ĐCSTQ bị cáo buộc tiếp tay cho bạo lực nhằm vào tín đồ Cơ Đốc giáo tại Nigeria

Thứ Hai, 18/05/2026

Trong bối cảnh bạo lực do các phiến quân Hồi giáo người Fulani gây ra đang tàn phá các cộng đồng Cơ Đốc giáo trên khắp vùng Middle Belt của Nigeria, các lợi ích khai thác khoáng sản, dòng chảy vũ khí và việc chiếm đoạt đất đai của Đẩng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang đổ thêm dầu vào lửa cho xung đột này, đẩy toàn bộ cư dân của nhiều ngôi làng ra khỏi một trong những vùng giàu khoáng sản nhất Tây Phi.

Abuja, thủ đô của Nigeria, ngày 16/9/2023. (Nguồn ảnh: oussama obeid/Shutterstock)

Vào nửa đêm ngày 8/5, các phiến quân Hồi giáo Fulani đã tấn công một cộng đồng Cơ Đốc giáo ở làng Ngbrran-Zongo, quận Kwall, khu vực chính quyền địa phương Bassa, bang Plateau, Nigeria. 11 tín đồ Cơ Đốc giáo đã bị sát hại, bao gồm ông Sunday Hwie, 60 tuổi, một lãnh đạo cộng đồng; Gabriel Sunday, một thiếu niên 17 tuổi; Eunice Samuel, một phụ nữ mang thai 25 tuổi; Laraba Sunday, một phụ nữ mang thai 29 tuổi; và Festus Sunday, một cậu bé 3 tuổi.

Chỉ vài ngày trước đó, vào ngày 2/5, 8 tín đồ Cơ Đốc giáo đã bị phiến quân Hồi giáo Fulani sát hại. Sáng hôm sau, nhóm người Fulani quay lại và tấn công ngay tại đám tang.

Tính từ ngày 1/1 đến ngày Thứ Hai Phục Sinh (6/4) năm nay, tổng cộng có 1.402 tín đồ Cơ Đốc giáo bị sát hại và khoảng 1.800 người bị bắt cóc tại Nigeria trong vòng 96 ngày. Theo Hiệp hội Quốc tế về Quyền tự do Dân sự và Thượng tôn Pháp luật, con số này tương đương với khoảng 450 người bị giết và 600 người bị bắt cóc mỗi tháng.

Theo báo cáo năm 2026 của tổ chức Open Doors về tình trạng đàn áp người theo đạo Cơ Đốc, trong số 4.849 tín đồ Cơ Đốc giáo bị sát hại trên toàn thế giới vì đức tin của họ từ tháng 10/2024 đến tháng 9/2025, có đến 3.490 người (chiếm 72%) là người Nigeria. Điều này khiến Nigeria trở thành quốc gia nguy hiểm nhất thế giới đối với các tín đồ Cơ Đốc giáo.

Việc các phần tử cực đoan Fulani liên tục giết hại và bắt cóc tín đồ Cơ Đốc giáo đã được ghi nhận bằng nhiều tài liệu rõ ràng. Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa Kỳ đã xếp Nigeria vào danh sách “quốc gia cần quan tâm đặc biệt”, trong khi các thành viên thuộc chính quyền Trump mô tả các cuộc tấn công vào người theo đạo Cơ Đốc là hành vi “diệt chủng”.

Trong một cuộc phỏng vấn với tòa soạn The Epoch Times tại bang Kaduna, Nigeria, ông Jubal Bitrus Dabo, một nhà nghiên cứu thuộc Sáng kiến Nâng cao Nhận thức Cơ Đốc giáo tại Nigeria, giải thích rằng “Fulani hóa” là thuật ngữ dùng để chỉ việc các phiến quân Fulani dùng vũ lực chiếm đoạt đất đai của người bản địa như một phần của chương trình nghị sự thống trị dựa trên tài nguyên. Đồng thời, “Hồi giáo hóa” đề cập đến việc chuyển đổi Nigeria từ một quốc gia thế tục thành một quốc gia được quản trị theo giáo lý Hồi giáo.

Nhiều người Nigeria tin rằng quá trình “Fulani hóa” có liên quan mật thiết đến sứ mệnh Hồi giáo hóa nhằm biến Nigeria thành một nhà nước Hồi giáo. Ông Dabo nói: “Tất cả những gì họ đang làm hiện nay, từ các cuộc tấn công, cho đến tình trạng bất ổn an ninh, đều nhằm mục đích thực hiện sứ mệnh này”.

