31 quốc gia tập kết hạm đội tại Trân Châu Cảng, tăng cường răn đe trên Thái Bình Dương

Cuộc tập trận hải quân đa quốc gia lớn nhất thế giới “Vành đai Thái Bình Dương 2026” (RIMPAC 2026) đã chính thức khai mạc tại Trân Châu Cảng, bang Hawaii của Mỹ.

Cuộc tập trận năm nay quy tụ 30.000 quân nhân đến từ 31 quốc gia, cùng hơn 30 tàu mặt nước, 5 tàu ngầm, 15 lực lượng lục quân và hơn 206 máy bay quân sự. Mục tiêu của cuộc diễn tập là nâng cao khả năng tác chiến liên hợp thông qua các hoạt động huấn luyện tích hợp ở mức độ cao, nhằm duy trì trật tự khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương “tự do và rộng mở”.

Đáng chú ý, Trung Quốc không còn tham gia RIMPAC kể từ năm 2018 và đến năm 2026 đã là kỳ thứ năm liên tiếp vắng mặt. Trong bối cảnh Bắc Kinh gia tăng các hoạt động quân sự trên biển và trên không, đồng thời căng thẳng tại eo biển Đài Loan và Biển Đông tiếp tục leo thang, cuộc tập trận hai năm một lần này một lần nữa cho thấy ý nghĩa chiến lược của việc Mỹ cùng các đồng minh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tăng cường năng lực răn đe.

“Lấy sức mạnh để gìn giữ hòa bình”: Tăng cường răn đe liên hợp tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương

Chủ đề của RIMPAC 2026 là “Đối tác: Hội nhập và Sẵn sàng” (Partners: Integrated and Prepared).

Tại cuộc họp báo khai mạc hôm thứ Tư (24/6), Phó Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, Trung tướng Jeffrey Jablon – Chỉ huy lực lượng liên quân – cho biết quân đội Mỹ theo đuổi triết lý “Lấy sức mạnh để gìn giữ hòa bình” (Peace through strength).

Ông nói: “Không ai mong muốn chiến tranh. Răn đe là cách chúng tôi duy trì hòa bình thông qua sức mạnh, và mục tiêu cuối cùng của chúng tôi chính là hòa bình”.

Khi được hỏi cuộc tập trận sẽ gửi thông điệp gì tới những bên có thể tiến hành hành động quân sự tại eo biển Đài Loan, ông Jablon nhấn mạnh rằng dù RIMPAC không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào, mục tiêu cốt lõi là nâng cao “khả năng tương tác tác chiến” (Interoperability) giữa các đồng minh và đối tác, bảo đảm các nước có thể phối hợp hiệu quả trong mọi tình huống để ứng phó với các thách thức đối với ổn định khu vực.

Trung Quốc từng được mời tham gia RIMPAC vào các năm 2014 và 2016. Tuy nhiên, đến năm 2018, Mỹ đã rút lại lời mời do Bắc Kinh thúc đẩy quân sự hóa Biển Đông. Kể từ đó, Trung Quốc không còn được mời tham dự.

Trong khi đó, Mỹ, Nhật Bản, Australia và Philippines tiếp tục tăng cường hợp tác an ninh, biến RIMPAC trở thành một nền tảng quan trọng để đánh giá mức độ hợp tác quốc phòng và năng lực răn đe chung tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Mặc dù xung đột tại Trung Đông vẫn tiếp diễn, Trung tướng Jablon cho biết quy mô lực lượng Mỹ tham gia RIMPAC năm nay nhìn chung tương đương các kỳ trước và công tác chuẩn bị không bị ảnh hưởng. Trong số các lực lượng tham gia có cả tàu sân bay USS Theodore Roosevelt.

Hàn Quốc lần đầu đảm nhiệm vị trí chỉ huy lực lượng hải quân liên hợp

RIMPAC 2026 cũng đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong cơ cấu chỉ huy khi Hải quân Hàn Quốc lần đầu tiên đảm nhiệm vai trò “Chỉ huy thành phần hải quân của lực lượng liên quân” (Combined Forces Maritime Component Commander).

