Sự thỏa mãn tức thời nhấn chìm những niềm vui giản dị trong cuộc sống như thế nào?

Cuộc sống của nhiều người sẽ tốt hơn nếu lựa chọn những niềm vui đến chậm nhưng là thành quả tự nhiên của một cuộc đời trọn vẹn.

• Thói quen phàn nàn gây hại cho não bộ như thế nào?

Gần đây, cậu con trai 9 tuổi của tôi trở nên ủ rũ hơn thường lệ. Cậu bé vốn không phải là kiểu người hay kêu ca và không muốn làm những việc thường ngày như việc nhà và bài vở ở trường nhưng cả hai vợ chồng tôi đều đã nhận ra sự thay đổi này.

Trong một thời gian, hai vợ chồng tôi cho rằng đó là do con đang lớn lên và trải qua những cảm xúc mới vì cậu bé không thể nói rõ được điều gì cụ thể. Tuy nhiên, sau đó vợ tôi nhận thấy con dành nhiều thời gian chơi trò chơi điện tử hơn trước.

Tôi ngồi xuống trò chuyện với con về việc những điều thú vị, chẳng hạn như trò chơi điện tử đôi khi có thể hấp dẫn đến mức khiến những phần bình thường của cuộc sống trở nên tẻ nhạt. Vì hầu như ai cũng không thích cảm giác buồn chán, nên khi điều đó xảy ra, họ sẽ không còn hành xử như trước và cũng không còn vui vẻ như trước.

Mọi chuyện sau đó diễn ra theo một hướng mà tôi không ngờ tới.

Cậu bé lập tức tiếp nhận ý tưởng này và đồng ý rằng đó có thể chính là vấn đề. Cậu nói rằng mình rất thích chơi trò chơi điện tử và ghét phải dừng lại. Sau đó, cậu cứ nghĩ mãi đến lần tiếp theo được phép chơi điện tử. Hai cha con tôi cùng nảy ra ý tưởng tạm ngưng chơi một thời gian và xem xem cảm giác sẽ như thế nào, như một cuộc thử nghiệm nhỏ.

Điều khiến cậu bé ngạc nhiên và khiến tôi vui mừng là chỉ vài ngày sau, không cần ai hỏi, cậu bé đã tự nói với tôi rằng mình cảm thấy vui vẻ hơn. Hôm nay tôi thấy cậu bé chơi Lego, điều mà đã khá lâu rồi cậu không còn làm. Tôi rất vui khi thấy con tận hưởng trở lại những niềm vui giản dị khác, những điều rất dễ bị lấn át bởi những cảm giác thỏa mãn dễ dàng và tức thời.

Những niềm vui không bao giờ thấy đủ

Tôi từng nghe ai đó nói rằng có hai loại niềm vui: một loại là bạn sẽ cảm nhận được ngay lập tức, chẳng hạn như một miếng bánh sô-cô-la và một loại đến như hệ quả tự nhiên, chẳng hạn như cảm giác mãn nguyện sau khi nỗ lực làm việc.

Theo quan điểm của tôi, trong phần lớn chiều dài lịch sử, những niềm vui của con người chủ yếu thuộc loại thứ hai. Chúng ta phải nỗ lực để có được chúng. Việc tận hưởng những niềm vui ấy đòi hỏi phải bỏ ra công sức và chính điều đó tự nhiên tạo ra một giới hạn đối với mức độ mà chúng ta có thể đạt được. 

Những niềm vui này cũng mang một sắc thái khác biệt, chúng không quá mãnh liệt tức thời như cảm giác thích thú bùng lên khi cắn một miếng bánh. Chúng hình thành chậm rãi hơn và kéo dài lâu hơn, mang lại cảm giác hài lòng giúp chúng ta tự điều chỉnh nhu cầu của bản thân ở mức vừa phải.

