Ông Greer: Mỹ sẽ công bố biện pháp ứng phó với sản xuất dư thừa trong vài tuần tới

Trí Đạt
•
Thứ Bảy, 03/10/2026

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer hôm thứ Năm (1/10) cho biết trong vài tuần tới, Mỹ sẽ công bố các biện pháp nhằm ứng phó với tình trạng sản xuất dư thừa ở Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều nơi khác.

Ngày 6/2/2025, ông Jamieson Greer, người được đề cử làm Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, đã điều trần trước Ủy ban Tài chính Thượng viện tại Đồi Capitol ở Washington, D.C. (Ảnh: Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Ông Greer nói với Nikkei Asia rằng nếu một nước không hành động để ngăn tác động của dư thừa công suất, dù tình trạng này xuất phát từ chính nước đó hay từ một nước thứ ba, thì “tôi sẽ không ngồi yên mà chịu đựng”. Ông nói: “Mỹ sẽ hành động”.

Trong những tuần tới, Washington sẽ “đưa ra các thông báo về cuộc điều tra của chúng tôi đối với tình trạng dư thừa công suất và sản xuất,” ông cho biết.

Cuộc phỏng vấn diễn ra bên lề hội nghị Bộ trưởng Thương mại G20, tổ chức từ thứ Tư (30/9) đến thứ Năm tại thành phố Milwaukee, bang Wisconsin. Tại hội nghị, ông Greer chủ trì các cuộc thảo luận về cách đối phó với dư thừa công suất trong ngành thép và nhiều ngành khác, cùng các vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức.

Ông Greer nêu trường hợp Trung Quốc, Việt Nam và Nhật Bản

Trong cuộc phỏng vấn, ông Greer lấy cuộc cạnh tranh gay gắt trên thị trường xe điện Trung Quốc làm ví dụ cho hiện tượng mà nước này gọi là “nội quyển” (neijuan), tức cạnh tranh quá đà đến mức bào mòn lợi nhuận.

Ông nhận định, có thể thấy “chính người Trung Quốc, ở một mức độ nào đó, cũng tự thừa nhận rằng dư thừa công suất là có thật”. “Họ gọi hệ quả của nó là nội quyển, nhưng gốc rễ là dư thừa công suất,” ông nói.

Tại các diễn đàn quốc tế như hội nghị Bộ trưởng Thương mại G20, Trung Quốc “thường giữ thế phòng thủ về vấn đề này vì họ biết mình là một phần của tình trạng méo mó chung,” ông Greer nhận xét.

Ông cũng đề cập đến chính sách của các nước láng giềng Trung Quốc, trong đó có Việt Nam và Nhật Bản. Theo Nikkei Asia, Việt Nam đã giành thêm chỗ đứng trong xuất khẩu sang Mỹ kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Việt Nam “không có tiêu dùng,” ông Greer nói. Người lao động ở đó “không mua nổi những thứ họ làm ra, nên họ phải gửi sang cho chúng tôi”.

Ông cho rằng “họ cần tăng nhu cầu trong nước” bằng các biện pháp như bảo vệ quyền người lao động và tăng lương.

Với Nhật Bản, ông ngụ ý nước này cũng có vấn đề dư thừa công suất của riêng mình.

“Họ có những doanh nghiệp xác sống lẽ ra đã phải phá sản từ lâu, nhưng họ cứ… giữ cho chúng tồn tại, dù là Nhật Bản hay các nước khác,” ông nói. “Rất nhiều việc như vậy đang diễn ra, dẫn đến dư thừa công suất, và điều đó đang gây thiệt hại cho người dân ngay tại Milwaukee này.”

16 nền kinh tế bị Mỹ điều tra theo Điều 301

Hôm 11/3, USTR khởi động 16 cuộc điều tra theo Điều 301 Luật Thương mại đối với Trung Quốc và 15 nền kinh tế khác, về tình trạng dư thừa công suất và sản lượng mang tính cơ cấu trong các ngành chế tạo. USTR cho biết đang xem xét liệu chính sách và thực tiễn của các chính phủ góp phần tạo ra sản xuất dư thừa có bất hợp lý hay phân biệt đối xử, và có gây gánh nặng cho thương mại Mỹ hay không.

