Chuyện lạ: Người phụ nữ Séc vô thức chụp 77 bức ảnh trong lúc mộng du

Bình Minh
•
Thứ Ba, 06/10/2026

Một phụ nữ ở thủ đô Praha của Cộng hòa Séc mắc chứng mộng du đã nhiều năm. Ngoài việc đi lại khắp nơi trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê, người phụ nữ này đôi khi còn dùng điện thoại thông minh để chụp ảnh. Số ảnh bà gửi cho các chuyên gia về giấc ngủ để nghiên cứu đã lên tới 77 tấm, và trường hợp của bà gần đây cũng được công bố trên một tạp chí quốc tế.

Theo trang Medical Daily, người phụ nữ 50 tuổi này cho biết bà đã bị mộng du từ khi còn nhỏ, nhưng đến năm 29 tuổi, tình trạng này trở nên nghiêm trọng rõ rệt, vì bà bắt đầu làm việc theo ca và chịu áp lực công việc rất lớn. Kể từ đó, tần suất mộng du của bà tăng từ khoảng 2 lần mỗi tuần lên gần như mỗi đêm.

Khi mộng du, bà nói chuyện trong lúc ngủ, đi lại khắp căn hộ, thậm chí còn cố gắng nói chuyện với những người thân đang ngủ. Đôi khi bà còn bật dậy khỏi giường. Có một lần, bà rời khỏi căn hộ của mình và chỉ tỉnh lại khi đang ở trong thang máy.

Bình thường bà không có sở thích chụp ảnh, cũng không dùng thuốc thường xuyên. Đôi khi bà có thể nhớ lại một số mảnh ký ức trong giấc mơ liên quan đến những lần mộng du, như một số cảnh làm việc hỗn loạn.

Bà nói với các chuyên gia về giấc ngủ ở Praha rằng đôi khi bà chụp ảnh trong lúc mộng du. Bà cũng gửi 77 bức ảnh được chụp từ tháng 8/2018 đến tháng 2/2026 làm bằng chứng.

Trong số những bức ảnh này, có 27 bức hoàn toàn tối đen. 50 bức còn lại chụp được những hình ảnh như công tắc nguồn phát sáng, ánh đèn của bể cá, những bóng cây rõ nét đổ xuống, mô hình ô tô phía sau kính tủ và những cảnh khác. Trong một số bức ảnh, có thể nhìn thấy chính bàn tay của bà đang chỉ vào một số thứ trong phòng.

Các nhà thần kinh học của Séc đã công bố trường hợp của bà trên tạp chí Nature and Science of Sleep. Họ mô tả đây là một dạng hành vi có mục đích xảy ra trong lúc mộng du mà trước đây chưa từng được báo cáo.

Các nhà nghiên cứu cho biết cột mốc thời gian được nhúng trong những bức ảnh tập trung trong khoảng từ 2h – 3h30 sáng. Vì bà thường đi ngủ vào lúc nửa đêm, khoảng thời gian này phù hợp với mô hình điển hình của chứng rối loạn hành vi khi ngủ (parasomnia) xảy ra trong giai đoạn ngủ không chuyển động mắt nhanh (non-REM).

Một số bức ảnh được chụp liên tiếp chỉ trong vài phút, trong khi một số khác được chụp trong lúc ngủ ban ngày sau khi kết thúc ca làm đêm.

Đối với phần lớn các bức ảnh, bà có thể nhớ lại những mảnh giấc mơ liên quan đến chúng, dù chỉ là những hình ảnh rời rạc. Bà thường nhắc đến những giấc mơ về trần nhà sụp đổ, và một trong những bức ảnh tình cờ lại là cận cảnh trần nhà với bố cục vụng về và hình ảnh mờ nhòe.

Các nhà nghiên cứu nhận thấy trong số những bức ảnh bà chụp, nhiều hình ảnh có thể nhận diện được đều chứa nguồn sáng hoặc thể hiện sự tương phản mạnh giữa sáng và tối. Một cách giải thích có thể là những tín hiệu thị giác mơ hồ này được hòa nhập vào giấc mơ của bà và thu hút sự chú ý của bà khi bà ở trạng thái nửa tỉnh nửa mê.

Điều khiến người ta tò mò là làm thế nào có thể chụp ảnh khi đang mộng du? Mặc dù chụp ảnh đòi hỏi phải cầm điện thoại lên, mở khóa, mở ứng dụng máy ảnh, lấy khung hình và nhấn nút chụp, các thao tác có vẻ phức tạp, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng đối với nhiều người, những bước này đã trở nên cực kỳ thành thạo do sử dụng hằng ngày, nên ngay cả trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê cũng có thể thực hiện được.

Các nhà nghiên cứu thừa nhận nghiên cứu này có những hạn chế, trong đó có việc hành vi chụp ảnh khi mộng du của người phụ nữ không được ghi lại ngay tại thời điểm xảy ra, không có nhân chứng, những bức ảnh liên quan chỉ được xem xét sau đó, còn ký ức về giấc mơ hoàn toàn dựa trên lời kể của chính bà.

Mặc dù vậy, các nhà nghiên cứu vẫn cho rằng thời điểm xảy ra vào ban đêm, bệnh sử lâm sàng của bệnh nhân và kết quả theo dõi giấc ngủ đều có thể hỗ trợ mạnh mẽ cho lời kể của bà về việc chụp ảnh trong lúc mộng du.

Đáng chú ý, nếu bạn nhìn thấy ai đó đang mộng du, vì sự an toàn của người mộng du cũng như của chính bạn, tốt nhất là hướng dẫn họ trở lại giường thay vì đánh thức họ.

Tiến sĩ Irshaad Ebrahim, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu giấc ngủ của Anh (LSC) đã nghiên cứu hiện tượng “vừa đi vừa ngủ” và cho biết, 10% dân số ở độ tuổi thanh thiếu niên mắc phải chứng bệnh này. Mộng du có nhiều cấp độ, có thể xảy ra khi người bệnh nằm mơ hay thậm trí không mơ, họ chỉ đơn thuần hành động những điều vô thức như lái xe, vẽ tranh, nấu ăn… nhưng hoàn toàn không nhớ ra ngay sau khi thức dậy.

Theo nhiều nghiên cứu từ trước tới nay, ở người trưởng thành, tỉ lệ mắc chứng mộng du lên tới 30%. Như vậy có thể kết luận, đây là một tình trạng rối loạn giấc ngủ khá dễ gặp, giống như chứng mất ngủ hoặc nói mơ.

Khi ngủ, não của con người rơi vào nhiều chu kì khác nhau, khi những bộ phận nghỉ ngơi mà chân tay vẫn hoạt động vô thức, chắc chắn sẽ gây ra nhiều tai nạn cho cả người bệnh lẫn những người xung quanh.

Chuyên gia thần kinh học Antonio Oliviero, ở Bệnh viện Quốc gia Paraplegics, Toledo, Tây Ban Nha, đã bỏ ra nhiều năm nghiên cứu về mộng du chia sẻ, nếu trẻ có sự rối loạn chất dẫn truyền thần kinh GABA (acid gamma-aminobutyric), hoặc cha mẹ từng mắc chứng mộng du, thì khả năng con cái mắc chứng bệnh này lên tới 45-60%.

Nếu mắc chứng trầm cảm, tỉ lệ bệnh nhân mắc chứng bệnh mộng du cao gấp 3 lần người khỏe mạnh, nếu mắc hội chứng Tourette syndromewho (rối loạn thuộc hệ thần kinh thường khởi phát) có khả năng bị mộng du cao tới 4 – 6 lần so với nhóm người không mắc các chứng bệnh này.