Tha thứ cho người ngoại tình: 6 tiêu chí đánh giá từ chuyên gia tâm lý
- Lâm Tụy Phân
- •
Ông Jensen Huang (Hoàng Nhân Huân) thừa nhận ngoại tình và xin lỗi gia đình, làm dấy lại câu hỏi mà nhiều cặp đôi không muốn đối diện: Sau khi bị phản bội, một lời “xin lỗi” lấy lại được bao nhiêu niềm tin? Chuyên gia tư vấn tâm lý Lâm Tụy Phân nêu 6 dấu hiệu giúp đánh giá người đã xin lỗi vì ngoại tình có còn đáng tin hay không.
Nếu người từng thân thiết nhất đã nói dối, thì dù họ hứa đi hứa lại “sẽ không bao giờ tái phạm”, người bị tổn thương liệu có thật sự yên lòng? Có người chọn cho nhau cơ hội thứ hai, nhưng từ đó lại trở nên nhạy cảm với tin nhắn điện thoại, những lần tăng ca đột xuất hay về muộn.
Người ngoại tình thấy mình đã nhận lỗi, nên không hiểu vì sao vẫn bị nghi ngờ hết lần này đến lần khác. Người bị tổn thương thì lo rằng lần này tin, lần sau sẽ lại bị lừa. Thay vì cứ hỏi đi hỏi lại tình yêu còn hay không, có lẽ điều nên làm rõ trước là: Người kia đang nghiêm túc đối diện với lỗi lầm của mình, hay chỉ muốn sóng gió mau qua đi?
Khi niềm tin sụp đổ
Dù thế giới có tiến bộ, quan niệm có cởi mở đến đâu, khi một trong hai người yêu nhau ngoại tình, tình yêu vẫn phải chịu một cú sốc rất lớn. Ngay cả khi người ngoại tình thật lòng muốn quay về, hai người vẫn rất khó gây dựng lại “niềm tin” và “sự gần gũi”.
Trong cuốn sách “Từ ngoại tình thấu hiểu lòng người: Chữa lành tổn thương và xây dựng lại niềm tin”, chuyên gia tư vấn tâm lý Lâm Tụy Phân viết rằng hai người sẽ ở trong trạng thái “mong manh, nhạy cảm” suốt một thời gian dài. Người ngoại tình có thề thốt, hứa hẹn bao nhiêu cũng không thể giành lại lòng tin của người kia.
Chỉ cần có chuyện bất ngờ xảy ra, hai người lại rơi vào cảnh “trách móc lẫn nhau”. Người bị tổn thương trách: “Lại lừa tôi nữa rồi!”. Người ngoại tình thì than: “Sao chẳng bao giờ tin tôi?”.
Khi “nền tảng tin tưởng lẫn nhau” đã rạn vỡ, mỗi người thường khó đứng ở vị trí của người kia để hiểu cảm giác của họ. Vì vậy, muốn xây dựng lại niềm tin, hai người có thể thử “đổi vai” cho nhau: “Nếu tôi là người ấy, trong hoàn cảnh này, tôi sẽ cảm thấy thế nào?”.
Khi quan hệ hai bên tốt lên, người bị tổn thương lại càng sợ bạn đời sẽ ngoại tình lần nữa. Cảm giác và suy nghĩ ấy là bình thường. Sau khi tâm hồn bị tổn thương nặng nề, người ta khó tránh khỏi sợ phải trải qua nỗi đau lớn như vậy thêm một lần nữa. Cả thể xác lẫn tinh thần lúc ấy không còn chịu nổi dù chỉ một chút đau đớn.
Phần lớn người bị tổn thương không thể chắc chắn hoàn toàn rằng bạn đời sẽ không giấu giếm chuyện ngoại tình thêm lần nữa. Họ không còn phân biệt được điều gì bạn đời nói là thật, điều gì là giả. Ẩn sau hạnh phúc trước đây lại là một sự thật tàn nhẫn đến thế.
Từ kinh nghiệm tư vấn của mình, bà Lâm Tụy Phân đúc kết “6 dấu hiệu hành vi để đánh giá người ngoại tình có thể tin tưởng được hay không”. Người đọc có thể thử dựa vào đó để quan sát, đối chiếu.
