Công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic của Mỹ cáo buộc tập đoàn Alibaba của Trung Quốc đã sử dụng hàng chục nghìn tài khoản gian lận để thu thập trái phép công nghệ từ mô hình AI Claude.

Công ty AI Anthropic ngày 31/3 xác nhận đã vô tình làm rò rỉ một lượng lớn mã nguồn nội bộ của công cụ lập trình AI “Claude Code” trong quá trình cập nhật phần mềm. (Ảnh: Shutterstock)

Trong một bức thư gửi nhiều thượng nghị sĩ Mỹ và các quan chức Nhà Trắng, Anthropic cho biết các cá nhân có liên hệ với phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo Qwen của Alibaba đã tiến hành một chiến dịch nhằm truy cập vào những năng lực cốt lõi nhất của Claude, bao gồm kỹ thuật phần mềm và khả năng suy luận thông minh. Công ty nhận định đây là nỗ lực quy mô lớn nhất từ trước đến nay của một doanh nghiệp Trung Quốc nhằm khai thác công nghệ từ các phòng thí nghiệm AI hàng đầu của Mỹ.

Theo Bloomberg ngày 24/6, dựa trên nguồn tin am hiểu sự việc và một bản sao bức thư, trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, gần 25.000 tài khoản gian lận có liên quan đến Alibaba đã thực hiện khoảng 28,8 triệu lượt tương tác với Claude.

Anthropic cảnh báo Alibaba cùng nhiều phòng thí nghiệm AI khác của Trung Quốc đang có hệ thống sử dụng trái phép các mô hình AI tiên tiến của Mỹ thông qua kỹ thuật chưng cất đối nghịch (adversarial distillation). Phương pháp này cho phép các công ty phát triển thế hệ chatbot mới với chi phí rất thấp bằng cách tận dụng công nghệ của Mỹ.

Công ty cho biết cách làm của Alibaba tương tự những hành vi của một số nhà phát triển Trung Quốc mà Anthropic từng công bố trước đó.

Đây là diễn biến mới nhất trong làn sóng kêu gọi từ các công ty AI hàng đầu của Mỹ nhằm ngăn chặn hoạt động “chưng cất” AI ở quy mô công nghiệp từ nước ngoài. Theo Anthropic, kỹ thuật này có thể được chấp nhận khi đào tạo các mô hình nhỏ hoặc kém tiên tiến hơn, nhưng nếu được sử dụng để sao chép các mô hình AI tiên tiến mà không có sự cho phép thì sẽ vi phạm điều khoản sử dụng của các phòng thí nghiệm AI.

Sau thông tin trên, chứng chỉ lưu ký Mỹ (ADR) của Alibaba đã giảm hơn 3% trong phiên giao dịch.

Anthropic cũng cảnh báo rằng các hệ thống AI được xây dựng bằng phương pháp này thường thiếu các cơ chế bảo vệ an toàn và kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump tăng cường các biện pháp ngăn chặn.

“Các cuộc tấn công ‘chưng cất’ này là bất hợp pháp, có hệ thống và được thực hiện ở quy mô công nghiệp. Mục tiêu là khai thác năng lực AI của các phòng thí nghiệm tiên tiến của Mỹ rồi đóng gói lại thành sản phẩm của riêng họ mà không phải chịu chi phí đào tạo và nghiên cứu để xây dựng các mô hình AI tiên tiến của Mỹ”, Anthropic viết trong thư.

Alibaba từ chối bình luận về cáo buộc. Một phát ngôn viên của Anthropic cũng không tiết lộ nội dung chi tiết của bức thư nhưng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chống lại hành vi “chưng cất” thông qua “sự phối hợp giữa chính phủ và ngành công nghiệp”.

Anthropic, OpenAI và Google thuộc Alphabet đã bắt đầu chia sẻ thông tin về các hành vi “chưng cất” vi phạm điều khoản dịch vụ. Trước đó, cả Anthropic và OpenAI đều từng cảnh báo rằng các công ty khởi nghiệp AI của Trung Quốc như DeepSeek và MiniMax đang sử dụng kỹ thuật này để khai thác công nghệ AI của Mỹ nhằm phát triển các mô hình riêng.

Anthropic cho biết hoạt động của Alibaba diễn ra sau khi Nhà Trắng ban hành bản ghi nhớ về AI, bất chấp những cảnh báo từ chính phủ Mỹ. Công ty cho rằng nếu Washington không có biện pháp đáp trả, Trung Quốc có thể vượt Mỹ trong lĩnh vực AI, từ đó tạo ra rủi ro đối với an ninh quốc gia.

Tháng 4 vừa qua, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng Michael Kratsios đã ban hành một bản ghi nhớ khẳng định Mỹ sẽ hỗ trợ ngăn chặn các công ty Trung Quốc lợi dụng đầu ra từ các mô hình AI của Mỹ. Văn bản này nhấn mạnh hành vi trên khác với hoạt động nghiên cứu hợp pháp vì được thực hiện ở “quy mô công nghiệp” và dựa vào hàng nghìn tài khoản trung gian.

Theo giới chức Mỹ, các sản phẩm AI sao chép với chi phí thấp từ Trung Quốc có thể cướp thị phần của doanh nghiệp Mỹ. Các quan chức ước tính hoạt động “chưng cất” trái phép gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi năm cho các phòng thí nghiệm AI tại Thung lũng Silicon.

Ngoài ra, Anthropic cũng kêu gọi chính phủ Mỹ tăng cường hỗ trợ để đối phó với các đối thủ cạnh tranh không công bằng từ Trung Quốc. Công ty, dự kiến có thể phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) sớm nhất vào mùa thu năm nay, cũng đề nghị Washington làm rõ các hướng dẫn chống độc quyền nhằm cho phép các doanh nghiệp Mỹ chia sẻ nhiều thông tin hơn về các vụ việc “chưng cất”. Đồng thời, Anthropic tái khẳng định sự ủng hộ đối với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI tiên tiến và đề nghị Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với những công ty nước ngoài sử dụng kỹ thuật “chưng cất” để khai thác thông tin có giá trị nhằm xây dựng các mô hình AI của riêng mình.