Thứ Sáu (13/2), Đảng Dân tộc Bangladesh (BNP) tuyên bố giành thắng lợi áp đảo và chuẩn bị thành lập chính phủ mới, đánh dấu một cuộc tái cấu trúc lớn trong cục diện chính trị của Bangladesh. Lãnh đạo đảng là ông Tarique Rahman, người từng lưu vong 17 năm ở nước ngoài, dự kiến sẽ giữ chức thủ tướng mới.

Chittagong, Bangladesh, ngày 25/1/2026: Chủ tịch BNP Tarique Rahman phát biểu tại cuộc mít tinh tranh cử quy mô lớn tại Sân Polo Chittagong. (Nguồn ảnh: zakir1346/Shutterstock)

Bộ phận truyền thông của BNP đăng trên nền tảng X cho biết đảng này đã giành đủ số ghế để tự mình lập chính phủ, và theo số liệu kiểm phiếu sơ bộ từ nhiều cơ quan truyền thông trong nước, BNP không chỉ vượt xa ngưỡng 150 ghế cần thiết để nắm quyền mà còn nhiều khả năng chiếm hơn hai phần ba số ghế trong quốc hội (khoảng 212 ghế).

Thành viên Ban thường vụ BNP, ông Salahuddin Ahmed, nói với AFP rằng: “Chiến thắng này là điều đã được dự liệu. Việc người dân Bangladesh đặt niềm tin vào một chính đảng có thể hiện thực hóa những ước mơ mà giới trẻ đã hun đúc trong thời gian đấu tranh là điều không có gì bất ngờ.”

Ông Tarique Rahman, 60 tuổi, sau 17 năm sống lưu vong ở London đã trở về Bangladesh hồi tháng 12 năm ngoái; mẹ ông là cựu thủ tướng Khaleda Zia đã qua đời trong cùng tháng. Trước đây, dưới thời chính quyền Sheikh Hasina, ông đối mặt với một loạt cáo buộc tham nhũng, nhưng sau khi chính quyền Hasina sụp đổ năm 2024, các cáo buộc này đã được hủy bỏ, mở đường cho ông trở về nước và tái tham gia chính trường.

Đại sứ Mỹ tại Bangladesh, ông Brent T. Christensen, đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng tới ông Rahman và BNP, gọi đây là một “chiến thắng mang tính lịch sử”. Ông viết: “Xin chúc mừng nhân dân Bangladesh vì một cuộc bầu cử thành công, và chúc mừng Đảng Dân tộc Bangladesh cùng ông Tarique Rahman về thắng lợi lịch sử của quý vị. Mỹ mong muốn được hợp tác cùng quý vị để hiện thực hóa các mục tiêu thịnh vượng và an ninh chung cho cả hai nước.”

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đăng trên X chúc mừng ông Tarique Rahman đã dẫn dắt BNP giành “chiến thắng quyết định” trong cuộc bầu cử quốc hội, đồng thời khẳng định Ấn Độ sẽ tiếp tục ủng hộ một Bangladesh dân chủ, tiến bộ và bao dung, cũng như tăng cường hợp tác song phương. Pakistan cũng đã gửi lời chúc mừng tới BNP.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiến trong họp báo thường kỳ ngày thứ Sáu (13/2) cho biết Trung Quốc “chú ý thấy” Bangladesh đã tổ chức thành công và suôn sẻ cuộc tổng tuyển cử, BNP đang giành ưu thế áp đảo. Bắc Kinh ủng hộ Dhaka thúc đẩy chương trình nghị sự chính trị trong nước, và sẵn sàng cùng Bangladesh đưa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Trung – Bangladesh tiếp tục phát triển.

Liên minh do đảng Jamaat-e-Islami lãnh đạo được dự đoán giành khoảng 70 ghế, tăng mạnh so với trước đây nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu nắm quyền mà họ từng đề ra.

Cùng với tổng tuyển cử, cử tri cũng bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý về một “Hiến chương cải cách” mang tên “Hiến chương tháng Bảy” (July Charter). Gói cải cách này bao gồm việc giới hạn tổng thời gian cầm quyền của thủ tướng ở mức 10 năm; thành lập Thượng viện; tăng cường quyền lực của tổng thống nhằm đối trọng với nhánh hành pháp, đồng thời nâng cao mạnh mẽ tính độc lập của tư pháp; ngoài ra, hiến chương còn đề xuất bảo đảm vai trò của phe đối lập trong hoạt động nghị viện và trong các quy trình bổ nhiệm nhân sự, nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn tình trạng độc đảng toàn trị.

Theo dự báo của truyền thông trong nước, cử tri nhìn chung ủng hộ bản hiến chương này, coi đó là bước cải cách thể chế quan trọng để tránh lặp lại mô hình một đảng thống trị trong tương lai. Ủy ban bầu cử sau đó công bố khoảng 60% cử tri bỏ phiếu thuận.

