Truyền thông Mỹ vừa phanh phui mối liên hệ giữa Huawei và vụ nghi vấn “nữ gián điệp” quanh ông Jensen Huang, vốn gây chấn động ngành AI và giới chính trị, kinh doanh toàn cầu. Epoch Times được biết, Huawei còn gặp rắc rối lớn hơn ở trong nước: nhà sáng lập Nhậm Chính Phi cùng con gái thậm chí đã bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) gọi lên Bắc Kinh để phối hợp điều tra vụ cựu Ủy viên Bộ Chính trị Mã Hưng Thụy.

Ông Mã Hưng Thụy. (Ảnh: IAEA Imagebank, CC BY-SA 2.0, qua Wikimedia Commons)

Cha con ông Nhậm Chính Phi “không bị giam”, bà Hoàng Lạc nay có hậu thuẫn “ghê gớm”

Ông Lương Văn Giang (Liang Wenjiang, hóa danh), một nguồn tin ở Bắc Kinh gần gũi với giới lãnh đạo cấp cao ĐCSTQ, nói với Epoch Times rằng cuộc đại thanh trừng của ông Tập Cận Bình đã lan đến Huawei. Nhà sáng lập Huawei Nhậm Chính Phi và con gái là Phó Chủ tịch Huawei Mạnh Vãn Châu từng bị yêu cầu lên Bắc Kinh phối hợp điều tra, vì các khoản tiền qua lại liên quan đến ông Mã Hưng Thụy và người nhà ông.

“Thời gian trước, ông Nhậm Chính Phi bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương gọi đi. Cả ông Nhậm Chính Phi lẫn bà Mạnh Vãn Châu đều bị gọi đi, chính là để phối hợp điều tra bà Vinh Lệ, vợ ông Mã Hưng Thụy.”

Hôm 5/11, ông Mã Hưng Thụy, cựu Ủy viên Bộ Chính trị ĐCSTQ, bị truy tố với tội danh tham nhũng. Tuy nhiên, Epoch Times từng đưa tin độc quyền rằng ông ‘ngã ngựa’ không phải vì tham nhũng, mà vì phạm vào điều đại kỵ về chính trị của ông Tập Cận Bình.

Ông Lương còn đưa ra thông tin khác về vụ việc đang gây xôn xao thời gian gần đây, liên quan đến an ninh quốc gia và quan hệ ngoài hôn nhân của ông Jensen Huang. Ông nói nhân vật nữ chính của vụ việc là bà Hoàng Lạc lúc trẻ không có chỗ dựa gì, “bây giờ thì hậu thuẫn lại khá ghê gớm”.

Bà là “găng tay trắng” của nhiều gia tộc quyền quý, ông Lương nói. “10 năm trước, bà ấy có quan hệ với phe công nghiệp quốc phòng, với nhóm ông Mã Hưng Thụy, kể cả với em họ của ông Tập Cận Bình. Còn hồi đầu, bà ấy rất thân với nhà họ Đặng.”

Bà Hoàng Lạc, nữ doanh nhân Trung Quốc mà truyền thông Mỹ đưa tin có quan hệ tình cảm với cựu CEO Nvidia Jensen Huang, và chồng là ông Khang Vĩ. (Ảnh: MXH)

Hôm thứ Năm (12/11), kênh CNBC của Mỹ đưa tin kết quả điều tra của công ty tình báo tư nhân Tesari cho thấy bà Hoàng Lạc (Alice Huang) có thể đã nắm cổ phần ở một số doanh nghiệp tại Trung Quốc từng mang lại lợi ích cho Huawei. Qua một mạng lưới công ty và giao dịch chằng chịt, bà có liên hệ với những đơn vị mà cuối cùng đã cung cấp năng lực tính toán cho Huawei. Huawei bị Chính phủ Mỹ coi là mối đe dọa an ninh quốc gia và chịu lệnh trừng phạt toàn diện, trong đó có lệnh cấm chip (năng lực tính toán AI).

