Trong các nhiệm vụ được giao cho năm học 2026-2027, Bộ Nội vụ được yêu cầu nghiên cứu việc giao tổng biên chế giáo viên cho địa phương tự chủ tuyển dụng, sử dụng theo định mức thực tế học sinh/lớp. 

Trong các nhiệm vụ được giao cho năm học 2026-2027, Bộ Nội vụ được yêu cầu nghiên cứu việc giao tổng biên chế giáo viên cho địa phương tự chủ tuyển dụng, sử dụng theo định mức thực tế học sinh/lớp. (Ảnh: AI)

Việc phân bổ giáo viên đang được tính toán theo hướng bám sát hơn với số học sinh và số lớp học thực tế. Thay vì áp dụng một cách phân bổ giống nhau, phương án được nghiên cứu là giao tổng biên chế cho địa phương, để từng nơi chủ động tuyển dụng và sử dụng giáo viên theo nhu cầu.

Đây là một trong những nội dung được đặt ra tại Chỉ thị số 31/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027. Bộ Nội vụ được giao chủ trì nghiên cứu cơ chế này, phối hợp với Bộ GDĐT và các địa phương, với yêu cầu báo cáo cấp có thẩm quyền trước 31/8/2026.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu nhân sự giáo dục giữa các khu vực có sự khác biệt. Nhiều nơi vẫn thiếu trường, thiếu lớp, thiếu cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, đặc biệt tại những khu vực dân số tăng nhanh. Trong khi đó, tình trạng thừa hoặc thiếu giáo viên cục bộ vẫn xảy ra ở nhiều địa phương.

Theo hướng đang được nghiên cứu, việc xác định nhu cầu biên chế giáo viên sẽ gắn với quy mô học sinh, số lớp học và đặc thù từng vùng. Cách phân bổ này cũng được đặt trong kế hoạch sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, quy hoạch đô thị và nhu cầu nhân lực của từng địa phương, từng vùng và Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là địa phương có thể được giao tổng biên chế thay vì phân bổ cứng từng vị trí. Khi đó, việc tuyển dụng và sử dụng giáo viên sẽ được địa phương tính toán trên cơ sở định mức thực tế số học sinh/lớp.

Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ GDĐT, các bộ, cơ quan liên quan và địa phương để nghiên cứu phương án này. Kết quả phải được báo cáo cấp có thẩm quyền trước 31/8/2026.

Giáo viên có thể được điều chuyển giữa nơi thừa và nơi thiếu

Cùng với việc thay đổi cách phân bổ biên chế, việc sắp xếp lại đội ngũ giáo viên cũng được đặt ra. Các địa phương được yêu cầu rà soát số lượng giáo viên hiện có, tuyển đủ giáo viên và điều chỉnh nhân sự giữa những nơi đang thừa hoặc thiếu.

Một hướng được đưa ra là điều động, thuyên chuyển giáo viên để xử lý tình trạng thiếu, thừa cục bộ. Số biên chế được giao cũng phải được sử dụng phù hợp với nhu cầu tuyển dụng, bảo đảm việc tuyển dụng và sử dụng được thực hiện công khai, minh bạch.

Tại những cơ sở giáo dục được sắp xếp lại, cơ cấu nhân sự có thể được điều chỉnh theo hướng giảm biên chế viên chức quản lý giáo dục và nhân viên hỗ trợ giáo dục, đồng thời tăng biên chế viên chức trực tiếp giảng dạy.

UBND tỉnh, thành phố được giao chủ trì việc rà soát, sắp xếp lại đội ngũ giáo viên và tuyển dụng đủ giáo viên, phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ GDĐT. Báo cáo phải được gửi cấp có thẩm quyền trước 31/8/2026.

Ở cấp xã, UBND tỉnh, thành phố phải rà soát thực trạng nhân sự phụ trách GDĐT, đồng thời tổ chức bồi dưỡng, hướng dẫn và hỗ trợ nghiệp vụ. Việc rà soát và tổ chức bồi dưỡng được yêu cầu thực hiện trước 15/8/2026.

Mỗi xã cũng được yêu cầu có công chức phụ trách quản lý nhà nước về GDĐT có trình độ chuyên môn, đồng thời hạn chế việc kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực ngoài giáo dục.

Giảm hồ sơ, thay đổi quy định về thời gian làm việc của giáo viên

Biên chế chỉ là một phần trong nhóm giải pháp liên quan đến việc tổ chức hoạt động giáo dục. Bộ GDĐT còn được giao phối hợp với Bộ Nội vụ xây dựng hướng dẫn giảm hồ sơ, sổ sách và áp lực hành chính để giáo viên tập trung vào hoạt động chuyên môn. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước 31/8/2026.