Lãnh đạo chính phủ lâm thời, người đoạt giải Nobel Hòa bình Muhammad Yunus, phát biểu sau bỏ phiếu rằng Bangladesh đã “kết thúc cơn ác mộng và mở ra một giấc mơ mới”. Ông kêu gọi các bên giữ bình tĩnh và nhấn mạnh: “Chúng ta có thể bất đồng quan điểm, nhưng trước lợi ích tối cao của đất nước, chúng ta phải duy trì đoàn kết.”

Trái lại, cựu thủ tướng Sheikh Hasina, hiện sống lưu vong tại Ấn Độ, ra tuyên bố lên án cuộc bỏ phiếu là “bất hợp pháp và vi hiến”.

Dù chiến thắng đã rõ ràng, lãnh đạo kỳ cựu của BNP, ông Ruhul Kabir Rizvi, vẫn kêu gọi người ủng hộ đến cầu nguyện tại các đền thờ Hồi giáo thay vì đổ ra đường ăn mừng, nhằm bảo vệ trật tự xã hội vốn đang mong manh. Ông Ahmed cũng nói với AFP: “Bây giờ chưa phải là lúc ăn mừng. Trước mắt chúng ta là vô vàn thách thức trong việc xây dựng một đất nước không còn phân biệt đối xử.”

Cử tri kỳ vọng lớn vào cuộc tổng tuyển cử lần này

Tại thủ đô Dhaka, trước khi các điểm bỏ phiếu mở cửa lúc 7h30 sáng theo giờ địa phương ngày 12/2, người dân đã xếp hàng chờ sẵn bên ngoài. Trong số đó có anh Mohammed Jobair Hossain, 39 tuổi, người cho biết lần gần nhất anh đi bầu là năm 2008. Anh nói với phóng viên Reuters trong lúc chờ đến lượt: “Sau 17 năm, chúng tôi cuối cùng cũng có thể bỏ phiếu một cách tự do, tôi cảm thấy vô cùng phấn khích. Lá phiếu của chúng tôi lần này sẽ thực sự có ý nghĩa.”

Nhiều cử tri khác cũng chia sẻ cảm giác tương tự với Reuters, cho rằng bầu không khí bầu cử lần này tự do và sôi động hơn hẳn trước đây, giống như một ngày hội. Anh Kamal Chowdhury, 31 tuổi, làm tài xế cho một công ty ở Dhaka, đã quay về quê nhà tại huyện Brahmanbaria ở phía đông để bỏ phiếu. Anh nói: “Ở đây có cảm giác như đang trẩy hội vậy. Mọi người háo hức đi bầu — gần như là không khí Eid (lễ Eid al-Fitr của người Hồi giáo).”

Nhiều cử tri Bangladesh bày tỏ với Đài Tiếng nói nước Đức (DW) rằng họ đặt rất nhiều kỳ vọng vào cuộc bầu cử này. Một người đàn ông tự giới thiệu là chủ doanh nghiệp nói anh hy vọng cuộc bầu cử sẽ diễn ra công bằng, tự do, và cho biết người dân “mong muốn một đất nước không có tham nhũng”. “Về cơ bản, chúng tôi đang tìm kiếm một đất nước tốt đẹp hơn,” anh nói, nhấn mạnh “tham nhũng và an ninh” là hai mối quan tâm chính, bên cạnh “quyền bình đẳng cho mọi người”. Anh cũng đánh giá cao vai trò của thế hệ Z trong cuộc bầu cử, cho rằng nếu không có phong trào biểu tình do họ khởi xướng thì đã không có cuộc bỏ phiếu hôm nay: “Nếu không, chúng tôi vẫn sẽ bị kẹt trong chế độ cũ — tham nhũng, chính trị tồi tệ và đủ thứ vấn đề khác.”

Một nữ cử tri cho biết đây là lần thứ hai cô đi bỏ phiếu và bày tỏ kỳ vọng tương tự. Cô cho rằng sự tham gia nhiều hơn của thế hệ Z sẽ giúp người dân “có thêm không gian để cất tiếng nói”, đồng thời hy vọng tình trạng tham nhũng sẽ giảm bớt: “Một Bangladesh ít tham nhũng hơn chính là một Bangladesh tốt đẹp hơn.”

Một nam cử tri khác nói anh mong muốn “một Bangladesh tốt đẹp hơn, một đất nước trung thực hơn, ít tham nhũng hơn, nơi mọi người cùng hợp tác với nhau”. Anh nói thêm, anh hy vọng trong khi nhà lãnh đạo mới điều hành đất nước, vẫn sẽ có một lực lượng đối lập mạnh mẽ để bảo đảm có thêm nhiều “tranh luận và phân tích” trước khi đưa ra quyết sách, thay vì để một phe nắm toàn quyền.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra dưới sự bảo vệ an ninh nghiêm ngặt, với lực lượng an ninh được triển khai dày đặc trên khắp cả nước trước ngày bầu cử. Theo số liệu cảnh sát, các vụ đụng độ chính trị trong thời gian vận động tranh cử đã khiến 5 người thiệt mạng và hơn 600 người bị thương, song Ủy ban bầu cử cho biết ngày bầu cử nhìn chung diễn ra trong hòa bình, chỉ ghi nhận “một số ít vụ gián đoạn nhỏ”.

Trí Đạt (t/h)