Chính phủ Thái Lan tăng mạnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện nhập khẩu, nhằm thúc đẩy các hãng xe đẩy nhanh sản xuất tại chỗ. Chính sách mới sẽ tiếp tục làm thay đổi kế hoạch xuất khẩu và sản xuất của các hãng xe Trung Quốcđang nhanh chóng mở rộng hoạt động tại đây.

Một dây chuyền lắp ráp xe điện tại Nhà máy Sinh thái Thông minh GAC Aion ở Quảng Châu, Quảng Đông, Trung Quốc, ngày 26/9/2025. (Ảnh: Ringo Chiu / Shutterstock)

Nội các Thái Lan hôm thứ Ba (3/11) đã thông qua việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện nhập khẩu trong phiên họp lưu động tại tỉnh Udon Thani. Mức thuế mới áp dụng từ ngày 1/1/2027.

Với xe điện chạy hoàn toàn bằng pin (BEV) nhập khẩu nguyên chiếc, thuế suất tăng từ 10% lên 35%. Xe điện có bộ mở rộng tầm hoạt động (REEV) nhập khẩu cũng chịu thuế suất 35%, thay vì 15% như trước.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas cùng ngày cho biết biện pháp này nhằm khuyến khích các hãng xe đầu tư xây nhà máy, mở rộng sản xuất tại Thái Lan, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của ngành ô tô nước này. Theo ông, chính sách cũng nhằm hỗ trợ những doanh nghiệp đã mở nhà máy và thuê lao động Thái Lan.

Bối cảnh chính sách: Áp lực lên ngành sản xuất trong nước gia tăng

Hồi tháng 5, 10 hiệp hội ngành ô tô và linh kiện của Thái Lan, đại diện cho hơn 1.500 doanh nghiệp thành viên, đã gửi kiến nghị chính sách lên chính phủ, Reuters đưa tin. Các hiệp hội cảnh báo nếu không gấp rút điều chỉnh chính sách xe điện, ngành ô tô Thái Lan có thể rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.

Các nhà sản xuất trong nước khó cạnh tranh với xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc, vốn được hưởng ưu đãi và có giá thấp hơn. Các nhà cung cấp linh kiện cũng đang bị giảm đơn hàng.

Trước đây, Thái Lan sử dụng ưu đãi thuế và trợ giá mua xe để thu hút đầu tư vào lĩnh vực xe điện, qua đó thu hút vốn từ các doanh nghiệp Trung Quốc, trong đó có BYD và Great Wall Motor.

Số liệu của Ủy ban Đầu tư Thái Lan (BOI) cho thấy tính đến cuối tháng 8/2026, chuỗi sản xuất xe điện của nước này đã có 189 dự án được duyệt, tổng vốn đầu tư 4,59 tỷ USD.

Thị trường xe điện Thái Lan cũng tăng nhanh. Xe điện chạy pin (BEV), xe hybrid (HEV) và xe hybrid sạc điện (PHEV) tổng cộng chiếm khoảng 55% số xe mới đăng ký, lần đầu vượt xe chạy xăng dầu truyền thống.

Xe điện Trung Quốc chi phối thị trường nhập khẩu

Những năm gần đây, các chính sách trợ giá, giảm thuế và ưu đãi nhập khẩu xe điện của Thái Lan đã kéo các hãng xe Trung Quốc ồ ạt vào thị trường này.

Năm 2025, xe điện sản xuất tại Trung Quốc chiếm khoảng 75% thị trường xe điện Thái Lan, theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và các nguồn khác. Trong khi đó, công ty nghiên cứu Rhodium Group ghi nhận rằng đến cuối năm 2025, thị phần của các hãng xe Trung Quốc trên thị trường xe điện Thái Lan đã lên khoảng 89%.

Sang năm 2026, lượng xe điện Trung Quốc xuất khẩu sang Thái Lan tiếp tục tăng mạnh.

Bloomberg hôm thứ Tư (28/10) đưa tin giá trị xe điện chở khách mà Thái Lan nhập khẩu trong tháng 9 tăng 138% so với cùng kỳ năm trước, đạt 421 triệu USD, trong đó gần 99% đến từ Trung Quốc. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch nhập khẩu xe điện chở khách của Thái Lan đạt 2,37 tỷ USD, trong đó Trung Quốc chiếm 96%.

Hãng xe Trung Quốc đẩy nhanh sản xuất tại chỗ

Chính sách xe điện trước đây của Thái Lan yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài sản xuất tại chỗ để bù cho số xe đã nhập khẩu và phải nâng dần tỷ lệ sản xuất.

Khi chính sách được siết lại, các hãng xe Trung Quốc như BYD, Great Wall Motor, Changan, SAIC và GAC đã xây dựng hoặc đưa vào vận hành các nhà máy xe điện tại Thái Lan, chuyển từ chỉ xuất khẩu xe nguyên chiếc sang sản xuất tại chỗ.

Báo cáo nghiên cứu của Rhodium Group cho biết 8 hãng xe Trung Quốc đã công bố mở nhà máy lắp ráp xe điện tại Thái Lan, và tính đến quý II/2026, phần lớn các nhà máy này đã đi vào hoạt động. Tuy nhiên, doanh số của các hãng xe Trung Quốc tại Thái Lan nhìn chung vẫn cao hơn sản lượng sản xuất trong nước, cho thấy vẫn còn khoảng cách giữa lượng xe nhập nguyên chiếc và lượng xe sản xuất trong nước.

Lần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt này sẽ làm chi phí nhập khẩu xe nguyên chiếc tăng lên, thúc đẩy các hãng xe Trung Quốc đẩy nhanh sản xuất và xây dựng chuỗi cung ứng tại Thái Lan. Những doanh nghiệp đã có nhà máy ở đây có thể giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, còn những doanh nghiệp chưa có cơ sở sản xuất sẽ chịu áp lực chi phí lớn hơn.