Lãnh đạo lâm thời Venezuela phát tín hiệu hòa giải, mời Mỹ hợp tác
- Trần Đình
- •
Sau khi cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro bị phía Mỹ bắt giữ, bà Delcy Rodríguez, người tiếp quản vai trò lãnh đạo lâm thời, hôm Chủ nhật (4/1) đã phát đi tín hiệu hạ nhiệt, kêu gọi hai nước xây dựng mối quan hệ “cân bằng và tôn trọng lẫn nhau”, đồng thời mời Washington cùng thúc đẩy chương trình hợp tác.
Bà Rodríguez cho biết trên Telegram: “Chúng tôi cho rằng việc thúc đẩy mối quan hệ cân bằng và tôn trọng lẫn nhau giữa Mỹ và Venezuela là nhiệm vụ cấp bách”.
“Chúng tôi chân thành mời Chính phủ Mỹ cùng xây dựng chương trình hợp tác nhằm thúc đẩy sự phát triển chung,” bà nói.
Lập trường mới nhất của bà tạo nên sự tương phản rõ rệt với những phát biểu cứng rắn một ngày trước đó. Trước đây, sau khi Tòa án Tối cao phán quyết để bà đảm nhiệm chức tổng thống lâm thời, bà Rodríguez trong bài phát biểu trên truyền hình đã nhấn mạnh rằng ông Maduro vẫn là “tổng thống duy nhất của Venezuela”, đồng thời chỉ trích hành động của Mỹ là “vi phạm luật pháp quốc tế”.
Hiện nay, bà chuyển trọng tâm sang hợp tác và phát triển. Giới quan sát nhìn nhận đây là nỗ lực nhằm hạ nhiệt quan hệ song phương trong bối cảnh căng thẳng ở mức cao.
Tối Chủ nhật, trên đường trở về Washington D.C. bằng chuyên cơ Không Lực Một, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên tháp tùng rằng trọng tâm hiện tại của Mỹ không phải là lập tức thúc đẩy thay đổi chế độ hay tổ chức bầu cử, mà là bảo đảm Venezuela “khôi phục trật tự và vận hành trở lại”.
Ông cho biết, phía Mỹ đã tiếp xúc với một số nhân vật trong cấu trúc quyền lực hiện hữu của Venezuela, với kỳ vọng đạt được sự phối hợp trong việc chống buôn lậu ma túy, ổn định tình hình và tái cơ cấu các ngành then chốt.
Ông Trump cũng nói rằng ông sẽ trực tiếp điện đàm với bà Rodríguez vào “thời điểm thích hợp”.
Đồng thời, ông nhấn mạnh Mỹ yêu cầu được “tiếp cận toàn diện” các cơ sở dầu mỏ và hạ tầng, nhằm sửa chữa hệ thống năng lượng và giao thông đã xuống cấp trong thời gian dài.
Ông cho biết, nếu Venezuela sẵn sàng hợp tác, Mỹ không có ý định tiếp tục sử dụng vũ lực; nhưng nếu tình hình xấu đi, Washington đã chuẩn bị cho các hành động tiếp theo.
“Chúng tôi sẽ chăm sóc đất nước đó. Chúng tôi sẽ trân trọng đất nước đó. Và quan trọng hơn, chúng tôi sẽ chăm lo cho người dân, bao gồm cả những người đang sống tại đất nước chúng tôi, những người buộc phải rời bỏ quê hương Venezuela. Họ sẽ được đối xử rất tốt,” ông nói.
Bà Rodríguez, 56 tuổi, từng được đào tạo tại Anh và Pháp, là một luật sư. Từ năm 2018, bà giữ chức Phó Tổng thống Venezuela, lâu nay phụ trách nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào dầu mỏ của nước này, đồng thời đóng vai trò then chốt trong hệ thống tình báo và an ninh.
Bà cùng người anh trai là Jorge Rodríguez, hiện giữ chức Chủ tịch Quốc hội, đều xuất thân từ nền tảng chính trị cánh tả và dần tích lũy ảnh hưởng trong các thời kỳ của Hugo Chávez và Maduro.
Khác với một số nhân vật trong vòng tròn thân cận của ông Maduro, bản thân bà Rodríguez chưa từng bị Mỹ truy tố hình sự, nhưng đã từng bị trừng phạt trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump vì bị cáo buộc phá hoại tiến trình dân chủ.
Ông Ronal Rodríguez, người phát ngôn của “Đài quan sát Venezuela” thuộc Đại học Rosario ở Bogotá, Colombia, cho biết bà có mối quan hệ mật thiết với quân đội. Quân đội từ lâu đóng vai trò trọng tài trong các tranh chấp chính trị tại Venezuela, điều này mang lại cho bà một không gian nhất định để điều phối trong tình hình hiện tại.
Ông nói: “Bà ấy đã thiết lập được những mối liên hệ rất chặt chẽ với một số lực lượng trong quân đội, và phần lớn thông qua cách tiếp cận mang tính trao đổi, bà đã tìm cách mở ra các kênh đối thoại”.
Ông Geoff Ramsey, nghiên cứu viên cao cấp của viện nghiên cứu Washington “Atlantic Council” (Hội đồng Đại Tây Dương), nhận định rằng việc bà Rodríguez ban đầu sử dụng giọng điệu cứng rắn với chính quyền Trump có thể chỉ nhằm “giữ thể diện”.
Ông Ramsey nói: “Nếu bà ấy thể hiện mình như một con rối của Mỹ, thì bà ấy không thể kỳ vọng giành được sự ủng hộ từ những đồng chí cách mạng của mình”.
Theo Hiến pháp Venezuela, nếu tổng thống “vĩnh viễn không thể thực thi nhiệm vụ” thì phải tổ chức bầu cử trong vòng 30 ngày. Tuy nhiên, trong phán quyết lần này, Tòa án Tối cao xác định việc Maduro vắng mặt là “tạm thời”, cho phép phó tổng thống tiếp quản quyền lực tối đa 90 ngày, và có thể gia hạn lên đến 6 tháng với sự đồng ý của Quốc hội.
Hiện vẫn chưa rõ liệu bà Rodríguez có thể vừa phát đi tín hiệu hòa giải, vừa cân bằng được áp lực chính trị trong nước, dung hòa các phe phái chia rẽ, đồng thời đáp ứng các yêu cầu từ phía Mỹ hay không.
Xem thêm
Từ khóa Venezuela Nicolas Maduro Mỹ tấn công Venezuela Delcy Rodríguez
