Hành quyết hơn 30 vận động viên, Iran đối mặt lời kêu gọi bị loại khỏi Olympic và World Cup

Một người phê bình lâu năm đối với chính quyền Iran và cựu trưởng đoàn đội tuyển vật quốc gia của “quốc gia ngoài vòng pháp luật” này đang kêu gọi các tổ chức thể thao cấm Iran tham gia các cuộc thi, chỉ vài tuần sau khi Tehran hành quyết hàng ngàn người biểu tình chống chính phủ.

Môn vật — một môn thể thao quốc hồn quốc túy tại Iran — đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc đàn áp của chính quyền đối với những người biểu tình đang tìm cách chấm dứt 47 năm cầm quyền của chế độ Hồi giáo cực đoan. Theo báo cáo hôm thứ Sáu (6/2) từ tổ chức tin tức độc lập Iran International có trụ sở tại London, chính quyền nước này đã sát hại Parsa Lorestani, một vận động viên vật 15 tuổi đến từ thành phố Zagheh, miền tây Iran. Một tay súng bắn tỉa của chính phủ đã hạ sát Lorestani tại thành phố Khorramabad trong một cuộc biểu tình vào ngày 8/1. Hãng tin này đã công bố video quay cảnh cậu bé đang thi đấu vật.

Nhà vô địch vật Saleh Mohammadi đang đối mặt với án tử hình sắp thực thi tại Iran vì tham gia biểu tình, trong khi áp lực quốc tế đang gia tăng nhằm cứu vãn tính mạng của vận động viên này.

“Lại một đô vật nữa bị sát hại. Erfan Kari mới 20 tuổi. Một nhà vô địch”, ông Sardar Parshei, người Mỹ gốc Iran, cựu huấn luyện viên trưởng đội tuyển vật cổ điển quốc gia Iran, đã viết trên tài khoản X vào thứ Sáu. “Lẽ ra cậu ấy đã có thể trở thành một vận động viên Olympic. Thay vào đó, chính quyền Hồi giáo đã bắn cậu ấy vì biểu tình. Nhiều đô vật khác vẫn đang ở trong tù. Hãy lên tiếng thay họ. Hãy cứu họ”.

Nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng Masih Alinejad thông báo với 786.800 người theo dõi của bà trong một bài đăng trên X hôm thứ Sáu rằng: “Cộng hòa Hồi giáo đã tàn sát hơn 40.000 người biểu tình, hàng ngàn người trong số đó là vận động viên, trẻ em, thanh thiếu niên, phụ nữ và nam giới từ nhiều lĩnh vực thể thao khác nhau. Đồng thời, chính quyền này vẫn trơ trẽn lợi dụng các sự kiện thể thao quốc tế để hợp pháp hóa bản thân và tẩy trắng tội ác. Với kỳ FIFA World Cup sắp tới được tổ chức tại Hoa Kỳ, chúng tôi yêu cầu FIFA phải có lập trường cứng rắn và dựa trên nguyên tắc”.

Bà Alinejad lưu ý rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), vốn bị Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu công nhận là tổ chức khủng bố, đang kiểm soát mọi khía cạnh của xã hội Iran, bao gồm cả thể thao.

“FIFA, Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) và tất cả các tổ chức thể thao toàn cầu phải từ chối công nhận một hệ thống thảm sát chính người dân và vận động viên của mình vì họ đòi hỏi tự do và nhân phẩm”, bà Alinejad nói. “Hãy tẩy chay Cộng hòa Hồi giáo khỏi tất cả các cuộc thi thể thao quốc tế”.

Cô Afsoon Roshanzamir Johnston, nữ đô vật Mỹ đầu tiên giành huy chương tại giải vô địch thế giới năm 1989, chia sẻ với Fox News Digital rằng việc tàn sát những người biểu tình tại quê hương khiến cô cảm thấy đau đớn.