Các phiến quân Fulani được trang bị vũ khí hạng nặng và tổ chức rất bài bản, trong khi người Cơ Đốc giáo gần như không có vũ khí và không có lực lượng dân quân để tự vệ. Do đó, các ngôi làng Cơ Đốc giáo trở thành mục tiêu dễ dàng cho những kẻ tấn công Fulani – những kẻ thường đi thành từng nhóm từ 20 đến hàng trăm tay súng trang bị súng trường AK-47, di chuyển bằng xe bán tải và xe máy. Theo người dân địa phương, những kẻ tấn công còn sở hữu cả máy bay không người lái, súng chống tăng RPG và nhiều loại vũ khí tinh vi khác.

Ông Habila Kak, một mục sư tại khu vực chính quyền địa phương Riyom, bang Plateau – một nơi chịu tổn thất đặc biệt nặng nề bởi các cuộc tấn công của người Fulani – đã mô tả lại những gì xảy ra khi các ngôi làng Cơ Đốc giáo không vũ trang bị các phần tử cực đoan Fulani tấn công.

“Tiếng súng nổ ra từ khắp nơi. Một viên đạn đã bắn trúng tôi ở vị trí này và xuyên ra ngoài”, ông nói, vừa chỉ vào vết thương của mình.

Mục sư Kak sống sót nhờ chạy trốn vào bụi rậm trong mùa mưa, ẩn nấp khi những kẻ tấn công càn quét qua làng của ông. “Đó là cách Chúa đã giúp tôi thoát nạn”, ông nói.

Vị mục sư cho biết 36 người đã bị sát hại vào ngày hôm đó. Những kẻ tấn công đã đốt cháy các ngôi nhà và mọi thứ bên trong. Gia đình ông ở trong một trong những ngôi nhà bị nhắm mục tiêu nhưng đã kịp chạy thoát trước khi ngọn lửa bùng lên. Những người khác thì không được may mắn như vậy.

Hiện đang phải đi lánh nạn, mục sư Kak mô tả cộng đồng của ông vẫn đang sống trong tình trạng bị bao vây. “Nơi tôi đang ở hiện tại cũng không hề dễ dàng. Ngày nào cũng có tiếng súng”, ông chia sẻ.

Mục sư Kak cho biết gần đây, các nhóm vũ trang đã cố gắng xâm nhập vào khu định cư nhưng bị các thanh niên địa phương canh gác đẩy lùi. Các cộng đồng lân cận, bao gồm một khu vực có tên là Joel, vẫn luôn nằm trong tình trạng nguy hiểm thường trực.

“Lúc nào cũng vậy, không có ngày nào mà bạn không nghe thấy tiếng súng từ các khu vực đó”, ông nói. Sau một nhịp dừng, ông nói thêm rằng gần đây một mục sư cùng vợ và hai con của ông ấy đã bị sát hại.

Tần suất và mức độ tinh vi của các cuộc tấn công do phiến quân Fulani thực hiện, cũng như việc nhắm mục tiêu cụ thể vào các ngôi làng Cơ Đốc giáo, đã dấy lên câu hỏi về việc người Fulani lấy nguồn tài chính từ đâu và làm thế nào họ chọn được các ngôi làng cụ thể để tấn công. Một câu trả lời đã được chứng minh bằng tài liệu liên quan đến các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép của Trung Quốc.

Nghiên cứu của tổ chức SBM Intelligence đã tiết lộ các đoạn video quay cảnh các thủ lĩnh phiến quân khoe khoang rằng các công nhân Trung Quốc muốn hoạt động trong khu vực của họ phải trả tiền “thuê đất”. Ông Ikemesit Effiong, trưởng bộ phận nghiên cứu của SBM, chia sẻ với tờ báo Anh The Times rằng các đầu nậu Trung Quốc “hoàn toàn sẵn lòng chung chi cho bất kỳ ai cần được chi tiền”.

Các thợ mỏ liên kết với Trung Quốc đã hối lộ phe nhóm khủng bố của Dogo Gide để tiếp cận các bãi khai thác ở khu vực chính quyền địa phương Shiroro, bang Niger. Theo Tổ chức Báo chí Điều tra (FIJ), bằng chứng âm thanh ghi lại được cho thấy một trong những nhân vật chủ chốt đã mô tả cách họ đàm phán với thân tín của Dogo Gide trước khi có thể bắt đầu hoạt động.

Một nhà lãnh đạo Cơ Đốc giáo địa phương nói với The Epoch Times rằng người Fulani sử dụng “phí bảo kê” do các doanh nghiệp Trung Quốc chi trả để mua vũ khí dùng chống lại người Cơ Đốc giáo. Trong gần như mọi cuộc tấn công, những người sống sót đều mô tả người Fulani mang theo súng AK-47. Dòng súng Type 56 của tập đoàn Norinco (Trung Quốc) và các biến thể của nó hiện chiếm thị phần lớn nhất thế giới trong số các loại súng trường kiểu AK, được phân phối khắp châu Phi qua hàng thập kỷ xuất khẩu giá rẻ cho cả quân đội chính phủ, lực lượng dân quân và các nhóm vũ trang phi nhà nước. Bản thân Nigeria đã mua 34,4% số lượng vũ khí từ Trung Quốc vào năm 2021, theo dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).

