Quốc hội thông qua nhiều quy định mới về hải quan

Minh Long
•
Thứ Hai, 24/08/2026

Quốc hội vừa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, trong đó đáng chú ý là nguyên tắc không yêu cầu nộp lại hồ sơ đã được chia sẻ qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Bổ sung nguyên tắc về hải quan số

Ngày 23/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan với tỷ lệ 471/474 đại biểu có mặt tán thành.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu.

Theo đó, dự thảo Luật được rà soát, bổ sung nguyên tắc áp dụng trong trường hợp có nội dung khác nhau giữa Luật Hải quan và các luật khác.

Cơ quan soạn thảo cũng rà soát các nội dung giao Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết, bảo đảm phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Một nội dung đáng chú ý là ưu tiên nguồn lực cho đầu tư hạ tầng hải quan số, đồng thời bổ sung nguyên tắc không yêu cầu người khai hải quan nộp lại hồ sơ đã có thông qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Không yêu cầu nộp lại hồ sơ đã được chia sẻ

Luật sửa đổi làm rõ hơn cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu thông qua Cơ chế một cửa quốc gia.

Theo đó, dữ liệu được chia sẻ qua hệ thống thống nhất sẽ được sử dụng theo các quy định về giao dịch điện tử. Người khai hải quan không phải nộp hoặc xuất trình bản giấy đối với những dữ liệu đã được chia sẻ.

Các quy định cũng được chỉnh lý để thống nhất với những luật khác liên quan đến bưu chính, thương mại điện tử, căn cước, giao dịch điện tử, quản lý ngoại thương và thanh tra.

Bên cạnh đó, Luật bổ sung nhiệm vụ của một số nhóm chủ thể mới như doanh nghiệp bưu chính, doanh nghiệp chuyển phát nhanh, chủ sàn thương mại điện tử và người thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa.

Bổ sung cơ chế quản lý hàng hóa qua thương mại điện tử

Việc kiểm tra, giám sát hàng hóa được thực hiện thông qua nền tảng thương mại điện tử cũng được quy định ở cấp luật.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, Luật chỉ đặt ra các nguyên tắc cơ bản, còn những nội dung cụ thể như ngưỡng giá trị, quy trình và lộ trình xác thực định danh điện tử sẽ do Chính phủ quy định.

Luật cũng bổ sung trách nhiệm kết nối, chia sẻ dữ liệu đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử nước ngoài không có trụ sở tại Việt Nam.

Bỏ quy định về kiểm định hải quan

Một nội dung được chỉnh lý trong quá trình hoàn thiện dự thảo là bỏ khái niệm và các quy định về kiểm định hải quan.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, nội dung này còn có nhiều ý kiến khác nhau liên quan đến căn cứ, tiêu chí, giá trị pháp lý cũng như ranh giới giữa kiểm định và kiểm tra chuyên ngành.

Vì vậy, Bộ Tài chính tiếp thu ý kiến và loại nội dung này khỏi dự thảo Luật được trình Quốc hội.

Thay đổi quy định về đại lý làm thủ tục hải quan

Đối với đại lý làm thủ tục hải quan, Luật được chỉnh lý theo hướng Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về quản lý và hoạt động của đại lý.

Bộ trưởng Bộ Tài chính không quy định điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực này do điều kiện kinh doanh đã được cắt giảm theo Luật Đầu tư.

Hoạt động của đại lý làm thủ tục hải quan được chuyển sang cơ chế dựa trên tiêu chuẩn nghề nghiệp.

Điều chỉnh thẩm quyền kiểm tra hàng hóa

Về kiểm tra thực tế hàng hóa, Luật sửa đổi chuyển thẩm quyền quyết định đối với những trường hợp khác từ Thủ trưởng cơ quan hải quan nơi xử lý hồ sơ sang Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Đối với hàng hóa tồn đọng, Bộ trưởng Bộ Tài chính được giao quy định chi tiết về trách nhiệm và cơ chế xử lý.

Các nội dung này được đưa vào Luật nhằm hoàn thiện quy định về quản lý hải quan, đồng thời thống nhất với những thay đổi trong hệ thống pháp luật liên quan.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/3/2027.