Trung Quốc chỉ báo trước cho Úc 2 giờ về vụ phóng tên lửa ra Thái Bình Dương
- Rex Widerstrom
- •
Đại sứ quán Trung Quốc chỉ báo cho Úc khoảng 2 giờ trước khi quân đội nước này phóng tên lửa tầm xa xuống Nam Thái Bình Dương hồi tháng 7, một quan chức Úc cho biết tại Thượng viện.
Bà Sarah deZoeten, Vụ trưởng Vụ Chính sách Quốc phòng và An ninh Quốc gia của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT), trình bày việc này tại phiên điều trần ngân sách của Thượng viện hôm thứ Tư (28/10). Bà cho biết Đại sứ quán Trung Quốc tại Canberra đã liên hệ với quan chức của bộ này hôm 6/7, đúng ngày phóng. Còn tại Bắc Kinh, giới chức quân sự Trung Quốc chuyển cùng thông tin này.
Các thông báo hàng không phát đi hôm 5/7 và 6/7 chỉ cảnh báo về “hoạt động nguy hiểm hoặc mảnh vỡ không gian”. Bà không cho biết thêm chi tiết.
Bà deZoeten cho rằng cách thông báo này của Trung Quốc không đạt chuẩn minh bạch mà Bộ Quy tắc Ứng xử La Hay đề ra. Đây là một thỏa thuận quốc tế tự nguyện, nhằm tăng tính minh bạch quanh các vụ phóng tên lửa đạn đạo.
Trung Quốc không ký bộ quy tắc này và chưa cam kết tuân thủ các điều khoản trong đó.
Vụ phóng diễn ra đúng lúc Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Ngoại trưởng Penny Wong đang thăm Fiji. Hai người có mặt tại Suva để ký hai hiệp ước, trong đó có một hiệp ước về quốc phòng.
Thượng nghị sĩ Jessica Collins của Đảng Tự do hỏi Úc có cảnh báo chính phủ các nước Thái Bình Dương về vụ phóng hay không. Bà Wong đáp: “Tôi đã ở Suva cùng Thủ tướng để ký kết Liên minh Vuvale và Liên minh Đại dương Hòa bình. Vậy thì bà có thể tự suy ra”.
Bà Wong không nói rõ Úc đã báo cho những chính phủ nào trong khu vực.
Giới chức Úc cũng không cho biết họ có coi thời điểm vụ phóng là trùng hợp hay không.
Bà Wong nêu quan ngại với Ngoại trưởng Trung Quốc
Bà Wong cho biết bà đã “trực tiếp và đích thân” nêu vụ thử với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại Manila hôm 21/7.
“Chúng tôi nhấn mạnh tầm quan trọng của sự minh bạch và của việc trấn an về ý định. Chúng tôi coi vụ thử tên lửa là hành động gây mất ổn định và ghi nhận những quan ngại mạnh mẽ mà nhiều lãnh đạo Thái Bình Dương đã bày tỏ”, bà nói.
Ngay trong ngày phóng, khi còn ở Suva, bà Wong tuyên bố Úc đã nói với Trung Quốc rằng Canberra coi vụ thử này là “gây mất ổn định cho khu vực”.
Hồi tháng 9, lãnh đạo các nước Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương họp tại Palau đã bày tỏ quan ngại về một vụ thử tên lửa đạn đạo xuyên lục địa gần đây bay qua một số nước thành viên “mà không thông báo đầy đủ”. Họ kêu gọi mọi vụ thử sau này phải báo trước ít nhất 24 giờ.
Tuyên bố này không nêu tên Trung Quốc. Riêng Nauru tách mình khỏi tuyên bố.
Được hỏi vì sao Nauru có lập trường khác, bà Elizabeth Peak, người đứng đầu Văn phòng Thái Bình Dương, nói đó “là câu hỏi dành cho Nauru”. Bà cho biết thêm chưa nước thành viên nào của diễn đàn nói với Úc rằng họ bị Trung Quốc gây sức ép vì lập trường của mình.
Úc cũng đã cùng 39 nước khác tham gia một tuyên bố do Mỹ dẫn đầu tại Hội nghị Giải trừ Quân bị của Liên Hợp Quốc, theo bà deZoeten. Tuyên bố cho rằng các vụ thử không báo trước đầy đủ là nguy hiểm và làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm.
Bà Jan Adams, Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Úc, được hỏi Trung Quốc có phát tín hiệu sẽ thử thêm hay không. Bà trả lời: “Theo tôi biết thì không”.
Xem thêm
Từ khóa quân đội Trung Quốc Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương quan hệ Úc - Trung tên lửa tầm xa