Các ngành bị xem xét gồm ô tô, pin, bán dẫn, sản phẩm điện mặt trời, thép, nhôm, máy móc, điện tử, tàu biển và hóa chất.

The Straits Times nêu tên 15 nền kinh tế còn lại: Liên minh châu Âu (EU), Mexico, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thụy Sĩ, Na Uy, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Campuchia, Việt Nam, Bangladesh và Singapore.

Sản xuất dư thừa kéo dài ở nước ngoài có thể lấn át ngành chế tạo Mỹ và khiến doanh nghiệp ngại đầu tư nhà máy mới tại Mỹ, USTR lập luận.

Hồi tháng 7, chính quyền ông Trump đã dựa vào Điều 301 để áp thêm thuế 10% hoặc 12,5% đối với hàng nhập khẩu từ 60 nước và vùng lãnh thổ, trong đó có Trung Quốc, theo Nikkei Asia. Washington cáo buộc các nước này chưa có biện pháp thỏa đáng chống lao động cưỡng bức.

Theo Epoch Times, USTR chưa công bố các biện pháp mới sẽ ở dạng nào, cũng chưa nêu rõ mốc thời gian ông Greer đưa ra có gắn riêng với các cuộc điều tra theo Điều 301 hay không. Các cuộc điều tra này vẫn chưa kết thúc. Báo này đã đề nghị USTR cung cấp thêm thông tin, nhưng đến khi đăng bài vẫn chưa nhận được trả lời.

Ông Greer: Phản ứng của thế giới “phần lớn chỉ là lời nói”

Hôm thứ Tư, ông Greer nêu tình trạng dư thừa công suất mang tính cơ cấu là một trong 4 ưu tiên của hội nghị G20, cùng với lao động cưỡng bức, thương mại lương thực và nguyên tắc tối huệ quốc.

Ông nhắc lại rằng lãnh đạo G20 đã cam kết xử lý tình trạng dư thừa công suất công nghiệp từ một thập niên trước, nhưng “phản ứng của các nền kinh tế trên thế giới phần lớn chỉ là lời nói”.

“Khi các chính sách và thực tiễn phi thị trường cho phép sản xuất mở rộng vượt xa nhu cầu trong nước, hậu quả sẽ tràn qua biên giới,” ông Greer nói trong bài phát biểu soạn sẵn. “Sản phẩm dư thừa đổ vào thị trường toàn cầu, gây sức ép lên các nhà sản xuất và người lao động ở những nơi khác.”

Cùng ngày, ông chủ trì cuộc họp của Diễn đàn Toàn cầu về Dư thừa Công suất Thép tại Milwaukee. Các nền kinh tế tham gia đã nhất trí với “Khung Milwaukee” mới, kêu gọi hành động chung chống dư thừa công suất thép và các khoản trợ cấp làm méo mó thị trường.

OECD: Doanh nghiệp Trung Quốc nhận hỗ trợ cao gấp 3–8 lần

Trong báo cáo ngày 1/6, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), có trụ sở tại Paris, cho biết giai đoạn 2005–2024, doanh nghiệp công nghiệp Trung Quốc trung bình nhận hỗ trợ của chính phủ cao gấp 3–8 lần doanh nghiệp tại các nền kinh tế OECD. Thành viên của tổ chức này phần lớn là các nền kinh tế phát triển.

Báo cáo này cũng ghi nhận trợ cấp công nghiệp trên toàn thế giới năm 2024 đạt 108 tỷ USD, mức cao nhất kể từ năm 2009. Nhà sản xuất Trung Quốc nhận nhiều hỗ trợ hơn đối thủ ở nơi khác, nhất là qua các khoản tài trợ của chính phủ và vốn vay lãi suất thấp hơn thị trường.

Thép là một trong những ví dụ rõ nhất.

Báo cáo ngày 4/6 của OECD cho thấy, tính trên tài sản của doanh nghiệp, một doanh nghiệp thép Trung Quốc ở mức trung vị nhận trợ cấp cao gấp 15 lần so với các nhà sản xuất ở nơi khác. Năm 2025, các nhà sản xuất thép Trung Quốc xuất khẩu kỷ lục 131 triệu tấn, tăng 153% so với năm 2020, khi nhu cầu trong nước yếu đẩy thêm sản lượng ra thị trường nước ngoài.