Thanh trừng cả thân tín, ông Tập lo sợ điều gì?

Hội nghị Trung ương 5 Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) bế mạc hôm thứ Năm (29/10). Theo thông cáo hội nghị, 33 quan chức cấp cao đã bị khai trừ đảng, trong đó có Trương Hựu Hiệp và Chung Thiệu Quân, hai nhân vật từng được xem là thân cận nhất với lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình.

Một nhà bình luận cho rằng, hiện giờ trong đầu ông Tập có lẽ chỉ còn một suy nghĩ: “Lúc nào cũng có kẻ gian dân muốn hại trẫm!”

Nhà bình luận kỳ cựu Yaita Akio viết trên mạng xã hội X hôm thứ Sáu (30/10) rằng ông Trương Hựu Hiệp và ông Tập có mối quan hệ gia đình sâu sắc, quen biết nhau từ khi còn nhỏ. Trong quá trình ông Tập củng cố quyền lực, ông Trương là một trong những đồng minh quan trọng nhất của ông trong quân đội.

Trong khi đó, ông Chung Thiệu Quân từng là thư ký riêng lâu năm của ông Tập, theo ông từ Chiết Giang, Thượng Hải đến Bắc Kinh, đồng thời được xem là trợ thủ quan trọng giúp ông Tập duy trì liên lạc với các phe phái trong đảng. Nay cả hai đều bị khai trừ đảng, thử hỏi các quan chức ĐCSTQ làm sao không lo sợ cho chính mình?

Bài viết cho rằng, ai cũng không khỏi tự hỏi: Dù quan hệ của mình với ông Tập có tốt đến đâu, liệu có thể thân thiết hơn ông Trương Hựu Hiệp và ông Chung Thiệu Quân? Ngay cả hai người này còn không được an toàn, vậy bản thân mình lấy gì để bảo đảm?

Trong quan trường Trung Quốc, câu nói “trong triều có người thì dễ làm quan” vốn đã rất quen thuộc. Nhưng giờ đây, câu nói ấy e rằng đã biến thành “trong triều có người còn nguy hiểm hơn”. Người làm chỗ dựa cho mình hôm nay có thể trở thành tù nhân ngày mai, thậm chí bản thân mình cũng có thể bị liên lụy.

Thông cáo của nhà cầm quyền cáo buộc ông Trương Hựu Hiệp “xa rời Đảng”, “vượt qua lằn ranh đỏ và giới hạn cuối cùng”. Thông cáo còn cáo buộc ông “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và quy tắc chính trị, kéo bè kết phái, không trung thành và không thành thật với Đảng”.

Trong khi đó, đến nay, nhà chức trách vẫn chưa công bố lý do khai trừ đảng đối với ông Chung Thiệu Quân.

Ông Yaita cho rằng ĐCSTQ đã chính thức bước vào thời kỳ đại thanh trừng. Từ quân đội, ngoại giao đến tài chính và công nghiệp, các cuộc thanh trừng đang lan rộng trên mọi lĩnh vực. Điều đáng sợ nhất là không ai biết ai sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo.

Đối với các quan chức, mối quan tâm hàng đầu mỗi ngày giờ đây không còn là phát triển kinh tế hay giải quyết tình trạng thất nghiệp, mà là quan sát sắc mặt lãnh đạo, dò đoán xem “ai sắp gặp họa”.

Tuy nhiên, cuộc đại thanh trừng này cũng bộc lộ một mâu thuẫn lớn. Ông Tập đã nắm quyền suốt 14 năm, thâu tóm cả đảng, chính quyền và quân đội, gần như không còn ai có thể thách thức vị thế của ông.

Lẽ ra ông Tập phải là người cảm thấy an toàn nhất Trung Quốc. Vậy tại sao ông lại không thể tin tưởng ngay cả những người thân cận nhất? Ông Yaita viết: “Theo nhận định của tôi, người thiếu cảm giác an toàn nhất ở Trung Quốc hiện nay e rằng chính là ông Tập Cận Bình.”

Ông Yaita kết lại bài viết bằng nhận định: quyền lực càng tập trung thì nỗi lo mất quyền càng lớn; càng lo sợ mất quyền thì càng khó tin tưởng bất kỳ ai. Giờ đây, ông Tập đã trở thành một người cô độc, và trong đầu có lẽ chỉ còn vang lên một câu: “Lúc nào cũng có kẻ gian dân muốn hại trẫm!”