Thông tin công khai chỉ xác nhận được bà Hoàng Lạc từng hoạt động trong giới quỹ đầu tư tư nhân ở Trung Quốc Đại Lục và lĩnh vực kinh doanh xuyên biên giới. Trong đó có việc bà cùng chồng là ông Khang Vĩ (Kang Wei) đầu tư vào bán dẫn, trò chơi điện tử, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu. Hiện chưa có bằng chứng độc lập để kiểm chứng quá trình làm việc tại Đài Truyền hình Hồ Nam và Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) mà bà tự kể, cũng như quan hệ của bà với các gia tộc quyền quý mà nguồn tin tiết lộ.

Huawei vướng vụ Mã Hưng Thụy, bị “nắn gân”

Nói về Huawei, ông Lương cho rằng tập đoàn này có hậu thuẫn rất lớn, không chỉ liên quan đến riêng ông Mã Hưng Thụy. Ông nói muốn hiểu Huawei thì phải lần lại những mối quan hệ chính trị mà tập đoàn này gây dựng qua các đời lãnh đạo ĐCSTQ.

Nhà sáng lập Huawei Nhậm Chính Phi. (Ảnh chụp màn hình video Huawei)

Tháng 9/2026, ở hải ngoại từng có tin đồn “gia đình ông Nhậm Chính Phi mất liên lạc hoặc đã bỏ trốn ra nước ngoài”. Ông Lương đưa ra một cách giải thích khác: đây không phải là thanh trừng Huawei, mà chỉ là “nắn gân”.

Ông đặc biệt nhấn mạnh cha con ông Nhậm Chính Phi hiện không bị giam giữ. “Bị gọi lên Bắc Kinh, nhưng không bị nhốt. Nói theo cách hiểu của người dân thường thì anh cứ ở Bắc Kinh, tôi chỉ định một khách sạn, anh ở đó mà phối hợp. Đến giờ việc vẫn chưa xong.”

“Huawei gặp chuyện không phải vì lý do nào khác, mà vì họ dính vào vụ án Mã Hưng Thụy. Có những khoản tiền qua lại với bà Vinh Lệ, vợ ông Mã Hưng Thụy, kể cả dòng tiền của những gia đình khác.”

Ông nhìn nhận các biện pháp nhà chức trách đang áp dụng với Huawei trước hết là sự mở rộng của vụ án Mã Hưng Thụy, chứ không phải một cuộc thanh trừng khác nhắm riêng vào Huawei.

“Thật ra chủ yếu vẫn là dính đến những vấn đề của nhóm ông Mã Hưng Thụy, chủ yếu chính là vấn đề này, những thứ khác chỉ là phụ.”

“Anh đã lộ ra rồi thì nắn gân một chút, lấy chuyện khác ra để nắn gân. Thật ra chủ yếu vẫn là dính đến vấn đề của ông Mã Hưng Thụy, mà lại còn điều tra ra nhiều vụ trao đổi lợi ích như vậy.”

Cũng ngày 5/11, ĐCSTQ công bố đã chính thức bắt và truy tố ông Mã Hưng Thụy. Đến nay, nhà chức trách chưa công bố danh sách đầy đủ các doanh nghiệp liên quan đến vụ án, cũng không nêu tên Huawei trong các thông báo có liên quan.

Ông Lương cho biết Huawei là một manh mối quan trọng lộ ra khi điều tra vụ ông Mã Hưng Thụy, nhất là các khoản tiền qua lại giữa bà Vinh Lệ (Rong Li) và những doanh nghiệp liên quan. Ông nói thêm, ngoài lợi ích qua lại giữa Huawei và người nhà ông Mã, một số vấn đề phát hiện trong quá trình điều tra còn dính líu đến dòng tiền của các gia tộc chính trị khác.

Bà Vinh Lệ không có tên trong các cáo buộc chính thức đối với ông Mã Hưng Thụy. Dù vậy, thông báo kỷ luật ông Mã mà nhà chức trách công bố hôm 14/7 có nêu ông “dung túng, buông lỏng người thân lợi dụng ảnh hưởng từ chức vụ của mình để mưu lợi khổng lồ”. Văn bản này cũng nêu ông “ra sức tham nhũng theo kiểu gia tộc”.

