Nắng nóng lịch sử bao trùm Châu Âu, hơn 40 người thiệt mạng

Lý Ngọc
•
Thứ Năm, 25/06/2026

Một đợt nắng nóng cực đoan chưa từng có đang bao trùm phần lớn châu Âu khi hiện tượng “vòm nhiệt” (Heat Dome) kết hợp với khối áp cao mạnh từ Bắc Phi khiến nhiệt độ liên tục lập kỷ lục mới tại nhiều quốc gia. Pháp trở thành tâm điểm của đợt nắng nóng, trong khi Anh, Đức, Hà Lan, Bỉ, Italy và nhiều nước khác cũng phải ban bố cảnh báo thời tiết nguy hiểm do nhiệt độ tăng cao kéo dài.

Trong khi đợt nắng nóng ảnh hưởng đến hầu hết nước Pháp, nhiệt độ ở Lyon đã vượt quá 40 độ C. Nhiều người tắm ở các đài phun nước công cộng. (Ảnh: Shutterstock)

Theo các chuyên gia khí tượng, nguyên nhân chính là một vùng áp cao cường độ lớn gần như đứng yên trên bầu trời châu Âu, hoạt động như một “chiếc nắp khổng lồ” giữ không khí nóng sát mặt đất. Đồng thời, hệ thống này liên tục hút các khối khí nóng từ sa mạc Sahara ở Bắc Phi tràn lên phía bắc, khiến nhiệt độ tại nhiều khu vực tăng vọt lên mức hiếm thấy.

Tại Pháp, Cơ quan Khí tượng Météo-France đã đặt 58 tỉnh thành vào tình trạng cảnh báo đỏ – mức cảnh báo nắng nóng cao nhất. Trong ngày 24/6, nhiều khu vực phía tây nam ghi nhận nhiệt độ xấp xỉ 43°C, trong khi thủ đô Paris cũng lên tới khoảng 39°C. Trước đó, nước này vừa trải qua ngày và đêm nóng nhất từng được ghi nhận, với nhiệt độ trung bình lần lượt đạt 29,8°C và 29,9°C. Tại tỉnh Landes, nhiệt độ lên tới 44,3°C.

Nắng nóng kéo dài gây áp lực lớn lên hệ thống điện. Khoảng 68.000 hộ gia đình tại vùng Brittany bị mất điện do lưới điện quá tải. Bộ trưởng Lao động Pháp Jean-Pierre Farandou cho rằng đất nước đang phải thích nghi với một thực tế mới khi các đợt nắng nóng cực đoan ngày càng thường xuyên hơn.

Thời tiết oi bức cũng khiến nhiều người tìm đến sông, hồ và bãi biển để giải nhiệt, dẫn đến hàng loạt vụ đuối nước. Thủ tướng Pháp xác nhận từ tuần trước đến nay đã có ít nhất 40 người thiệt mạng do các tai nạn liên quan đến nắng nóng, chủ yếu là đuối nước. Trong số các nạn nhân có một bé trai 6 tuổi tử vong tại bãi biển ở tỉnh Gironde và một thiếu nữ 17 tuổi chết đuối khi bơi tại khu vực cấm trên sông Marne, gần Paris. Tại Đức, một thanh niên 26 tuổi cũng được xác nhận thiệt mạng sau khi xuống sông Danube để tránh nóng.

Đợt nắng nóng còn làm đảo lộn hoạt động của nhiều địa điểm du lịch và hệ thống giao thông. Bảo tàng Louvre ở Paris phải đóng cửa sớm vì nhiệt độ bên trong tòa nhà lịch sử tăng quá cao, trong khi tháp Eiffel cũng rút ngắn thời gian đón khách trong hai ngày liên tiếp. Hơn 800 trường học trên khắp nước Pháp buộc phải đóng cửa hoặc cho học sinh nghỉ học.

Tại Anh, cơ quan khí tượng ban hành cảnh báo đỏ hiếm hoi khi nhiệt độ dự kiến lên tới 38°C. Lo ngại đường ray bị biến dạng do sức nóng, nhiều tuyến đường sắt phải giảm tốc độ hoặc tạm ngừng hoạt động, hơn 1.000 trường học cho học sinh tan học sớm. Hà Lan và Bỉ đồng loạt phát cảnh báo màu cam khi nhiệt độ có thể đạt 37-39°C, trong khi Italy kích hoạt cảnh báo đỏ tại 16 thành phố lớn. Đức dự báo nhiệt độ cuối tuần có thể chạm mốc 40°C và nhiều địa phương đã cấm nướng ngoài trời nhằm phòng ngừa cháy rừng.

Nông nghiệp châu Âu cũng chịu thiệt hại nặng nề. Tổ chức chăn nuôi gia cầm Pháp ANVOL cho biết ít nhất hàng trăm nghìn con gia cầm đã chết vì sốc nhiệt, riêng một trang trại tại vùng Pays de la Loire mất khoảng 700 con gà chỉ trong vài ngày. Các cơ sở xử lý xác động vật đang rơi vào tình trạng quá tải. Ngành chăn nuôi bò sữa cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi sản lượng sữa giảm từ 15-20%, nhiều đàn bò phải đứng dưới quạt thông gió suốt cả ngày, há miệng để thở vì không chịu nổi sức nóng. Tại Cộng hòa Séc, người chăn nuôi phải liên tục đưa ngựa xuống sông nhiều lần mỗi ngày để giúp chúng hạ nhiệt.

Giới khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng tại châu Âu xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hơn và có cường độ khốc liệt hơn. Các chuyên gia nhận định nếu xu hướng này tiếp diễn, những hiện tượng thời tiết cực đoan tương tự sẽ ngày càng trở thành “bình thường mới”, đòi hỏi các quốc gia phải nhanh chóng thích ứng để bảo vệ người dân, cơ sở hạ tầng và ngành nông nghiệp.