Học giả Phùng Sùng Nghĩa, người Úc, bình luận dưới bài đăng: “Đúng vậy, ông Tập Cận Bình càng tập trung quyền lực thì càng sợ mất quyền, càng sợ mất quyền thì càng không tin tưởng bất kỳ ai. Cần nói thêm rằng, kể từ khi lên nắm quyền, ông Tập đã tiến hành các cuộc thanh trừng tàn khốc nhắm vào mọi phe phái, kể cả những người thân tín của chính mình. Ông ta vô cùng lo sợ sẽ bị trả thù sau khi mất quyền, vì vậy chỉ có thể tiếp tục đẩy mạnh các cuộc thanh trừng để duy trì quyền lực và bảo toàn tính mạng, cho đến khi qua đời.”

Một cư dân mạng cũng bình luận: “Chất nuôi dưỡng chế độ toàn trị chính là việc tạo ra kẻ thù. Ông Tập không đủ khả năng phát động chiến tranh, nên chỉ có thể liên tục tạo ra rồi tiêu diệt những kẻ thù trong nội bộ. Trung Quốc đã trở thành một đất nước bị phân rã hoàn toàn, mỗi người đều tồn tại như một cá thể riêng lẻ, không còn chút khả năng tổ chức nào. Vì vậy, ông Tập chắc chắn sẽ tiếp tục làm như vậy cho đến khi chết.”

Ngoài ông Chung Thiệu Quân, người kế nhiệm ông tại Văn phòng Quân ủy Trung ương là ông Phương Vĩnh Tường cũng có tên trong danh sách bị khai trừ đảng tại Hội nghị Trung ương 5.

Thư ký chính đầu tiên của ông Tập trong quân đội sau khi ông đảm nhiệm chức Chủ tịch Quân ủy Trung ương là ông Tần Sinh Tường, khi đó giữ chức Chủ nhiệm Văn phòng Quân ủy Trung ương. Ngày 26/2 năm nay, ông Tần cũng bị bãi miễn tư cách đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân Đại Toàn quốc), qua đó xác nhận ông đã ngã ngựa.

Ông Vương Hữu Quần, cựu quan chức Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương ĐCSTQ, gần đây đăng bài trên The Epoch Times, cho rằng trong 14 năm cầm quyền, ông Tập đã đề bạt và trọng dụng 3 thư ký chính trong quân đội, nhưng kết quả là cả 3 đều trở thành “kẻ hai lòng”.

Quân ủy Trung ương do ông Tập thành lập tại Đại hội XX có 7 thành viên, tính cả ông Tập. Đến nay, 5 người trong số đó đã bị điều tra, đồng nghĩa với việc cả 5 đều là “kẻ hai lòng”. Ông Tập cũng đích thân đề bạt và trọng dụng 4 tư lệnh Lực lượng Tên lửa, nhưng đến nay cả 4 đều bị điều tra, tức cũng đều là “kẻ hai lòng”.

Ông Vương đặt câu hỏi: Vì sao ông Tập lại đích thân đề bạt và trọng dụng nhiều “kẻ hai lòng” đến như vậy?

Tại Hội nghị Trung ương 5 lần này, chỉ có 1 người được bầu bổ sung vào Bộ Chính trị là ông Trương Thăng Dân. Trong số 24 ủy viên Trung ương bị khai trừ đảng, chỉ có 10 người được bổ sung thay thế.

Nhà bình luận kỳ cựu Trần Phá Không nói với The Epoch Times rằng quy mô điều chỉnh nhân sự lần này khá hạn chế, phản ánh việc ông Tập thiếu cảm giác an toàn về quyền lực của chính mình. Theo ông, các cuộc thanh trừng liên tiếp cũng đang làm gia tăng sự nghi kỵ trong nội bộ đảng và khiến tình hình chính trị thêm bất ổn.

Ông Trần nhận định việc ông Tập liên tục thanh trừng các tướng lĩnh cấp cao trong quân đội, ngay cả những người do chính ông đề bạt và tin tưởng, cho thấy ông đang gặp khó khăn trong việc lựa chọn nhân sự và kiểm soát quân đội.

“Những người do chính ông ấy đề bạt, những thân tín được ông ấy hết lòng tin tưởng, cuối cùng đều bị hạ bệ. Điều đó cho thấy họ đều không đáng tin cậy. Vì vậy, vấn đề ở đây không phải là tham nhũng hay không, mà là mọi người không trung thành với ông ấy. Đó mới là điều khiến ông ấy lo lắng,” ông nói.

Xem thêm

Hội nghị Trung ương 5 ĐCSTQ bế mạc: 34 thành viên Trung ương bị xử lý

Thông cáo Hội nghị Trung ương 5 của Đảng Cộng sản Trung Quốc nêu tên 34 thành viên Trung ương bị xử lý, trong đó 33 người bị xác nhận khai trừ đảng.