Ông Lương kể các giao dịch giữa Huawei và người nhà ông Mã Hưng Thụy gồm linh kiện thiết bị, mua sắm trong chuỗi cung ứng, đất đai, nhà xưởng và xây dựng công trình. Ông cho biết các giao dịch này còn liên quan đến việc đầu tư vào các doanh nghiệp thượng nguồn, hạ nguồn trong chuỗi sản xuất điện thoại di động và ô tô. Một phần trong số đó liên quan đến việc kinh doanh của em trai và vợ ông Mã, với số tiền được cho là hơn 320 triệu nhân dân tệ.

Sắp tới, Huawei có thể bị truy thu số tiền lớn, phải tái cấu trúc một phần hoạt động và điều chỉnh quyền kiểm soát thực tế, ông Lương nói thêm. Gia đình ông Nhậm Chính Phi có tiếp tục nắm doanh nghiệp này hay không sẽ phụ thuộc vào quyết định xử lý cuối cùng của giới lãnh đạo cấp cao ở Bắc Kinh đối với vụ án.

Huawei kéo theo vụ lộ bí mật công nghiệp quốc phòng

Ngoài việc qua lại lợi ích với người nhà ông Mã Hưng Thụy, ông Lương còn nói có thể tồn tại những vấn đề an ninh quốc gia phức tạp hơn, cả giữa Huawei với các dự án công nghiệp quốc phòng mà ông Mã dính líu, lẫn ở chính thiết bị viễn thông của Huawei.

“Điểm mấu chốt của mâu thuẫn là Huawei cũng cung cấp nhiều thiết bị quân sự. Thế là người ta phát hiện anh dính líu đến ông Mã Hưng Thụy và ông Trương Hựu Hiệp, kéo theo rất nhiều thứ, kéo đến cả anh.”

Ông giải thích rằng ông Mã Hưng Thụy làm việc lâu năm trong ngành hàng không vũ trụ, tiếp xúc với lượng lớn tài liệu về khoa học công nghệ quốc phòng. Mặt khác, theo ông, thiết bị viễn thông và công nghệ liên quan của Huawei cũng được một số doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng sử dụng.

“Nhất là những thông tin hàng không vũ trụ mà ông Mã Hưng Thụy nắm, đó là bí mật quốc gia. Hồi đó nhiều người cũng hợp tác với Huawei.”

Ông Lương còn nhắc đến hệ thống mua sắm trang bị của quân đội ĐCSTQ, đặc biệt là cơ quan trang bị thời ông Lý Thượng Phúc phụ trách, cùng mạng lưới quan hệ của ông Trương Hựu Hiệp trong quân đội.

“Nhiều thứ đi qua quân đội thời ông Lý Thượng Phúc, chẳng phải Bộ Trang bị quản việc mua sắm sao? Bên dưới chẳng phải là người của ông Trương Hựu Hiệp sao, kể cả thông qua nhóm ông Mã Hưng Thụy mà làm những thứ này.”

Ông cho rằng các mối quan hệ trong công nghiệp quốc phòng và mua sắm này là lý do quan trọng khiến vụ án Mã Hưng Thụy có thể lan sang Huawei.

“Cho nên ông Mã Hưng Thụy vừa gặp chuyện là họ bắt đầu thay đổi lớn ở phía Huawei, kể cả cơ cấu nội bộ trước đây của Huawei cũng thay đổi.”

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc và cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp đều từng nắm hệ thống mua sắm trang bị của Quân ủy ĐCSTQ, nhưng các tội danh được công bố của cả hai đều không nhắc đến chuyện “làm lộ bí mật”.

Ngoài ra, ông Lương nói thiết bị viễn thông của Huawei cũng liên quan đến việc rò rỉ bí mật quốc gia, và tài liệu nghiên cứu phát triển thiết bị thông tin quân sự từng bị các cơ quan nước ngoài lấy được.

Tuy nhiên, ông cho biết không thể cung cấp chi tiết về vụ lộ bí mật này.

Ông Nhậm Chính Phi, bà Mạnh Vãn Châu sẽ bị xử lý thế nào?

