Ông Bạch Bảo Quốc, phó giáo sư tại Đại học Diên An, Trung Quốc, đã tự vẫn hồi tháng 10. Di thư của ông cho biết phần lớn giảng viên tự bỏ tiền làm giả kinh phí nghiên cứu để đạt chỉ tiêu của trường.

Tháng 10/2026, ông Bạch Bảo Quốc, phó giáo sư, người hướng dẫn học viên cao học tại Học viện Nghệ thuật Lỗ Tấn thuộc Đại học Diên An, đã tự vẫn khi mới 54 tuổi. (Ảnh: Chụp màn hình trang web / Mạng xã hội X)

Ông Bạch, 54 tuổi, còn là người hướng dẫn học viên cao học tại Học viện Nghệ thuật Lỗ Tấn thuộc Đại học Diên An. Bức di thư ông để lại gần đây lan truyền trên mạng và thu hút sự chú ý. Theo di thư, Đại học Diên An coi “số kinh phí từ các đề tài hợp tác đã được chuyển vào tài khoản của trường” và “số bài báo công bố” là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá giảng viên khi kết thúc nhiệm kỳ hoặc xét thăng chức danh, áp dụng cho mọi ngành.

Di thư viết rằng để đạt chỉ tiêu, phần lớn giảng viên tìm đến một cách làm trái quy định gọi là “tự bỏ tiền quay vòng kinh phí”. Họ dựng khống việc hợp tác nghiên cứu với doanh nghiệp, tự bỏ tiền rồi “chuyển khoản qua công ty hợp tác vào trường, sau đó trường chuyển ngược lại cho chính người đó qua kênh tài vụ”. Họ còn lập sổ sách, giấy tờ giả để hợp thức hóa các khoản kinh phí đề tài hợp tác. Ngoài ra, giảng viên còn tự bỏ tiền đăng bài báo để đạt chỉ tiêu về số lượng công bố.

Ông Bạch chỉ ra đây là hành vi gian dối trong học thuật và nghiên cứu khoa học, nên ông không muốn hùa theo. Tháng 9/2025, vì không hoàn thành các chỉ tiêu trên trong hai kỳ hợp đồng liên tiếp, ông nhận được thông báo của phòng nhân sự nhà trường rằng kết quả đánh giá của ông không đạt. Trường yêu cầu ông khắc phục trong thời hạn được giao, nếu không sẽ bị hạ bậc hoặc chuyển sang vị trí khác.

Để tiếp tục giữ vị trí công tác hiện tại, ông Bạch làm theo sắp xếp của trường: nộp 150.000 nhân dân tệ để đạt chỉ tiêu về kinh phí từ các đề tài hợp tác chuyển về trường và bỏ ra 50.000 nhân dân tệ để đăng bài báo.

Trong thư, ông cho biết mình là giảng viên chuyên giảng dạy và biểu diễn piano, nhiệm vụ cốt lõi là giảng dạy trên lớp, biểu diễn và đào tạo nhân tài, chứ không phải làm giả kinh phí nghiên cứu và bài báo.

Ông Bạch còn cáo buộc trong di thư rằng Đại học Diên An có tình trạng ăn lương khống: nhiều người thuộc biên chế lâu nay không có mặt tại nơi làm việc nhưng vẫn được đánh giá đạt yêu cầu. Ông kêu gọi các cơ quan liên quan kiểm tra việc trường dung túng các tệ nạn như ăn lương khống, đề tài hợp tác giả, mua bán bài báo, và xử lý các lãnh đạo, người phụ trách có liên quan.

Hôm thứ Tư (4/11), một nhân viên Sở Giáo dục tỉnh Thiểm Tây nói với Nam Phương Đô Thị Báo rằng đã thành lập bộ phận chuyên trách xử lý vụ việc liên quan đến phó giáo sư Bạch Bảo Quốc. Một nhân viên Đại học Diên An thì cho biết thầy Bạch đúng là đã qua đời, trường đang điều tra, xác minh nội dung bức thư lan truyền trên mạng.

Thực tế, cách làm trái quy định “tự bỏ tiền quay vòng kinh phí” không phải là hiện tượng cá biệt tại các trường đại học Trung Quốc. Trước đó, Trung Quốc Xã hội Khoa học Báo đã khảo sát 117 giảng viên đại học trên cả nước bằng bảng hỏi. Gần 90% người trả lời nhận thấy quanh mình có những hành vi vùng xám như vậy, và 17,95% thậm chí từng trực tiếp tham gia các đề tài hợp tác nghiên cứu giả.