Một Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về định mức và chế độ làm việc của giáo viên cũng phải được hoàn thành trước 30/8/2026. Quy định mới được yêu cầu phù hợp với quá trình chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Bộ GDĐT đồng thời phối hợp với Bộ Tư pháp và Bộ Nội vụ xây dựng Nghị quyết liên quan đến số lượng cấp phó tại các cơ sở giáo dục, cơ cấu vị trí việc làm và những nội dung cần thiết khác khi sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và thường xuyên công lập.

Thời hạn hoàn thành nhiệm vụ này là trước 31/8/2026.

Một đợt rà soát khác tập trung vào biên chế công chức, viên chức

Trong khi ngành giáo dục tính toán lại nhu cầu giáo viên, Bộ Nội vụ cũng đang yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và UBND tỉnh, thành phố rà soát việc giao và sử dụng biên chế trong năm 2025, 2026.

Nội dung được chú ý là tình trạng viên chức đang thực hiện những vị trí việc làm được xác định là vị trí công chức tại các tổ chức hành chính.

Các cơ quan phải xác định những tổ chức đang thực hiện chức năng quản lý nhà nước nhưng được giao biên chế sự nghiệp. Báo cáo phải ghi rõ số lượng, tên từng tổ chức, cơ cấu bên trong đến cấp phòng và tương đương, đồng thời xác định căn cứ liên quan đến việc giao nhiệm vụ quản lý nhà nước và các vị trí việc làm công chức đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Với những nơi thiếu vị trí việc làm chuyên môn, cơ quan liên quan phải xác định nhu cầu bổ sung và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Rà soát đến từng nhóm vị trí việc làm

Việc kiểm tra biên chế không chỉ dừng ở tổng số người được giao. Bộ Nội vụ yêu cầu số liệu phải được phân chia theo từng tổ chức, từng nhóm vị trí việc làm và từng thời điểm.

Đối với các tổ chức hành chính đang sử dụng biên chế sự nghiệp, báo cáo phải thể hiện số biên chế được giao, trong đó phân biệt số người hưởng lương từ ngân sách nhà nước với số người hưởng lương từ nguồn thu theo cơ chế tài chính đặc thù.

Ba thời điểm được yêu cầu thống kê là ngày 1/3/2025, ngày 12/3/2026 và ngày 10/8/2026.

Nhân sự được chia thành ba nhóm gồm lãnh đạo, quản lý; chuyên môn, nghiệp vụ; hỗ trợ, phục vụ.

Ngoài tổng số biên chế, các cơ quan phải thống kê số viên chức thực tế đang làm việc tại từng vị trí việc làm công chức ở những thời điểm nói trên.

Riêng tại ngày 10/8/2026, số liệu phải làm rõ số viên chức đủ điều kiện chuyển thành công chức và số người chưa đủ điều kiện chuyển thành công chức.

Yêu cầu này cũng được áp dụng đối với những tổ chức hành chính hoạt động theo cơ chế tài chính, thu nhập đặc thù nhưng trước đây chưa được cấp có thẩm quyền giao biên chế công chức.

Địa phương phải xác định rõ nơi đang sử dụng biên chế sự nghiệp

Tại các tỉnh, thành phố, việc rà soát tập trung vào những tổ chức thực hiện chức năng quản lý nhà nước nhưng hiện được giao biên chế sự nghiệp.

UBND tỉnh, thành phố phải thống kê số lượng, tên từng tổ chức và cơ cấu bên trong. Đồng thời, địa phương phải làm rõ căn cứ giao nhiệm vụ quản lý nhà nước và các vị trí việc làm công chức đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Kết quả rà soát sẽ giúp xác định rõ sự khác nhau giữa vị trí việc làm công chức và vị trí việc làm viên chức, từ đó xác định cơ cấu và số lượng biên chế phù hợp với chức năng thực tế của từng tổ chức.

Các bộ, cơ quan ngang bộ phải gửi báo cáo trước 25/8/2026 để Bộ Nội vụ tổng hợp, báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, sau đó báo cáo Bộ Chính trị xem xét, quyết định.

Ở hai nhóm nội dung, điểm chung là việc phân bổ nhân sự được yêu cầu gắn hơn với công việc thực tế. Trong giáo dục, Bộ Nội vụ nghiên cứu giao tổng biên chế để địa phương chủ động tuyển dụng, sử dụng giáo viên dựa trên số học sinh và lớp học. Với các tổ chức hành chính, việc rà soát được thực hiện đến từng vị trí nhằm xác định rõ người đang làm công việc công chức nhưng được bố trí theo biên chế sự nghiệp.

Minh Long