Khi quân đội Nigeria chuyển đổi từ khẩu AK-47 sang khẩu Beryl M762 do Ba Lan sản xuất làm súng trường tiêu chuẩn sau năm 2015, các kho dự trữ súng cũ bị loại biên chưa bao giờ được kiểm kê đầy đủ. Một nghiên cứu được tổ chức Genocide Watch trích dẫn cho thấy các vũ khí được sử dụng trong các cuộc xung đột giữa nông dân và mục đồng có liên quan đến các cơ quan an ninh Nigeria, gợi ý rằng việc tuồn vũ khí từ kho lưu trữ của nhà nước có thể là con đường giúp súng AK-47 lọt vào tay các tay súng Fulani. Những vũ khí đó giờ đây đang được sử dụng để phục vụ cho các mục tiêu của ĐCSTQ.

Các lực lượng dân quân Fulani đang đẩy người Cơ Đốc giáo rời khỏi đất đai của họ, sau đó các công ty Trung Quốc sẽ giành lấy giấy phép khai thác khoáng sản khi các giấy phép hiện tại hết hạn, trong khi chính phủ Nigeria từ chối cấp giấy phép cho người Cơ Đốc giáo. Những người Cơ Đốc giáo bị mất đất sau đó bị thuê lại làm công nhân, nhận được rất ít hoặc không có lợi ích gì từ các mỏ khoáng sản trên mảnh đất tổ tiên của họ.

Theo Genocide Watch, sau một chuỗi các cuộc tàn sát ở bang Plateau, những người đàn ông Fulani đã dọn vào các khu lán trại khai thác mỏ bỏ hoang ở Barkin Ladi và bắt đầu tích cực khai thác thiếc, với các binh lính quân đội Nigeria được cho là đóng vai trò làm bảo vệ cho những kẻ chiếm đóng này.

Phần lớn các vụ bạo lực chống lại người Cơ Đốc giáo diễn ra ở vùng Middle Belt của Nigeria, khu vực ranh giới giữa miền Nam theo đạo Cơ Đốc và miền Bắc theo đạo Hồi. Các điểm nóng bạo lực nhất ở Middle Belt bao gồm Riyom, Bokkos và Barkin Ladi, nằm ngay phía trên một trong những vành đai khoáng sản quan trọng nhất của Tây Phi.

Tính đến giữa năm 2025, các công ty Trung Quốc bao gồm Canmax, Jiuling, Avatar New Energy và Asba đã cam kết đầu tư hơn 1,3 tỷ USD vào các dự án chế biến lithium tại Nigeria, theo thông tin từ Bộ trưởng Bộ Mỏ Nigeria.

Đi qua bang Plateau và Kaduna, tôi đã tận mắt chứng kiến những cộng đồng mất đi tất cả và sống trong nỗi phập phồng chờ đợi cuộc tấn công tiếp theo mỗi ngày. Một mục sư đã cho tôi xem vết sẹo từ một viên đạn xuyên qua cơ thể ông; ông sống sót nhờ trốn vào bụi rậm. Ngôi làng nơi một cậu bé 3 tuổi và hai phụ nữ mang thai bị sát hại trong một cuộc đột kích duy nhất không hề có vũ khí, không có dân quân và không có sự bảo vệ nào. Thứ duy nhất họ có là mảnh đất nằm trên một trong những vành đai khoáng sản giàu có nhất Tây Phi – nguồn tài nguyên mà ĐCSTQ đang thèm khát.

Trung Quốc từng phủ quyết các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm ngăn chặn các cuộc thảm sát sắc tộc và tôn giáo ở Miến Điện (Myanmar) để bảo vệ các khoản đầu tư của mình tại đó, và ngăn chặn cuộc tranh luận của Hội đồng Nhân quyền về chính hành vi diệt chủng của họ đối với người Duy Ngô Nhĩ. Tại Nigeria, chính quyền Trung Quốc tài trợ cho các lực lượng dân quân thông qua các khoản thanh toán bảo kê khai thác mỏ và thâu tóm đất đai một khi người Cơ Đốc giáo bị đánh đuổi đi.

ĐCSTQ bị cáo buộc diệt chủng người Hồi giáo ở Tân Cương trong khi đồng thời tài trợ cho quá trình Hồi giáo hóa tại Nigeria, và chừng nào tiền bạc lẫn vũ khí của Trung Quốc còn tiếp tục đổ vào đây, cuộc thảm sát các tín đồ Cơ Đốc giáo sẽ vẫn còn tiếp diễn.

Từ khóa thảm sát Cơ đốc giáo Nigeria