“Với trái tim vô cùng buồn bã và nặng trĩu, tôi lên tiếng thay cho người dân Iran và tình cảnh thảm khốc đang diễn ra tại quê hương tôi”, cô nói. “Từng là một cô bé ở Iran trong cuộc Cách mạng năm 1979, tôi nhớ rất rõ cảm giác như chiếc đồng hồ bị quay ngược lại 100 năm khi quyền tự do và các quyền con người cơ bản của phụ nữ bị tước đoạt chỉ sau một đêm”.

Cô Roshanzamir Johnston cho biết phụ nữ bị từ chối quyền cơ bản là tham gia thể thao, còn các nam đô vật trẻ tuổi đang bị tra tấn và hành quyết.

“Chúng ta không thể tiếp tục nhắm mắt làm ngơ trước sự tàn bạo này”, cô nói. “Đã đến lúc phải hành động: chúng ta phải tìm cách tạo áp lực không thể chối cãi lên chính quyền để chấm dứt những vụ sát nhân hàng loạt này mà không tước đi cơ hội nỗ lực của các vận động viên. Thế giới phải đứng về phía người dân Iran trước khi có thêm những linh hồn quả cảm bị mất đi”.

Ông Parshei, người từng là nhà vô địch thế giới môn vật cổ điển, nói với Fox News Digital rằng ông cũng đang vận động IOC và tổ chức Vật thế giới (United World Wrestling) ngăn chặn Iran tham gia thi đấu.

Khi được hỏi liệu IOC có cấm Iran hay không và liệu cơ quan Olympic này có đồng ý với yêu cầu của Hoa Kỳ rằng Iran không được hành quyết đô vật 19 tuổi Saleh Mohammadi — người đang đối mặt với án tử hình cận kề — hay không, đội ngũ truyền thông của IOC đã hướng Fox News Digital tới một tuyên bố ngày 29/1 về vấn đề này.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với các bên liên quan trong phong trào Olympic để giúp đỡ trong khả năng có thể, thường là thông qua con đường ngoại giao thể thao thầm lặng. IOC vẫn giữ liên lạc với cộng đồng Olympic từ Iran”.

Ông Dan Russell, giám đốc điều hành của tổ chức Wrestling for Peace có trụ sở tại Hoa Kỳ, cho biết thể thao và ngoại giao có thể rất phức tạp, nhưng trong tình hình hiện nay, các vận động viên phải sát cánh cùng nhau.

“Trung lập không có nghĩa là thờ ơ khi mạng sống đang bị đe dọa”, ông Russell nói. “Thể thao phải đứng lên vì hòa bình, sự tôn trọng và nhân phẩm con người”.

“Mọi lựa chọn phải được xem xét để yêu cầu dừng ngay lập tức việc hành quyết, trả tự do cho các đô vật đang bị giam cầm như Saleh Mohammadi và Alireza Nejati, và bảo vệ các quyền cơ bản cho những vận động viên lên tiếng theo lương tri”, ông Russell nói thêm.

Phát ngôn viên của phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc nói với Fox News Digital rằng: “Phái đoàn từ chối bình luận”.

Tuy nhiên, không phải tất cả những người chỉ trích chính quyền Tehran đều ủng hộ việc cấm Iran tham gia các cuộc thi thể thao.

“Tôi không ủng hộ việc cấm đội tuyển vật của Iran”, ông Potkin Azarmehr, một chuyên gia người Anh gốc Iran về Cộng hòa Hồi giáo, cho biết. “Nếu đội tuyển vật Iran thi đấu, đó là cơ hội để có thêm nhiều cuộc đào tẩu và biểu tình chống lại chính quyền từ phía khán giả, điều này sẽ được truyền hình và tiếp cận đến hàng triệu người xem bên trong Iran”.

“Lệnh cấm sẽ chỉ là sự trừng phạt mang tính vơ đũa cả nắm đối với các đô vật khác đã nỗ lực tập luyện trong thời gian dài”, ông nói thêm. “Dù vậy, IOC và UWW nên đưa ra tuyên bố và đảm bảo khán giả được phép trưng bày hình ảnh của các đô vật đã ngã xuống”.