Hàn Quốc đã cử tàu khu trục Aegis Jeongjo the Great cùng tàu ngầm Dosan Ahn Chang-ho tham gia diễn tập.

Giới phân tích cho rằng điều này phản ánh việc Hàn Quốc đang đảm nhận vai trò lớn hơn trong an ninh khu vực, đồng thời cho thấy Mỹ kỳ vọng các đồng minh sẽ đóng vai trò chủ động hơn trong năng lực phòng vệ của chính mình, còn Washington tập trung cung cấp các hỗ trợ then chốt.

Công nghệ tiên tiến và diễn tập bắn đạn thật kiểm chứng năng lực tác chiến tương lai

Các nội dung diễn tập bao gồm phòng không, chống ngầm, đổ bộ đường biển và tác chiến mạng. Ngoài ra, RIMPAC còn dự kiến tiến hành cuộc “diễn tập đánh chìm” (SINKEX) với việc sử dụng các tàu đã ngừng hoạt động làm mục tiêu bắn đạn thật.

Đổi mới công nghệ cũng là điểm nhấn của cuộc tập trận.

Nhà sản xuất tàu mặt nước không người lái Saildrone cho biết đang hợp tác với Lockheed Martin để tích hợp bệ phóng tên lửa AGM-179 (JAGM) lên tàu không người lái Saildrone Surveyor và dự kiến trình diễn bắn đạn thật nhằm vào mục tiêu mặt nước cơ động tốc độ cao trong khuôn khổ RIMPAC 2026.

Trong khi đó, công ty HavocAI sẽ trình diễn khả năng phối hợp giữa các hệ thống tự hành trên không và trên biển, đồng thời sử dụng tàu mặt nước không người lái để thực hiện nhiệm vụ tiếp tế cho các chiến hạm của Mỹ và đồng minh, qua đó thử nghiệm năng lực hậu cần tự động giữa nhiều quốc gia.

Những nội dung này cho thấy RIMPAC đang từng bước trở thành nơi thử nghiệm các nền tảng không người lái, tác chiến phân tán và năng lực phối hợp đa miền.

Quan tâm đến môi trường và văn hóa địa phương

Bên cạnh màn phô diễn sức mạnh quân sự, cuộc tập trận cũng vấp phải các cuộc biểu tình tại Hawaii, nơi nhiều người bày tỏ lo ngại về tác động đối với hệ sinh thái biển và văn hóa bản địa.

Trước những lo ngại này, Trung tướng Jablon cho biết: “Chúng tôi bố trí thêm nhân viên giám sát trên các tàu để theo dõi các loài động vật có vú dưới biển. Nếu phát hiện chúng vẫn còn ở trong khu vực diễn tập, chúng tôi sẽ tạm dừng hoạt động. Trên đất liền, chúng tôi luôn tôn trọng các giá trị văn hóa địa phương và sẽ không tiến hành diễn tập tại những khu vực có ý nghĩa văn hóa đặc biệt.”

Đại tá Brian Jamison, Giám đốc điều hành cuộc tập trận, cho biết quân đội Mỹ mong muốn duy trì mối quan hệ tin cậy với cộng đồng địa phương, thể hiện tinh thần “Aloha” thân thiện và tôn trọng, đồng thời bảo đảm RIMPAC tiếp tục nhận được sự ủng hộ của người dân Hawaii.

Cuộc tập trận dự kiến kéo dài đến ngày 31/7, với hơn một tháng diễn tập mô phỏng cường độ cao nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của các quốc gia tham gia trước các mối đe dọa trên biển.

Xem thêm

Video cảnh thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ lên tàu buôn bằng trực thăng

Tàu Blue Star III ít nhất là tàu thương mại thứ tư bị quân đội Mỹ khám xét và kiểm tra kể từ khi Mỹ bắt đầu phong tỏa vận tải biển của Iran