Chuyên gia kinh tế nổi tiếng: Triển vọng kinh tế Hoa Kỳ năm 2026

Tiêu Tiệp
•
Thứ Năm, 12/02/2026

Ngày 10/2, Phòng Thương mại Quận New Castle, bang Delaware đã tổ chức buổi tiệc trưa dự báo kinh tế năm 2026 tại Riverfront Events ở thành phố Wilmington. Sự kiện mời một trong những nhà kinh tế nổi tiếng nhất khu vực Trung Đại Tây Dương, Tiến sĩ Anirban Basu – Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Sage Policy Group – làm diễn giả chính, cùng hơn 200 đại diện giới doanh thương địa phương thảo luận về triển vọng kinh tế tiềm năng của bang Delaware và toàn nước Mỹ trong năm tới.

iến sĩ Anirban Basu, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Sage Policy Group, đã có bài phát biểu. (Xiao Jie/Epoch Times)

Ông Basu cho biết, mặc dù kinh tế Mỹ hiện đang tăng trưởng mạnh mẽ, ông vẫn không mấy lạc quan; dù các bang như Texas, Florida và các bang vùng Carolina đang phát triển sôi động, nhưng kinh tế của Delaware và Maryland có thể suy yếu phần nào. Ông Basu ca ngợi lợi thế chủ yếu của kinh tế Mỹ nằm ở khả năng thu hút đầu tư.

Ông Basu thành lập công ty tư vấn kinh tế và chính sách Sage tại Maryland vào năm 2004. Ông nổi tiếng với phong cách nói chuyện hài hước, dí dỏm khi bàn về những chủ đề nghiêm túc như kinh tế. Một trong những chủ đề chính trong bài phát biểu lần này của ông là: “Trong xã hội dòng chính của Mỹ đang lan tỏa một cảm giác sợ hãi. Mặc dù nhiều người ở Phố Wall và Thung lũng Silicon rất hài lòng với tình hình kinh tế, nhưng tình trạng kinh tế của người dân bình thường lại khá tệ, bao gồm cả một số khu vực tại bang Delaware”.

Nền kinh tế Mỹ năm 2025 tăng trưởng 3,8% (tính theo tốc độ hàng năm) trong quý II, 4,4% trong quý III và ước tính khoảng 4,2% trong quý IV. “Ba quý cuối năm 2025 thể hiện rất mạnh mẽ,” ông Basu nói. “Chúng ta bước vào năm 2026 với đà tăng trưởng kinh tế rất mạnh”.

Ông Basu cho rằng kinh tế Mỹ hiện đang phát triển mạnh, “nhiều yếu tố được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo, sự bùng nổ của thị trường chứng khoán, lợi nhuận doanh nghiệp và chi tiêu của các hộ gia đình giàu có. Phần này của nền kinh tế đang tăng trưởng quá nóng và thực sự đóng vai trò then chốt”.

Ông Basu cho biết đầu tư vào cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo nổi bật nhất là vào chip máy tính và các trung tâm dữ liệu để đặt các máy chủ chứa những con chip này. Kể từ tháng 11/2022 – thời điểm ChatGPT ra mắt – Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft cùng nhiều công ty khác, bao gồm cả các trung tâm dữ liệu siêu quy mô, đã bắt đầu rót vốn mạnh mẽ nhằm cạnh tranh vị thế bá chủ toàn cầu trong lĩnh vực AI. Riêng năm ngoái, Microsoft đã đầu tư gần 90 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI và dự kiến năm nay sẽ còn đầu tư nhiều hơn.

Ông Basu nói: “Những công ty này đã bơm một lượng lớn tiền vào nền kinh tế, tạo ra cơ hội to lớn cho nhiều doanh nghiệp. Thực tế, nếu nhìn vào triển vọng lợi nhuận của các công ty Mỹ, bạn sẽ thấy chúng đang ở mức cao kỷ lục trong lịch sử”.

Ông tiếp tục cho rằng sự phát triển của AI cũng thúc đẩy thị trường chứng khoán bùng nổ. Một số công ty nổi bật đặc biệt, như nhóm “Bảy ông lớn” (Mega 7) gồm Tesla, Alphabet (công ty mẹ của Google), Apple, Amazon, Meta, Nvidia và Microsoft. Các cổ phiếu khác trong chỉ số S&P 500 cũng có diễn biến khá tích cực.

Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng khoảng 40% người Mỹ không nắm giữ bất kỳ cổ phiếu nào. “Vì vậy khi họ nghe nói Nvidia trở thành công ty đầu tiên trên thế giới đạt mức vốn hóa thị trường 5 nghìn tỷ USD, điều đó chẳng có ý nghĩa gì với họ. Điều đó chỉ đơn giản có nghĩa là những người khác đã kiếm được tiền”.

