ra trong các cuộc đàm phán với Mỹ. Một nguồn tin từ phía Iran trước đó đã nêu rõ 5 điều kiện này trên truyền thông nhà nước để đồng ý ngừng bắn, gồm:

  1. Chấm dứt hoàn toàn các hành động gây hấn và ám sát từ phía đối phương;
  2. Thiết lập cơ chế vững chắc nhằm ngăn chặn các cuộc chiến chống Iran trong tương lai;
  3. Bồi thường đầy đủ cho các thiệt hại chiến tranh;
  4. Chấm dứt hoàn toàn mọi mặt trận và các tổ chức kháng chiến trên toàn Trung Đông;
  5. Iran khẳng định và thực thi chủ quyền hợp pháp đối với eo biển Hormuz, kèm theo các bảo đảm liên quan.

Liên quan đến eo biển Hormuz – nơi Iran đang phong tỏa – ông Pezeshkian cảnh báo: “Khu vực này vẫn đóng cửa đối với các tàu và chiến hạm của các lực lượng gây hấn và các quốc gia hậu thuẫn họ”, đồng thời nhấn mạnh: “Mọi sự can thiệp bên ngoài vào cuộc chiến hoặc tình hình khu vực đều sẽ dẫn đến hậu quả nguy hiểm.”

Về các đòn tấn công trả đũa nhằm vào các quốc gia láng giềng sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, ông Pezeshkian cho biết: “Chúng tôi tôn trọng chủ quyền của các nước láng giềng và không có ý định tấn công họ”. Ông nói thêm: “Tuy nhiên, đáng tiếc là các căn cứ quân sự của Mỹ tồn tại tại các quốc gia này, và các cuộc tấn công nhằm vào chúng tôi đang được tiến hành từ lãnh thổ của họ. Các quốc gia này đã không thực hiện trách nhiệm quốc tế trong việc ngăn chặn lãnh thổ của mình được sử dụng để tấn công Iran”.

Đề xuất ngừng bắn có điều kiện của ông Pezeshkian được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán hậu trường, do bên thứ ba làm trung gian, đang diễn ra nhằm chấm dứt chiến tranh, trong khi Mỹ gia tăng đe dọa triển khai lực lượng trên bộ.

Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump – trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh do việc phong tỏa eo biển Hormuz khi chiến tranh kéo dài hơn một tháng – đã nhiều lần tuyên bố các cuộc đàm phán với Iran đang tiến triển tốt và chiến tranh sắp kết thúc. Ngay sau khi phát biểu của ông Pezeshkian được công bố, ông Trump cũng cho biết tại một sự kiện ở Nhà Trắng: “Nhiệm vụ của tôi là rút khỏi Iran” “Chúng tôi sẽ rút đi rất sớm”, ám chỉ khả năng chấm dứt chiến tranh trong vòng 2-3 tuần.