Trong thế giới hiện đại, loại niềm vui thứ nhất – niềm vui tức thì – trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Sự sung túc và tiện lợi khiến việc tìm kiếm niềm vui tức thời gần như có thể thực hiện bất cứ lúc nào. Hầu hết chúng ta không được chuẩn bị về mặt tâm lý hay cảm xúc để đối phó với điều đó, nên rơi vào tình trạng tương tự như ăn quá nhiều và trở nên thừa cân.

Loại niềm vui thứ nhất, niềm vui tức thời, thường bị lạm dụng quá mức vì phần lớn đó là một dạng hạnh phúc đã bị tách khỏi bối cảnh vốn có của nó và được hưởng thụ với mức độ quá bất thường đến mức khó có thể mang lại lợi ích thực sự cho chúng ta.

3 cách để thoát khỏi sức hút của sự thỏa mãn tức thời

Dù thường viết về quá khứ nhưng tôi vẫn yêu thích cuộc sống hiện tại. Tôi muốn ghi nhớ những bài học từ quá khứ để có thể sống tốt hơn trong thế giới hiện đại. Nhiều người trong chúng ta sẽ được lợi nếu biết hạn chế những sự thỏa mãn dễ dàng, tức thời và để niềm vui đến với mình một cách tự nhiên như một phần thưởng cho một cuộc sống ý nghĩa.

Dưới đây là một vài gợi ý:

1. Sáng suốt khi lựa chọn những niềm vui tức thời

Đôi lúc, chúng ta cũng nên tận hưởng những niềm vui dễ dàng mà cuộc sống mang lại. Nhưng hãy thực hiện điều đó một cách có ý thức. Đừng kỳ vọng sẽ có được những niềm vui như vậy mỗi ngày và cũng đừng dùng chúng để trốn tránh những cảm xúc tiêu cực.

2. Chống lại những yếu tố gây xao nhãng khiến bạn rời xa hiện tại

Một trong những hệ lụy lớn của công nghệ là khả năng khiến chúng ta dễ dàng trốn tránh ngay lập tức khỏi bất kỳ khó khăn cảm xúc nào thay vì đối mặt trực diện với chúng. Tôi tin rằng điều này làm kìm hãm sự trưởng thành và khiến chúng ta phụ thuộc vào những thỏa mãn tức thời để cải thiện tâm trạng. Thay vào đó, hãy sống trọn vẹn với hiện tại và kiên trì vượt qua những cảm xúc đang dâng trào để đi đến đích cuối cùng.

3. Thử thách bản thân

Thành công phải được tạo dựng bằng sự nỗ lực và cố gắng thực sự. Bạn sẽ cảm thấy tuyệt vời khi dám đối mặt với khó khăn hoặc không thoải mái, nhưng vẫn quyết định thực hiện nó.

Không giống trẻ em, tôi nghĩ rằng hầu hết người trưởng thành đều đã quen thuộc với những điều này. Chúng ta hiểu rằng: cái gì tốt quá mức cũng có thể trở nên có hại hoặc ít nhất là không còn mang lại kết quả tối ưu.

Tôi cho rằng nhiều người đã trở nên tự mãn và chấp nhận sống một cuộc đời bình lặng và thiếu đi cảm xúc sống động, một trạng thái an toàn nhưng vô hồn. Họ thậm chí không còn hình dung được những niềm vui lớn lao và sâu sắc hơn đang chờ đợi ở phía bên kia của sự chăm chỉ, kỷ luật, cam kết và hy sinh, ngay cả khi họ muốn làm điều đó.

Giống như con trai của tôi, có lẽ bạn cũng nên thử thực hiện một trải nghiệm nhỏ cho riêng mình.

Xem thêm

Đức tin có thể giúp bạn chữa lành không?

Một bài báo gần đây cho rằng việc sàng lọc thường xuyên nhu cầu tâm linh của bệnh nhân nên được đưa vào như một kỹ năng lâm sàng cốt lõi trong đào tạo thần…