Ngày đầu công du châu Á, ông Trump đạt 3 kết quả, mở đường cho hội đàm Mỹ-Trung
- Trần Đình
- •
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba (17/11) mở đầu chuyến công du châu Á tại Manila, Philippines, và đạt 3 kết quả ngoại giao. Bộ tứ Mỹ-Nhật-Ấn-Úc khởi động hợp tác giám sát biển, Mỹ và Thái Lan xác nhận đàm phán thương mại đối ứng về cơ bản đã hoàn tất, còn ASEAN và Mỹ thông qua kế hoạch hợp tác chống lừa đảo trực tuyến.
Bộ tứ (Quad) còn tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng. Trong tuyên bố chung, nhóm này phản đối việc dùng vũ lực hay cưỡng ép để thay đổi hiện trạng và bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cưỡng ép kinh tế, như các biện pháp hạn chế xuất khẩu tùy tiện. Các nội dung hợp tác này liên quan đến an ninh biển và chuỗi cung ứng thiết yếu ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, và rõ ràng nhắm vào Bắc Kinh dù không nêu đích danh.
Ông Trump dự kiến gặp Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. vào thứ Tư (18/11), sau đó bay đến Thâm Quyến, Trung Quốc. Đến thứ Năm (19/11), ông sẽ hội đàm với lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Thượng đỉnh Bộ tứ tăng cường hợp tác chuỗi cung ứng và an ninh biển
Tại Manila, ông Trump dự hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ cùng Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Thủ tướng Úc Anthony Albanese. Đây là lần đầu ông tham dự thượng đỉnh Bộ tứ trong nhiệm kỳ thứ hai.
Trong thông cáo báo chí chung mà Nhà Trắng công bố hôm 17/11, 4 nước khẳng định kiên quyết phản đối mọi hành động gây mất ổn định hay đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng, kể cả bằng vũ lực hay cưỡng ép. Thông cáo viết: “Chúng tôi bày tỏ quan ngại nghiêm trọng về cưỡng ép kinh tế, kể cả thông qua các biện pháp hạn chế xuất khẩu tùy tiện”.
Các nước Bộ tứ công bố khởi động sáng kiến “Hợp tác giám sát biển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương” để tăng cường chia sẻ thông tin và nắm bắt tình hình trên biển. Năm 2027, máy bay tuần tra P-8 và P-3C của các nước dự kiến lần đầu tham gia một cuộc tập trận trên biển trong khuôn khổ Bộ tứ.
Các lĩnh vực hợp tác khác gồm tăng cường an ninh mạng, cáp viễn thông dưới biển và kết nối điện. Nhóm cũng thúc đẩy chương trình công nghệ mang tên “Bộ tăng tốc Siêu trí tuệ” (Super Intelligence Accelerator), nhằm giúp các nước Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tiếp cận và ứng dụng công nghệ siêu trí tuệ đáng tin cậy. Phía Mỹ dùng khái niệm “siêu trí tuệ” (SI), còn Úc, Ấn Độ và Nhật Bản gọi đó là trí tuệ nhân tạo (AI).
Các nước cũng thông báo Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp Bộ tứ đầu tiên dự kiến diễn ra vào đầu năm 2027, nhằm thúc đẩy hợp tác và giao dịch thương mại giữa các doanh nghiệp.
“4 nước chúng ta là 4 góc của một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở, ổn định và thịnh vượng”, ông Trump phát biểu tại hội nghị. Ông nói hợp tác Bộ tứ đang tiếp tục phát triển và tình hữu nghị giữa các thành viên ngày càng sâu sắc.
Đàm phán thương mại Mỹ-Thái có tiến triển thực chất
Trong ngày đầu chuyến công du, ông Trump còn cùng Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul ký tuyên bố chung về hiệp định thương mại đối ứng.
Tuyên bố chung do Nhà Trắng công bố cho biết đàm phán giữa hai bên đã có tiến triển thực chất và “về cơ bản đã hoàn tất”. Tới đây, mỗi nước sẽ tiến hành các thủ tục trong nước cần thiết để chuẩn bị ký kết và đưa hiệp định vào hiệu lực.
Ông Trump nói hiệp định khi hoàn tất “sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời, có lợi cho cả hai bên”.
Hai nước dự kiến chốt hiệp định trong vài tuần tới, Reuters đưa tin.
ASEAN và Mỹ thông qua kế hoạch hợp tác chống lừa đảo trực tuyến
Tại Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt ASEAN-Mỹ, Tổng thống Marcos Jr. công bố ASEAN và Mỹ đã thông qua 10 nguyên tắc hợp tác công tư cùng một kế hoạch hành động toàn diện nhằm tăng cường đấu tranh chống lừa đảo trực tuyến.
“Đây là kết quả trực tiếp của hội nghị thượng đỉnh đặc biệt giữa ASEAN và Mỹ,” ông Marcos Jr. nói. Các biện pháp liên quan có sự hợp tác giữa chính phủ và khu vực tư nhân, nhằm cùng đối phó với mối đe dọa từ nạn lừa đảo trực tuyến xuyên biên giới.
Trước các nhà lãnh đạo dự hội nghị, ông Trump tái khẳng định cam kết của Mỹ với Đông Nam Á. “Từ năng lượng, công nghệ đến an ninh, và còn nhiều lĩnh vực khác nữa”, ông nói, “trên thế giới không có đối tác nào tốt hơn Hợp chúng quốc Hoa Kỳ”.
Lịch trình do Nhà Trắng công bố cho thấy ông Trump sẽ có chuyến thăm cấp nhà nước ngắn ngày tới Philippines vào thứ Tư. Buổi sáng, ông dự lễ đón tại Điện Malacañang, sau đó hội đàm và dùng bữa trưa làm việc với Tổng thống Marcos Jr. Ông dự kiến lên đường đi Thâm Quyến vào buổi chiều.
Thứ Năm, ông Trump sẽ dự Hội nghị các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), sau đó h.ội đàm song phương với ông Tập, rồi họp ba bên với ông Tập và ông Putin.
Trước đó, khi được hỏi có chủ động nêu vấn đề Đài Loan hay không, ông Trump cho biết không cần thiết. “Tôi chắc chắn ông ấy sẽ nêu vấn đề này”, ông nói.
Xem thêm:
Từ khóa APEC 2026 Asean Donald Trump lừa đảo trực tuyến Philippines Quad Thái Lan

































