Bắc Ninh: Công nhân ngủ ống cống, cò nhà trọ tăng giá, lừa đảo (phần 1)

Bắc Ninh năm 2025 chứng kiến sự đổ dồn về đầu tư của nhiều công ty nước ngoài. Chỉ tính đến đầu năm, tỉnh này ghi nhận 380.000 lao động ngoại tỉnh. Nhà trọ – đa số được người dân xây một cách tự phát cũng “cháy phòng”. Công nhân, nhóm người tạo ra của cải chính cho xã hội rơi vào cảnh sống bấp bênh.

• Quý I/2025: Bắc Ninh dẫn đầu về thu hút FDI, TP.HCM, Hà Nội trong top 3
• Samsung sẽ rót thêm 1,8 tỷ USD vào Bắc Ninh

Một “thủ phủ công nghiệp” và những đêm không mái nhà

Bắc Ninh (bao gồm tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Bắc Giang cũ) được coi là thủ phủ công nghiệp của miền Bắc, nơi tập trung hàng loạt khu công nghiệp lớn như Yên Phong, Quế Võ, VSIP, Đại Đồng – Hoàn Sơn, Quang Châu, Vân Trung… Hàng trăm nghìn lao động từ các tỉnh đổ về đây với hy vọng có việc làm ổn định, thu nhập khá hơn để nuôi sống bản thân và gia đình.

Thế nhưng, đằng sau những con số tăng trưởng, kim ngạch xuất khẩu hàng chục tỷ USD mỗi năm là một nghịch lý ngày càng lộ rõ: hàng vạn công nhân không có chỗ ở ổn định. Cá biệt, có người phải ngủ tạm trong ống cống. Nhiều người chen chúc trong những khu ký túc xá đông nghịt, ồn ào suốt ngày đêm. Cũng có người chấp nhận phòng trọ chật hẹp, giá cao, điều kiện sống thấp, chỉ để có một chỗ ngả lưng sau ca làm kéo dài.

Anh công nhân bất đắc dĩ sống trong ống cống tại Bắc Ninh. (Nguồn video: dinhcongkien199x/tiktok)

Người công nhân ngủ trong ống cống là một người đàn ông người miền Trung, không rõ tên tuổi, dáng người gầy, nước da ngăm đen, gương mặc khá khắc khổ. Bên trong ống cống anh đang tranh thủ nghỉ ngơi sau ca làm việc ban đêm.

Khi được các bên nhà thầu quay video phỏng vấn, anh cho biết : “Bên nhà thầu có tìm cho anh phòng trọ nhưng xa quá, anh lại không có xe, anh đi lấy đồ để về ký túc xá thì quá giờ họ không cho vào ở. Không còn cách nào khác, anh đành ở tạm trong ống cống tại khu công trường gần công ty để tiện đi làm. Tắm thì anh tắm bên nhà bảo vệ, còn giặt đồ thì giặt đồ ở vũng nước sâu ở công trình”.

Người đàn ông này đã gia cố lại ống cống, che chắn hài đầu khá chắc chắn để che mưa gió. Quần áo giặt xong được anh phơi bên ngoài.

Khi người quay video ngỏ ý mời anh về ký túc xá ở anh từ chối: “Anh ở đây, anh qua công ty ăn, cuối tháng họ trừ tiền, để anh còn gửi tiền về cho con, tại anh còn 3 đứa con đang ăn học”.

Bên dưới video về anh công nhân này, rất nhiều người bình luận, bạn Hà Quốc Việt viết:  “Phòng trọ Bắc Giang, Bắc Ninh năm nay đắt kinh khủng thật, những nhà mới xây không nói, nhưng một số nhà xây mấy năm rồi cũng lên theo không kém với mức lương công nhân như mình và các bạn hiện nay lương 8, 9 triệu thì đúng là chỉ có đi ở như thế này thì tiết kiệm được một chút cho gia đình”.

