TQ: Virus cúm lan rộng, nhiều chủng cùng hoạt động, bệnh viện nhiều nơi quá tải
- Lý Mộc Tử
- •
Dịch cúm tại Trung Quốc Đại Lục diễn biến nghiêm trọng, số ca nhiễm hằng tuần tăng gấp nhiều lần. Virus cúm A và cúm B cùng lây lan, nhiều chủng cùng hoạt động, bệnh viện nhiều nơi quá tải.
Trung Quốc đã bước vào mùa cúm và dịch đang ở giai đoạn bắt đầu tăng, The Paper đưa tin. Khác với mọi năm, cúm năm nay lưu hành ở miền Nam trước, miền Bắc sau. Về cường độ, mức lưu hành ở các tỉnh miền Nam là trung bình, ở các tỉnh miền Bắc là thấp. Virus cúm hiện có tỷ lệ dương tính cao nhất trong các tác nhân gây bệnh hô hấp ở bệnh nhân khám ngoại trú và cấp cứu.
Số liệu thống kê của các bệnh viện giám sát trọng điểm hôm 28/10 cho thấy tỷ lệ dương tính với virus cúm ở các ca bệnh giống cúm khám ngoại trú và cấp cứu là 14,7%, đứng đầu các tác nhân hô hấp. Chỉ trong tuần thứ 43 của năm 2026 (từ 19 đến 25/10), cả nước có 145 ổ dịch bệnh giống cúm bùng phát, tăng gấp nhiều lần so với 28 ổ dịch của tuần trước đó. Nhìn chung, dịch đang tăng nhanh.
Xét theo chủng virus đang lưu hành, cúm A chiếm 67,6%, cúm B dòng Victoria chiếm 32,4%. Trong nhóm cúm A, phân týp H3N2 chiếm 67,2%, H1N1 chiếm 32,8%. Tính trên toàn bộ mẫu dương tính cả nước, H3N2 chiếm khoảng 45%, H1N1 khoảng 22%. Như vậy, có 3 chủng virus đang cùng lưu hành.
Bệnh viện ở nhiều nơi tại Đại Lục đã quá tải. Hôm thứ Tư (4/11), một người dùng Douyin ở Thượng Hải cho biết trời mưa rất to, “nhưng trong bệnh viện vẫn đông nghịt người”.
Một người dùng khác viết:
“Đợt cúm này dữ quá, trong lớp có gần 20 đứa trẻ đổ bệnh. Hôm qua còn khen con trai khỏe mạnh, hôm nay đã bị lây rồi. Đưa con đi khám, phòng khám xếp hàng dài, xem ra không chỉ nhà mình bị”.
Một người khác kể:
“Mùa cúm, bệnh viện quá tải. Lấy số khám lúc 9h mà gần 12h trưa mới tới lượt. Đã tiêm loại vắc-xin tốt nhất mà vẫn không chặn được cúm. Mùa đông là thử thách với mọi đứa trẻ, phần lớn chi tiêu của gia đình đều dồn vào bệnh viện.”
Một cư dân mạng ở Sơn Đông cho biết: “Sau dịp lễ 1/10, cúm đã lan rộng ở trường mẫu giáo”. Một người ở Tứ Xuyên kể: “Chỗ chúng tôi cũng vậy, cả tháng 10 không đi được buổi nào, phải nằm viện, cả nhà lần lượt đổ bệnh hết”.
Bà Vương Đại Yến, Giám đốc Trung tâm Cúm Quốc gia của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), nói với CCTV Tài chính, kênh truyền thông nhà nước của ĐCSTQ, rằng từ tháng 7, cúm A phân týp H3N2 và cúm B dòng Victoria cùng lưu hành tại Trung Quốc. Trong đó, H3N2 chiếm tỷ lệ cao hơn.
Mùa cúm năm nay có hai đặc điểm là nhiều chủng virus cùng hoạt động và dịch đến sớm hơn, bà cho biết. Cộng thêm nhiệt độ giảm trên diện rộng, người dân tụ tập trong nhà nhiều hơn, nguy cơ lây nhiễm theo cụm ở những không gian kín như trường học, tòa nhà văn phòng đang tăng lên.
Ông Lý Đồng Tăng, bác sĩ cấp cao tại khoa Truyền nhiễm tổng hợp của Bệnh viện Hựu An Bắc Kinh, nhận xét các năm trước thường chỉ một chủng virus chiếm ưu thế tuyệt đối. Năm nay có cả cúm A lẫn cúm B, riêng cúm A cũng có cả H3N2 và H1N1. Tỷ lệ H1N1 trong nước đang có xu hướng tăng, và chủng chiếm ưu thế thời gian tới có thể thay đổi.
Triệu chứng phổ biến của đợt cúm này là sốt cao kéo dài, uống thuốc hạ sốt xong thì nhanh chóng sốt lại, phát bệnh quá 5 ngày mà vẫn không đỡ. Người bệnh ho dữ dội, tức ngực, đau ngực, khó thở, thở gấp thì cần cảnh giác viêm phổi. Trẻ em ngủ li bì, khó đánh thức, quấy khóc bất thường, nôn nhiều lần thì cần cảnh giác viêm não. Người trẻ sau khi vận động mà thấy tức ngực, đau ngực, hụt hơi, chóng mặt, thậm chí ngất thì cần cảnh giác viêm cơ tim.
