Khủng hoảng Tòa Hiến pháp Ba Lan: Đại sứ tại Trung Quốc và Romania lần lượt từ chức

Khủng hoảng chính trị bắt nguồn từ tranh cãi bổ nhiệm nhân sự tại Tòa Hiến pháp Ba Lan tiếp tục lan rộng. Đại sứ Ba Lan tại Trung Quốc Jakub Kumoch tuyên bố từ chức, tiếp đó là Đại sứ Ba Lan tại Romania.

Tối thứ Sáu (30/10, giờ Ba Lan), ông Jakub Kumoch viết trên mạng xã hội X: “Trước những sự kiện đang diễn ra trong nước, tôi nhận thấy mình không thể tiếp tục giữ chức đại sứ của Cộng hòa Ba Lan. Ngay hôm nay, tôi đã nộp đơn từ chức và đề nghị được triệu hồi”.

Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski đáp lại ông Kumoch: “Tôi đã ghi nhận việc ông kết thúc nhiệm vụ một cách thiếu chuyên nghiệp. Ông không còn đại diện cho nước Cộng hòa [Ba Lan] nữa”. Tính đến khi Epoch Times đưa tin, Đại sứ quán Ba Lan tại Trung Quốc chưa ra tuyên bố chính thức nào về việc này.

Ông Kumoch làm Đại sứ Ba Lan tại Trung Quốc từ tháng 9/2023. Trước đó, vào tháng 7/2021, ông được ông Andrzej Duda, Tổng thống lúc bấy giờ, bổ nhiệm làm Quốc vụ khanh tại Phủ Tổng thống kiêm Cục trưởng Cục Chính sách Quốc tế, phụ trách đối ngoại. Nhật báo Rzeczpospolita của Ba Lan cho biết sau khi chiến tranh Nga-Ukraine nổ ra năm 2022, ông Kumoch được xem là một trong những trợ lý thân cận nhất của ông Duda. Ba Lan là một trong những nước có lập trường cứng rắn nhất với Nga ở châu Âu.

Vài giờ sau, ông Pawel Soloch, Đại sứ Ba Lan tại Romania, cũng tuyên bố từ chức trên X. “Trước việc có người tìm cách tiếp quản Tòa Hiến pháp trái pháp luật, tôi thấy mình không thể tiếp tục giữ chức đại sứ Cộng hòa Ba Lan tại Romania,” ông viết.

Trong giai đoạn 2015–2022, ông Soloch làm cố vấn cho ông Duda, đồng thời giữ chức Cục trưởng Cục An ninh Quốc gia.

Khủng hoảng tại Tòa Hiến pháp nổ ra đúng lúc Tổng thống Karol Nawrocki đang thăm châu Phi. Ông đã gấp rút hủy chuyến đi, trở về nước rồi vào trụ sở Tòa Hiến pháp, tìm cách ngăn chặn việc tiếp quản tòa mà chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk đang thúc đẩy.

Sau khi ông Kumoch từ chức, nhiều quan chức Ba Lan trong và ngoài nước lần lượt tuyên bố từ chức hoặc công khai khẳng định chỉ trung thành với Tổng thống. Khủng hoảng chính trị vẫn đang tiếp tục lan rộng.

Thẩm phán Tòa Hiến pháp Anna Korwin-Piotrowska đã ra lệnh đình chỉ chức vụ của Chánh án Bogdan Swieczkowski và Phó Chánh án, đồng thời tuyên bố bà sẽ nắm quyền điều hành tòa. Ông Swieczkowski phản bác rằng bà không có thẩm quyền làm như vậy, và cáo buộc những người tham gia đang tiến hành một cuộc “đảo chính”.

Trước đó, một số thẩm phán mới do Hạ viện bầu bị ban lãnh đạo Tòa Hiến pháp không cho vào làm việc và không thể tham gia xét xử, vì Tổng thống chưa tiếp nhận lời tuyên thệ nhậm chức của họ. Phe Thủ tướng thúc đẩy việc đình chỉ Chánh án và Phó Chánh án, còn Tổng thống cùng phe bảo thủ cáo buộc chính phủ tiếm quyền trái pháp luật.

Ba Lan theo chế độ bán tổng thống (hành pháp lưỡng đầu), trong đó Thủ tướng đứng đầu chính phủ, còn Tổng thống là nguyên thủ quốc gia. Thủ tướng phụ trách đối nội và điều hành công việc của chính phủ, trong khi Tổng thống có quyền phủ quyết và giữ vai trò quan trọng trong cơ chế kiểm soát, đối trọng.

Xem thêm

Đối đầu tại Tòa Hiến pháp Ba Lan, Tổng thống triệu tập họp khẩn

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đến Tòa Hiến pháp, xô đẩy với các thẩm phán ở lối vào, rồi triệu tập các phe trong quốc hội họp khẩn.