Bị kéo vào một vụ án chính trị hết sức nhạy cảm, liệu cuối cùng ông Nhậm Chính Phi có thoát thân an toàn? Ông Lương cho rằng Huawei không phải doanh nghiệp tư nhân bình thường, nên ĐCSTQ tạm thời “chưa đến mức xử ông ấy”.

Huawei không chỉ là một ‘gã khổng lồ’ viễn thông tư nhân, mà còn được ĐCSTQ dựng lên thành biểu tượng của công nghệ tự chủ Trung Quốc. Phương Tây thì cáo buộc tập đoàn này giúp ĐCSTQ đánh cắp bí mật và xuất khẩu công nghệ giám sát. Sau vụ bà Mạnh Vãn Châu kéo dài từ năm 2018 đến 2021, Huawei trở thành doanh nghiệp biểu tượng của cuộc đối đầu công nghệ và chính trị Mỹ-Trung.

Ông Lương nói chính điều này khiến Bắc Kinh sẽ không xử lý cha con ông Nhậm Chính Phi hoàn toàn theo cách vẫn làm với một doanh nhân tư nhân thông thường. “Đảng Cộng sản muốn lấy tiền chứ không lấy người. Họ chưa đến mức xử ông ấy, vì khá thân thiết với gia đình ông ấy.”

“Chắc chắn phải nhả tiền ra, mục đích chính là tiền.”

“Tôi ước tính kết quả cuối cùng, vài chục tỷ là chắc chắn. Khoản này chắc chắn phải bỏ ra vài chục tỷ.”

Ông cho rằng việc Bắc Kinh điều tra và xử phạt các doanh nghiệp tư nhân lớn không còn là chuyện cá biệt.

“Nhóm Trương Nhất Minh đâu phải chưa từng nộp, ByteDance đâu phải chưa từng nộp, Tencent chưa nộp chắc? Hay anh định nói những bên khác chưa nộp, Pinduoduo chưa nộp à?”

Ông nói việc cha con ông Nhậm Chính Phi phối hợp điều tra chưa hoàn toàn kết thúc, nhưng Bắc Kinh chưa chắc đã định áp dụng biện pháp nghiêm khắc nhất với hai người, tạm thời “sẽ không loại bỏ ông Nhậm Chính Phi”.

Ông Lương tiết lộ những hạn chế mà gia đình ông Nhậm Chính Phi đang chịu, trong đó có việc bị kiểm soát xuất cảnh. “Mấy hôm trước, cô con gái Diêu An Na (Yao Anna) đã xuất hiện [ở Trung Quốc], tức là họ không ra nước ngoài được. Ai trong số họ cũng không đi được, đừng nghĩ nữa.”

“Hiện giờ họ không chỉ bị kiểm soát xuất cảnh, mà có thể muốn rời Thâm Quyến, kể cả rời Bắc Kinh, cũng phải được bên an ninh quốc gia phê duyệt.”

Ông Lương cho biết Huawei tuy trên danh nghĩa là doanh nghiệp tư nhân, nhưng từ lâu đã duy trì liên hệ ở cấp cao với trung ương ĐCSTQ và hệ thống an ninh quốc gia.

“Anh xem, nó là doanh nghiệp tư nhân, vậy mà lúc nào cũng có một đầu mối cấp thứ trưởng kết nối như với doanh nghiệp nhà nước trung ương. Hơn nữa, hiện giờ có khi chỉ rời Bắc Kinh thôi cũng đặc biệt khó.”

Ông Lương còn nói về bối cảnh chính trị của việc bà Mạnh Vãn Châu được thả về nước.

“Hồi đó ông Tập Cận Bình đã ký khoảng mấy chục mệnh lệnh để bảo vệ bà Mạnh Vãn Châu. Lúc ấy Huawei rất quan trọng, dính đến nhiều chuyện quân sự và một số bí mật quốc gia.”

Theo ông, vụ bà Mạnh Vãn Châu được giới lãnh đạo cao nhất ở Bắc Kinh đặc biệt coi trọng không chỉ vì quan hệ riêng giữa Huawei với một vài lãnh đạo.