Hình ảnh công nhân ngủ trong ống cống từng xuất hiện trên mạng xã hội không chỉ gây sốc, mà còn đặt ra một câu hỏi lớn: Vì sao tại một tỉnh công nghiệp phát triển hàng đầu, người trực tiếp tạo ra giá trị lại không có nổi một nơi ở tối thiểu?

Được biết, sau khi video về người đàn ông này được đăng tải trên mạng xã hội, nhiều bên nhà thầu môi giới lao động đã đến để tìm hiểu và có bên sắp xếp được chỗ ở cho anh và anh ta không cần phải sống trong ống cống nữa.

Trên các nhóm tìm phòng trọ ở Bắc Ninh, nhiều người đăng bài cho biết nếu không tìm được trọ, có lẽ họ phải về quê, có người ngỏ ý muốn cho các bạn công nhân ngủ nhờ trong xe nước mía.

Nhiều người đã bỏ cả ngày, thậm chí là cả tuần đi tìm phòng trọ nhưng kết quả nhận lại chỉ là những cái lắc đầu từ chủ trọ.

Thiếu nhà ở nghiêm trọng: Khi công nhân phải “tạm trú” ngoài lề xã hội

Thực tế tại nhiều khu công nghiệp ở Bắc Ninh như trên cho thấy nguồn cung nhà trọ hoàn toàn không theo kịp tốc độ tăng lao động. Đặc biệt, với công nhân mới vào làm, thu nhập thấp, chưa được nhận lương hoặc chưa quen địa phương, việc tìm được chỗ trọ ổn định là vô cùng khó khăn.

Nhà trọ quanh các khu công nghiệp ngày càng khan hiếm. Những phòng trọ đơn sơ, diện tích chỉ 10–15 m², trước đây giá khoảng 800.000–1.000.000 đồng/tháng, nay đã tăng lên 1,3–2 triệu đồng, thậm chí 3 triệu đồng/tháng ở những vị trí “gần cổng khu công nghiệp”. Mức tăng 20–30% chỉ trong một năm không còn là chuyện hiếm.

Đáng chú ý, “cò” nhà trọ bắt đầu xuất hiện công khai. Người lao động muốn thuê phòng phải trả thêm 300.000–500.000 đồng tiền môi giới, thậm chí có trường hợp bị yêu cầu đặt cọc rồi… mất hút, không có phòng thật. Trong khi đó, việc quản lý gần như bỏ ngỏ, để thị trường nhà trọ tự vận hành theo hướng bất lợi nhất cho người yếu thế.

Anh Khánh (cung ứng nhân lực) cho biết: “Mình cũng hỗ trợ lao động đi tìm phòng trọ nhưng phải may mắn lắm mới tìm được, hiện còn xuất hiện “cò” nhà trọ, phải đưa 300.000 đến 500.000 cho họ mới mong có phòng”.

Ký túc xá công ty: Có nhưng không đủ

Một số doanh nghiệp lớn tại Bắc Ninh có xây dựng ký túc xá cho công nhân. Tuy nhiên, một số công ty chỉ cho ở miễn phí hoặc giá ưu đãi trong 1–2 tháng đầu, sau đó công nhân buộc phải ra ngoài thuê trọ.

Những khu ký túc xá thường rơi vào tình trạng quá tải. Từ 6-12 người sinh hoạt chung trong không gian hạn chế, ồn ào, thiếu riêng tư, đặc biệt bất lợi với công nhân làm ca đêm hoặc thường xuyên tăng ca về muộn.

Không phải doanh nghiệp nào cũng có ký túc xá đầy đủ tiện nghi. Nhiều nơi thiếu điều hòa, vệ sinh xuống cấp, môi trường sống không đảm bảo, khiến công nhân dù có chỗ ở nhưng vẫn phải sống trong tình trạng mệt mỏi kéo dài.

Còn tiếp…

Xem thêm

Việt Nam đánh mất cơ hội ‘dân số vàng’ có một không hai như thế nào?

TNTN đã cạn kiệt, các nguồn nhân lực bị cạn kiệt bởi dân số già hoá.