Lưới điện quốc gia sụp đổ hoàn toàn, Cuba mất điện trên toàn quốc
- Bảo Minh
- •
Cuba đã hứng chịu một đợt mất điện trên phạm vi toàn quốc vào thứ Hai (6/7), trong bối cảnh quốc gia này đang chìm sâu trong cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài. Sự cố khiến lưới điện quốc gia sụp đổ hoàn toàn, đẩy quốc đảo Caribe với khoảng 10 triệu dân vào tình trạng mất điện trên diện rộng.
Đơn vị vận hành lưới điện quốc gia cho biết đang điều tra nguyên nhân của sự cố. Trên thực tế, trong vài năm qua Cuba đã nhiều lần xảy ra mất điện trên toàn quốc. Đây cũng là lần mất điện diện rộng thứ tám kể từ cuối năm 2024.
Cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng đã khiến nhiều dịch vụ thiết yếu như giáo dục, giao thông và y tế rơi vào tình trạng đình trệ. Mặc dù các lệnh trừng phạt và các biện pháp hạn chế nguồn cung nhiên liệu của Mỹ trong những năm gần đây được cho là đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu năng lượng của Cuba, song Chính phủ Mỹ cùng nhiều chuyên gia chính sách khẳng định đây không phải là nguyên nhân cốt lõi của cuộc khủng hoảng. Theo họ, nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng hiện nay là nạn tham nhũng kéo dài và sự quản lý yếu kém của chế độ Cộng sản Cuba.
Trước đó, các quan chức Mỹ và nhiều nghị sĩ Quốc hội Mỹ nhiều lần cho rằng việc người dân Cuba phải chịu cảnh mất điện, thiếu nhiên liệu và thiếu lương thực bắt nguồn chủ yếu từ sự bất tài, bóc lột và tham nhũng của chính quyền Đảng Cộng sản Cuba trong nhiều năm qua.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng từng công khai phát biểu trong một đợt mất điện lớn trước đây ở Cuba rằng người dân nước này đã phải chịu cảnh mất điện suốt nhiều năm. Theo ông, nguyên nhân thực sự khiến Cuba thiếu điện, thiếu nhiên liệu và thiếu lương thực là tầng lớp cầm quyền đã chiếm đoạt của cải quốc gia nhưng không sử dụng nguồn lực đó để cải thiện đời sống người dân.
Các chuyên gia phân tích cho biết hệ thống phát điện của Cuba chủ yếu dựa vào các nhà máy điện cũ được xây dựng từ thời Liên Xô. Do nhiều thập kỷ thiếu bảo trì, phần lớn cơ sở hạ tầng điện lực đã xuống cấp nghiêm trọng. Trong khi đó, chính phủ Cộng sản Cuba những năm gần đây lại ưu tiên sử dụng nguồn ngân sách hạn hẹp để xây dựng các khách sạn hạng sang, khiến kinh phí dành cho việc bảo dưỡng hệ thống điện gần như cạn kiệt. Theo các chuyên gia, chính tình trạng phân bổ nguồn lực sai lệch mang tính hệ thống cùng với tham nhũng mới là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự sụp đổ của hệ thống điện.
Phía Mỹ cho rằng các biện pháp trừng phạt kinh tế và gây sức ép đã mang lại những tác động tích cực, với mục tiêu kiềm chế các mối đe dọa đối với an ninh khu vực từ chính quyền Cộng sản Cuba, bao gồm việc tập đoàn quân sự GAESA độc quyền chi phối nền kinh tế quốc gia cũng như các dòng tiền bất hợp pháp diễn ra trong bóng tối, đồng thời buộc chính phủ Cuba phải từng bước mở cửa hệ thống chính trị khép kín và cho phép đầu tư trực tiếp từ nước ngoài.
Theo phía Mỹ, dưới áp lực liên tục từ Washington, hệ thống của Cuba gần đây đã bắt đầu có dấu hiệu nới lỏng. Tháng trước, Quốc hội Cuba (Đại hội Đại biểu Chính quyền Nhân dân Toàn quốc) đã thông qua một gói cải cách quy mô lớn nhằm mở cửa nền kinh tế. Mặc dù Bộ trưởng Ngoại thương Cuba nói với CNN rằng các biện pháp này không phải được thông qua để đáp lại sức ép từ bên ngoài, nhưng nhiều quan chức Mỹ vẫn xem đây là kết quả tích cực từ chính sách trừng phạt của Washington, cho rằng sức ép đó đã buộc chính quyền cộng sản Cuba phải thực hiện bước đi cải cách theo hướng thị trường vốn bị trì hoãn trong thời gian dài.
Trong vài tuần gần đây, quan chức Mỹ và Cuba đã tiến hành nhiều vòng đàm phán. Tháng 5 vừa qua, Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe đã gặp người đứng đầu cơ quan tình báo Cuba tại La Habana. Cùng thời gian đó, Tư lệnh Bộ Chỉ huy miền Nam của Mỹ cũng đã gặp các quan chức quân sự cấp cao của Cuba tại khu vực bên ngoài Căn cứ Hải quân Vịnh Guantánamo.
Mỹ đồng thời cáo buộc Cuba cho phép Nga và Trung Quốc thiết lập các cơ sở nghe lén trên đảo, gây tổn hại đến lợi ích của Mỹ trong khu vực. Phía Cuba bác bỏ các cáo buộc này.
Xem thêm
Từ khóa Cuba quan hệ Mỹ Cuba
