Các cơ quan kiểm tra kỷ luật Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) công bố đã điều tra 73 quan chức cấp tỉnh, bộ trở lên trong 9 tháng đầu năm, giữa lúc Hội nghị Trung ương 5 đang họp.

Bắc Kinh, Trung Quốc – Ngày 5/3/2024: Ông Tập Cận Bình lắng nghe Thủ tướng Lý Cường trình bày báo cáo công tác chính phủ tại kỳ họp Lưỡng hội. (Ảnh: Shutterstock)

Hội nghị Trung ương 5 đang diễn ra tại Bắc Kinh với chủ đề “quản lý đảng nghiêm ngặt toàn diện”. Giới quan sát lưu ý chiến dịch thanh trừng của chính quyền có thể còn mở rộng thêm trước Đại hội 21 của ĐCSTQ.

Hôm thứ Ba (27/10), trang web của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương ĐCSTQ và Ủy ban Giám sát Quốc gia công bố các cơ quan kiểm tra kỷ luật, giám sát trên toàn quốc đã lập án 800.000 vụ trong 9 tháng đầu năm. Trong số người bị lập án điều tra có 73 quan chức cấp tỉnh, bộ trở lên; 4.203 quan chức cấp sở, cục; 34.000 quan chức cấp huyện, phòng và 114.000 cán bộ cấp xã, ban.

Ngoài ra còn có 79.000 người đang hoặc từng làm bí thư chi bộ đảng, chủ nhiệm ủy ban thôn bị lập án. Có 29.000 người đưa hối lộ bị lập án, trong đó 3.020 người đã bị chuyển sang viện kiểm sát.

Trong cùng kỳ năm ngoái, từ tháng 1 đến tháng 9, các cơ quan này lập án 789.000 vụ. Số người bị lập án khi đó gồm 90 quan chức cấp tỉnh, bộ; 3.704 quan chức cấp sở, cục; 31.000 quan chức cấp huyện, phòng; 106.000 cán bộ cấp xã, ban và 72.000 người đang hoặc từng làm bí thư chi bộ, chủ nhiệm ủy ban thôn.

Như vậy, số quan chức cấp tỉnh, bộ bị lập án điều tra trong 9 tháng đầu năm nay đã giảm, từ 90 người xuống 73 người. Tuy nhiên, từ năm 2023 đến nay đã có rất nhiều quan chức cấp cao ngã ngựa, cộng dồn lại tạo ra tác động trên quy mô lớn.

Ban Chấp hành Trung ương ĐCSTQ khóa 20 ban đầu có 205 ủy viên chính thức và 171 ủy viên dự khuyết. Viện Chính sách Hiệp hội châu Á, một viện nghiên cứu của Mỹ, mới đây công bố báo cáo, dự báo chỉ khoảng 291 người sẽ dự Hội nghị Trung ương 5, tức 77,4% số ủy viên. Nếu đúng vậy, đây sẽ là tỷ lệ tham dự thấp nhất trong các hội nghị trung ương kể từ sau thời Mao Trạch Đông.

Hôm 15/10, tạp chí Cầu Thị của ĐCSTQ đăng bài phát biểu của ông Tập Cận Bình tại Hội nghị toàn thể lần thứ 5 của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương khóa 20 ngày 12/1 năm nay. Trong bài, ông Tập nói việc chống tham nhũng “không được dừng dù chỉ một khắc, không được lùi dù chỉ nửa bước” và phải luôn duy trì áp lực cao.

“Bất kể là ai, chức vụ cao đến đâu, công lao lớn thế nào, hễ tham nhũng là quyết không dung thứ”, ông nói.

Nhà bình luận chính trị kỳ cựu Trần Phá Không nói với Epoch Times rằng bài phát biểu có từ đầu năm nhưng phải đến sát Hội nghị Trung ương 5 mới được công bố. Theo ông, điều này một mặt cho thấy ông Tập muốn tái nhiệm, cầm quyền lâu dài, mặt khác cho thấy ông muốn trừng trị người khác: “Ai không phục ông ấy, ông ấy liền ra tay trừng trị”.

Trong một bài viết trên Epoch Times, ông Vương Hữu Quần, cựu chuyên viên viết bài của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương, cho rằng tham nhũng của ĐCSTQ là tham nhũng mang tính thể chế. Ông viết rằng ĐCSTQ là chế độ độc tài một đảng: đảng nắm lập pháp, thực thi pháp luật, tư pháp, nắm cả việc ra quyết sách, thực thi lẫn giám sát, quản luôn công an, viện kiểm sát, tòa án và cơ quan tư pháp.

Khi đảng vừa là vận động viên, vừa là huấn luyện viên, lại vừa là trọng tài thì không thể có cơ chế giám sát mạnh, ông Vương lập luận. Thiếu giám sát mạnh, tham nhũng cứ thế sinh sôi, lan rộng không ngừng.