Chính quyền ĐCSTQ gần đây cũng lặng lẽ thừa nhận và thông báo 1 ca tử vong do dịch hạch, nhưng không công bố chi tiết. Hôm thứ Năm (29/10), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh của ĐCSTQ công bố cái gọi là “tình hình dịch bệnh truyền nhiễm toàn quốc tháng 9”. Văn bản cho biết cả nước có 8 ca mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A, gồm 7 ca bệnh tả và 1 ca dịch hạch. Người mắc dịch hạch đã tử vong.
Tuy nhiên, giới chức không nêu thời gian, địa điểm tử vong, nguồn lây, tuổi và giới tính của người bệnh. Cũng chưa thấy truyền thông Trung Quốc đưa tin về ca bệnh này.
Đầu tháng 10, một nữ nhân viên 28 tuổi của Viện nghiên cứu phòng chống dịch hạch ở Nga tử vong vì “viêm phổi không rõ nguyên nhân”. Khi đó, trên mạng lan truyền tin đây là “dịch hạch thể phổi”. Sau đó, nhiều địa phương ở Trung Quốc ra thông báo nhắc phòng chống dịch hạch, khiến người dân hoang mang. Giới chức Nga thì phủ nhận có ca dịch hạch.
Cúm mùa tại Việt Nam
Năm 2024, Việt Nam ghi nhận 289.876 ca cúm mùa và 8 ca tử vong, trong đó có 4 ca tử vong do cúm A/H1N1 ở tỉnh Bình Định (nay thuộc tỉnh Gia Lai) hồi tháng 11/2024, đều là người có bệnh nền mãn tính nặng. Báo Viet Nam News đăng số liệu này của Bộ Y tế ngày 12/2/2025, kèm số liệu của Bệnh viện Nhi Hà Nội: từ tháng 10/2024 đến đầu tháng 2/2025, bệnh viện đã khám và điều trị hơn 1.500 ca cúm, trong đó hơn 200 ca có biến chứng phải nhập viện.
Số liệu Bộ Y tế mà Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đăng ngày 19/11/2025 cho thấy từ đầu năm 2025 đến thời điểm đó, cả nước ghi nhận hơn 132.000 ca cúm mùa và 3 ca tử vong. So với cùng kỳ năm 2024, số ca mắc giảm 54,8%, số ca tử vong ít hơn 3 ca.
Cúm mùa: Nhận biết sớm, điều trị và dự phòng
Nhận biết sớm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), triệu chứng cúm thường xuất hiện khoảng 2 ngày sau khi nhiễm virus. Thời gian ủ bệnh (từ lúc nhiễm đến lúc phát bệnh) dao động từ 1 đến 4 ngày. Virus lây dễ dàng khi người bệnh ho, hắt hơi và có thể lây qua bàn tay nhiễm virus. WHO tại Việt Nam cho biết người bệnh thường sốt đột ngột, ho (thường là ho khan), nhức đầu, đau cơ và khớp, đau họng, chảy nước mũi. Phụ nữ mang thai, trẻ em dưới 5 tuổi, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hay suy giảm miễn dịch dễ bị bệnh nặng hơn.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nguy hiểm:
- Ở trẻ em: thở nhanh hoặc khó thở, môi hay mặt tím tái, lồng ngực rút lõm khi thở, mất nước (8 giờ không đi tiểu, khô miệng, khóc không có nước mắt), li bì không tương tác, co giật, đau ngực, đau cơ dữ dội (trẻ không chịu đi), sốt trên 40°C không hạ khi đã dùng thuốc hạ sốt, bệnh mạn tính nặng lên, sốt hay ho đã đỡ rồi quay lại nặng hơn; trẻ dưới 12 tuần tuổi bị sốt.
- Ở người lớn: khó thở, đau hoặc tức kéo dài ở ngực hay bụng, chóng mặt kéo dài, lú lẫn, khó đánh thức, co giật, không đi tiểu, đau cơ dữ dội, rất yếu hoặc đi đứng không vững, sốt hay ho đã đỡ rồi quay lại nặng hơn, bệnh mạn tính nặng lên.
Điều trị. WHO cho biết đa số người bệnh hết sốt và các triệu chứng khác trong vòng một tuần mà không cần chăm sóc y tế. Người có triệu chứng nhẹ nên ở nhà, nghỉ ngơi, uống nhiều nước và đi khám nếu triệu chứng nặng lên. Người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng nặng cần được điều trị bằng thuốc kháng virus (thuốc ức chế virus cúm nhân lên) càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 48 giờ sau khi có triệu chứng. WHO tại Việt Nam lưu ý thuốc kháng sinh không có tác dụng điều trị virus cúm.
Dự phòng. Theo WHO tại Việt Nam, tiêm vắc-xin cúm hằng năm là cách hiệu quả nhất để phòng bệnh, ưu tiên các nhóm nguy cơ cao. Người dân nên rửa tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, bỏ khăn giấy đã dùng vào thùng rác; người có triệu chứng cúm nên ở nhà để tránh lây cho người khác.
Xem thêm:
Xem thêm
Từ khóa Bệnh dịch hạch tại Trung Quốc cúm mùa Y tế Trung Quốc cúm A/H3N2 Dịch cúm cúm A H1N1