Dấu hiệu 1: Người ngoại tình có sẵn lòng đưa ra “cam kết yêu thương” hay không
Khi người ngoại tình dồn hết tâm sức vào việc biện minh cho hành vi ngoại tình của mình, người ta thường nghe họ nói những câu như:
- “Tôi đâu có đi tìm người ta, là người ta tìm đến tôi.”
- “Chỉ là vui chơi qua đường, có gì to tát đâu.”
- “Tôi không có tình cảm với cô ấy, chỉ là thương hại thôi.”
- “Tôi không nghiêm túc yêu đương, chơi một thời gian rồi sẽ về.”
- “Nửa kia không biết thì sẽ chẳng có tổn thương gì.”
- “Cho tôi chút thời gian giải quyết, đâu thể nói dứt là dứt ngay được.”
- “Ngày nào tôi cũng cưỡng lại cám dỗ, nhưng tôi không kiểm soát được sự bốc đồng của mình.”
Khi năng lượng tinh thần của người ngoại tình dồn cả vào việc biện minh cho hành vi ngoại tình, họ sẽ không còn năng lượng để hiểu bản thân và thay đổi hành vi.
Dấu hiệu 2: Lời nói và việc làm của người ngoại tình có khớp nhau không
Nếu người ngoại tình dồn hết năng lượng tinh thần vào việc xóa dấu vết, che giấu hành tung, thì tốt nhất bạn nên sớm tỉnh táo, vì nói dối đã thành lối sống của người đó. Sau khi chuyện ngoại tình bị phát hiện, họ sẽ còn cố che giấu sự thật hơn nữa.
- “Tôi sẽ yêu mình suốt đời.”
- “Tôi tuyệt đối sẽ không tái phạm.”
- “Hãy tin tôi, tôi bảo đảm đã cắt đứt hẳn rồi.”
Quá trình tư vấn cho thấy người ngoại tình càng thề thốt, bảo đảm bằng giọng “tuyệt đối” thì càng muốn người bị tổn thương tin mình. Lúc này càng cần đánh giá hành vi của người ngoại tình, xem hành vi đó đang hướng tới “kết thúc mối quan hệ” hay “phát triển mối quan hệ”. Nếu “lời nói” và “việc làm” không khớp nhau, thì “việc làm” đáng tin hơn.
Dấu hiệu 3: Người ngoại tình dồn tâm sức vào việc “bảo vệ bản thân khỏi bị tổn thương”
Khi sự thật bị phát hiện, nhiều người ngoại tình vội bảo vệ lòng tự trọng của mình mà buông lời cay nghiệt. Những câu thường gặp nhất là:
- “Lấy quyền gì mà kiểm tra tôi đi đâu?”
- “Mình không có tư cách xem điện thoại của tôi, như vậy là xâm phạm quyền riêng tư của tôi.”
- “Có cố gắng gì cũng vô ích thôi.”
- “Vợ chồng lâu năm thì vậy đó, có gì mà phải kiểm tra.”
- “Ở bên mình, tôi chẳng khác gì cái xác không hồn.”
Khi người ngoại tình dồn tâm sức vào việc bảo vệ bản thân, họ khó dành tâm sức để hiểu trạng thái của chính mình và cố gắng thay đổi hành vi. Khả năng họ ngoại tình lần nữa vì thế cũng cao hơn.
Dấu hiệu 4: Người ngoại tình có sẵn lòng nói ra “cảm xúc và nhu cầu của mình” hay không
Nếu người ngoại tình nói ra được cảm xúc và nhu cầu của mình, mà vẫn quan tâm đến cảm xúc và nhu cầu của người bị tổn thương, mối quan hệ sẽ có nhiều khả năng được hàn gắn hơn.
Ngược lại, nếu người ngoại tình thấy mình đuối lý, nên cứ kìm nén cảm xúc để tránh xung đột và giấu đi những cảm giác khó chịu, họ sẽ phải sống lâu dài trong tâm trạng áy náy, ấm ức. Điều đó lại không giúp hàn gắn mối quan hệ gắn bó giữa hai người.