Ông Basu giải thích: “Trong tám tháng qua, trung bình mỗi tháng nước Mỹ chỉ tạo thêm khoảng 10.000 việc làm. Ở một quốc gia có hơn 330 triệu dân, con số này gần như không đáng kể. Xét về mặt thống kê, điều đó gần như bằng không”. Những ngành mất việc làm nghiêm trọng nhất là lĩnh vực giải trí và dịch vụ lưu trú – tức khách sạn và nhà hàng – cùng với ngành sản xuất. Trong khi đó, phần lớn việc làm mới lại đến từ lĩnh vực dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Ông Basu cho rằng nguyên nhân khiến nhiều người Mỹ bi quan về triển vọng kinh tế là do “lạm phát, tức áp lực do giá cả tăng cao mang lại”.

Giá thực phẩm tăng là vấn đề được người dân bình thường quan tâm nhất. Ông Basu cho biết trong năm năm rưỡi qua, lạm phát tại Mỹ đã tăng 27,5%; nếu loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, lạm phát lõi là 25%. Giá năng lượng tăng gần 60%, dịch vụ vận tải (tức chi phí vận chuyển) tăng 53,2%. Chi phí nhà ở, như tiền thuê căn hộ, tăng khoảng 30% trong vòng năm năm rưỡi, còn giá thực phẩm tăng 29%. Tuy nhiên, mức tăng giá này không tương xứng với tăng trưởng tiền lương. Ông cũng đề cập rằng trong những năm gần đây, một số nghề có mức lương tăng đáng kể, trong đó có tài xế xe tải.

Về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có cắt giảm lãi suất hay không, ông Basu cho biết ông không đồng tình với quan điểm của các nhà kinh tế tại JPMorgan, những người cho rằng Fed sẽ không hạ lãi suất lần nào trong năm nay và sẽ tăng lãi suất vào năm sau. Ông tin rằng “vào cuối năm nay, nền kinh tế sẽ tiếp tục suy yếu, và Fed sẽ hạ lãi suất sau khi giá cả giảm xuống”.

Khi trả lời câu hỏi của khán giả, ông Basu ca ngợi lợi thế chính của Mỹ là khả năng thu hút vốn đầu tư. “Chúng ta liên tục thu hút một lượng lớn vốn đầu tư từ khắp nơi trên thế giới. Dòng vốn này chảy vào các công ty và khu vực doanh nghiệp của chúng ta, cuối cùng tạo ra việc làm, v.v”. Mặc dù dân số Mỹ chưa đến 5% dân số thế giới, nhưng nước này lại dẫn đầu trong các lĩnh vực khoa học sự sống, trí tuệ nhân tạo và hàng không vũ trụ. Ông Basu cho rằng việc Mỹ giữ vị thế dẫn đầu không có gì đáng ngạc nhiên, bởi người Mỹ giỏi mở rộng quy mô một ý tưởng hay. “Không ai có thể rót nhiều vốn hạt giống, vốn đầu tư mạo hiểm và vốn cổ phần tư nhân cho một ý tưởng hay như người Mỹ. Chúng ta có thể mở rộng quy mô những ý tưởng tốt của mình rất nhanh chóng”.

Ông Basu nhận định: “Điều tuyệt vời nhất của nước Mỹ là tinh thần khởi nghiệp; chúng ta sẵn sàng ủng hộ những ý tưởng hay, ngay cả khi chúng tiềm ẩn rủi ro”. “Trung Quốc đã giành lợi thế ban đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, nhưng Mỹ đã vượt qua họ. Bởi vì chúng ta có thể cung cấp cho các doanh nhân của mình nhiều vốn đầu tư hơn họ, và chúng ta cũng sẵn sàng làm điều đó hơn”.

Trước bài phát biểu của ông Basu, Chủ tịch Hội đồng Phát triển Lực lượng Lao động bang Delaware (DWDB), ông Scott Malfitano – Phó Chủ tịch của CSC, nhà cung cấp giải pháp quản trị và tuân thủ doanh nghiệp toàn cầu có trụ sở tại Wilmington – đã giới thiệu định hướng phát triển tương lai của bang Delaware. Các ưu tiên bao gồm đầu tư đào tạo lao động cho những ngành có tăng trưởng cao và nhu cầu lớn; nâng tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động có trình độ giáo dục lên 60%, bao gồm việc đạt được các chứng chỉ học nghề, chứng nhận chuyên môn và bằng cấp giáo dục đại học.

Ông Malfitano đặc biệt nhấn mạnh rằng bang Delaware đang hợp tác với Đại học Delaware, Đại học Bang Delaware, Wilmington University, Goldey-Beacom College và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cộng đồng Delaware để xây dựng các chương trình giáo dục hợp tác với doanh nghiệp, nhằm thu hút cư dân Delaware ở lại bang làm việc và phát triển.

Ông cho biết trong phạm vi bán kính 9 dặm quanh thành phố Wilmington có tới 17.000 sinh viên. Hiện bang đang tìm kiếm các công ty và doanh nghiệp để sinh viên đại học có thể tham gia theo mô hình “vừa học vừa kiếm tiền”. Ông Malfitano nói: “Delaware có khả năng trở thành bang đầu tiên trên toàn nước Mỹ triển khai chương trình giáo dục hợp tác trên phạm vi toàn bang”.