Vì sao Mỹ lại can thiệp hỗ trợ đồng yên sau hàng chục năm?
- Lý Bình
- •
Chính phủ Mỹ gần đây quyết định phối hợp với Nhật Bản để hỗ trợ đồng yên đang suy yếu, đánh dấu lần đầu tiên hai nước cùng can thiệp thị trường ngoại hối sau gần 30 năm. Động thái phối hợp này đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Các nhà phân tích cho rằng việc Mỹ hỗ trợ đồng yên có thể xuất phát từ lo ngại về thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ, hệ thống tài chính Nhật Bản, đồng thời cũng nhằm phát đi tín hiệu tới Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Gần đây, tỷ giá đồng yên so với USD đã rơi xuống mức thấp nhất trong gần 40 năm, khiến Chính phủ Nhật Bản lo ngại. Theo CNBC, hôm thứ Năm tuần trước, tỷ giá đã xuống mức 1 USD đổi 163,73 yên, trước khi phục hồi lên 157,57 yên/USD vào thứ Sáu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ tham gia đợt can thiệp phối hợp tuần trước nhằm hỗ trợ đồng yên, ủng hộ Nhật Bản và duy trì sự ổn định của kinh tế toàn cầu. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1998 Mỹ và Nhật cùng mua vào đồng yên, đồng thời cũng là lần đầu tiên hai nước phối hợp can thiệp kể từ sau đợt can thiệp của Nhóm G7 nhằm kiềm chế đà tăng của đồng yên sau trận động đất năm 2011.
Mỹ và Nhật nhấn mạnh cơ chế FIMA Repo thường trực của Fed
Một chuyên gia kỳ cựu trong ngành nói với CNBC rằng điều Washington lo ngại nhất là Nhật Bản hiện là quốc gia nước ngoài nắm giữ nhiều trái phiếu Chính phủ Mỹ nhất. Nếu đồng yên tiếp tục lao dốc và Nhật Bản phải tự can thiệp, nước này có thể buộc phải bán lượng lớn trái phiếu Kho bạc Mỹ để huy động USD. Vì vậy, Mỹ phải tham gia.
Bà Louise Loo, Trưởng bộ phận kinh tế châu Á của Oxford Economics, cho biết việc Mỹ và Nhật cùng nhấn mạnh cơ chế FIMA Repo thường trực của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) – cho phép các ngân hàng trung ương nước ngoài vay USD bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ làm tài sản thế chấp mà không cần bán trực tiếp số trái phiếu đó – cho thấy cả hai nước đều muốn tránh việc phải bán tháo trái phiếu.
Ông Masahiko Loo, chiến lược gia vĩ mô cấp cao của State Street Global Advisors, nhận định Washington có thể không chỉ lo ngại về đồng yên. Hiện cả Mỹ và Nhật đều đang đối mặt với chi phí vay dài hạn ngày càng tăng. Nếu đồng yên tiếp tục suy yếu, trái phiếu Chính phủ Nhật Bản có thể bị bán tháo mạnh hơn, đẩy lợi suất tăng cao và lan sang thị trường trái phiếu toàn cầu.
Ông Masahiko Loo cho biết thêm, trong bối cảnh đó, việc Mỹ và Nhật nhấn mạnh cơ chế FIMA Repo của Fed nhằm gửi tín hiệu tới thị trường rằng Nhật Bản không cần bán trái phiếu Kho bạc Mỹ vẫn có thể bổ sung thanh khoản USD, qua đó giảm bớt áp lực lên thị trường tài chính Mỹ nếu Bộ Tài chính Nhật Bản phải tạm thời giảm lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ.
Bà Louise Loo cũng cho biết Mỹ từ lâu cho rằng đồng yên bị định giá thấp nghiêm trọng, tạo lợi thế thương mại không công bằng cho Nhật Bản. Việc phối hợp can thiệp có thể giúp Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thêm thời gian để nối lại lộ trình tăng lãi suất vào cuối năm nay.
Phát đi tín hiệu địa chính trị mạnh mẽ tới ĐCSTQ
Ông Jesper Koll, Giám đốc chuyên gia của Monex, cho rằng động thái này phản ánh sự thay đổi rộng lớn hơn trong quan hệ Mỹ – Nhật dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae.
Ông nói: “Quan hệ hợp tác và đối tác Mỹ – Nhật đã bước sang một giai đoạn mới”. Việc hai nước phối hợp can thiệp cho thấy “khi Nhật Bản cần giúp đỡ, Mỹ sẽ đáp lại lời kêu gọi của Tokyo”. Theo ông, đây cũng là một tín hiệu địa chính trị gửi tới Bắc Kinh.
Ông Vishnu Varathan, Trưởng bộ phận nghiên cứu vĩ mô châu Á của Mizuho Securities, nhận định sự tham gia của Mỹ đã tăng cường hiệu quả của đợt can thiệp, đồng thời khiến thị trường tin rằng Washington sẵn sàng tiếp tục hành động nếu cần thiết. Bên cạnh đó, việc cả hai chính phủ đều tuyên bố sẽ “không ngần ngại” can thiệp trở lại cũng góp phần răn đe hoạt động đầu cơ chống đồng yên.
Theo ông Varathan, sự tham gia của Mỹ còn giúp giảm bớt lo ngại rằng Nhật Bản sẽ phải bán mạnh trái phiếu Kho bạc Mỹ để huy động USD, từ đó đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, đồng thời góp phần ổn định thị trường trái phiếu Nhật Bản.
Những quan điểm khác
Một số nhà phân tích cho rằng nếu Nhật Bản không giải quyết được những nguyên nhân mang tính cơ cấu khiến đồng yên suy yếu, thì đợt can thiệp phối hợp lần này cũng có thể chỉ mang lại hiệu quả ngắn hạn như các lần trước.
Một số ý kiến khác cho rằng Mỹ lần này đã bán euro thay vì bán USD để mua đồng yên, điều này có thể làm xáo trộn thị trường và làm giảm hiệu quả của hoạt động can thiệp. Ngoài ra, chừng nào lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản còn bị kiềm chế bằng các biện pháp hành chính, thì việc can thiệp cuối cùng cũng khó có thể đảo ngược xu hướng mất giá của đồng yên do thị trường trái phiếu chi phối.
Ông Masahiko Loo cũng nhấn mạnh rằng hoạt động can thiệp chỉ có thể mua thêm thời gian, chứ không thể thay đổi xu hướng dài hạn. Việc can thiệp có thể ảnh hưởng đến diễn biến thị trường trong vài tháng tới, nhưng triển vọng của đồng yên trong những năm tới vẫn sẽ phụ thuộc chủ yếu vào quá trình bình thường hóa chính sách của BOJ và dòng vốn phòng ngừa rủi ro trên thị trường.
Xem thêm
Từ khóa đồng Yen Nhật Bản quan hệ Mỹ - Nhật Bản