“Lúc đó Trung Quốc chuyển hướng mâu thuẫn sang tâm lý [chủ nghĩa] dân tộc, đúng không? Bà Mạnh Vãn Châu ở nước ngoài gần 3 năm, nên thắng hay thua khi ấy rất quan trọng với ông Tập Cận Bình. Với Tập Cận Bình, ông ấy vẫn phải bảo vệ bà Mạnh Vãn Châu.”

Tháng 12/2018, cảnh sát Canada bắt bà Mạnh Vãn Châu khi bà quá cảnh tại Vancouver, theo yêu cầu dẫn độ của Mỹ. Sau gần 3 năm giằng co về pháp lý và ngoại giao, tháng 9/2021, bà Mạnh đạt thỏa thuận hoãn truy tố với Bộ Tư pháp Mỹ rồi trở về Trung Quốc. Tháng 12/2022, tòa án Mỹ chính thức hủy bỏ các cáo buộc đối với bà.

Gia đình ông Nhậm Chính Phi có thể mất quyền kiểm soát Huawei?

Rốt cuộc Huawei sẽ ra sao? Ông Lương nói gia đình ông Nhậm Chính Phi có thể mất quyền kiểm soát, cơ quan an ninh quốc gia hay doanh nghiệp nhà nước trung ương có thể trực tiếp tham gia.

Ông cho biết cách xử lý mà Bắc Kinh đang cân nhắc chưa chắc là quốc hữu hóa toàn bộ Huawei, mà là để doanh nghiệp nhà nước trung ương hay doanh nghiệp được chỉ định khác tham gia một phần hoạt động, rồi phân chia lại quyền kiểm soát thực tế.

“Có thể là doanh nghiệp do gia tộc [quyền quý] nào đó nắm, hoặc liên kết với doanh nghiệp nhà nước trung ương, hoặc doanh nghiệp khác, để chia tách hoạt động của Huawei.”

Ông cho rằng sau này, kể cả khi vẫn giữ ban điều hành cũ, Huawei cũng có thể không còn do gia đình ông Nhậm Chính Phi nắm quyền quyết định cuối cùng.

“Vị thế của gia đình Nhậm Chính Phi sẽ thay đổi. Anh chỉ là người điều hành doanh nghiệp, chứ không phải người nắm quyền. Về cơ bản, hiện nay đang là tình trạng như vậy.”

Báo cáo thường niên năm 2025 của Huawei cho biết công ty thực hiện chương trình cổ phần cho nhân viên thông qua công đoàn. Tính đến cuối năm 2025, phần vốn góp của ông Nhậm Chính Phi tương đương khoảng 0,59% tổng vốn cổ phần của công ty.

Huawei công bố cổ đông trực tiếp gồm Ủy ban Công đoàn và ông Nhậm Chính Phi. Thông tin này không cho thấy doanh nghiệp nhà nước trung ương nào trực tiếp nắm cổ phần của Huawei Investment & Holding.

Ông Lương còn cho rằng cơ quan an ninh quốc gia có thể đóng vai trò trực tiếp hơn trong cơ cấu quản lý của Huawei sau này.

“Hiện Huawei hợp tác với Bộ An ninh Quốc gia khá nhiều, từ trước đến nay vẫn hợp tác với bên an ninh nhiều, có thể sẽ thay đổi cơ cấu.”

Với ông Lương, ngay cả một doanh nghiệp quy mô lớn, có vị trí chiến lược như Huawei, dù có bám vào giới quyền quý, cũng không thể giữ được sự độc lập trước giới lãnh đạo cấp cao ĐCSTQ.

“Giao dịch lợi ích tốt đến đâu thì lúc nào cũng có thể bị hy sinh.”

“Cả Trung Quốc đều là của tôi, Huawei của anh thì là cái thá gì, muốn lấy lúc nào thì lấy.”

Nhận định trên của nguồn tin khó kiểm chứng độc lập, nhưng đặt ra một câu hỏi đáng theo dõi: Các mối quan hệ chính trị – kinh doanh mà các doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc dựa vào, rốt cuộc là chiếc ô bảo vệ họ trong khủng hoảng, hay sẽ trở thành điểm đột phá cho đợt thanh trừng tiếp theo?