Dấu hiệu 5: Có kiên nhẫn lắng nghe nỗi đau của người bị tổn thương không
Nếu người ngoại tình chỉ để tâm đến cảm giác khổ sở của bản thân mà không thể đồng cảm với nỗi đau của người bị tổn thương, họ sẽ dễ ngoại tình lần nữa. Bạn có thể thành thật trả lời vài câu hỏi sau:
- Người bạn đời ngoại tình có thấu hiểu nỗi đau của bạn không?
- Người đó có nhận ra hành vi của mình đã gây cho bạn tổn thương lớn đến mức nào không?
- Người đó có lắng nghe suy nghĩ của bạn, và tôn trọng việc bạn có quan điểm khác với họ không?
- Người đó có tự trách, day dứt về hành vi của mình không?
Nếu câu trả lời cho những câu hỏi trên là có, điều đó cho thấy người ấy thật lòng muốn quay về với mối quan hệ, chứ không chỉ muốn xoa dịu cảm xúc của người bị tổn thương.
Dấu hiệu 6: Có thành thật đối diện và tìm hiểu “nguyên nhân mình ngoại tình” không
Nhiều người ngoại tình không muốn nhắc đến chuyện mình ngoại tình, cũng không muốn tìm hiểu vì sao lại như vậy, mà né tránh vấn đề thật sự của bản thân. Khi đó, khả năng sau này họ lại ngoại tình sẽ tăng lên.
Kinh nghiệm tư vấn cho thấy, người ngoại tình chỉ có thể thành thật với bạn đời khi họ thành thật đối diện với chính mình.
Sau cú sốc ngoại tình, có người không rõ cả nguyên nhân khiến mình ngoại tình, không biết nhu cầu tình cảm của mình là gì. Họ cũng không quan tâm đến cách hai người gần gũi, gắn bó với nhau, mà chỉ vội vàng lật sang trang mới. Điều đó cho thấy người ngoại tình chưa thực sự nhìn lại bên trong bản thân.
Nếu người ngoại tình không rút ra được điều gì từ sự việc, thì khi cảm giác tội lỗi với người bị tổn thương vơi đi, hay khi điều từng cuốn hút họ vào cuộc ngoại tình xuất hiện trở lại, họ có thể lại ngoại tình.
Xây dựng lại niềm tin: Hành động thực tế quan trọng hơn lời hứa
Ngoài việc đặt mình vào vị trí người kia để hiểu cảm giác của họ, muốn xây dựng niềm tin thì dùng “hành động thực tế” sẽ hiệu quả hơn “lời hứa ngoài miệng”.
Bà Lâm Tụy Phân cũng nêu một số nguyên tắc cơ bản để mọi người tham khảo khi xây dựng lòng tin lẫn nhau:
- Tránh hiểu lầm: Hạn chế qua đêm bên ngoài, để không gây ra những hiểu lầm không đáng có.
- Minh bạch lịch trình: Hằng ngày cho người kia biết chính xác lịch trình, để họ dễ dàng tìm được bạn.
- Giữ lời hứa: Đã nhận lời người kia điều gì thì phải nói được làm được, tối kỵ nói một đằng làm một nẻo.
- Lắng nghe và thấu hiểu: Chăm chú lắng nghe những lời than phiền, bất mãn và ý kiến của người kia, để họ nói hết điều muốn nói; đừng để họ vừa nói, bạn vừa giải thích.
- Khuyến khích bày tỏ thật lòng: Động viên người kia nói ra cảm xúc thật, đừng để họ giữ tâm sự trong lòng.
- Khi người thứ ba liên lạc lại: Nếu người thứ ba lại liên lạc với bạn, tốt nhất hãy chủ động báo với người kia một tiếng. Nếu không, niềm tin khó khăn lắm mới gây dựng được sẽ lại sụp đổ ngay lập tức.
(Bài viết trích từ cuốn sách “Từ ngoại tình thấu hiểu lòng người: Chữa lành tổn thương và xây dựng lại niềm tin”, Nhà xuất bản Thời Báo)
Từ khóa Ngoại tình Chuyên gia tâm lý Jensen Huang Tình cảm vợ chồng Đời sống hôn nhân


































