Từ 1/1/2027, người làm thủ tục công chứng chia di sản thừa kế dù thiếu giấy khai tử, giấy khai sinh hay giấy đăng ký kết hôn vẫn có thể dùng giấy tờ khác theo quy định để thay thế.

Người dân chờ làm thủ tục tại một văn phòng công chứng, tỉnh Tây Ninh, sáng 16/11/2026. (Ảnh minh họa: Văn phòng công chứng Hoàng Thị Như Ngọc/Facebook)

Các quy định này nằm trong Nghị định 413/2026/NĐ-CP do Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu thay mặt Chính phủ ký ngày 16/11, sửa đổi, bổ sung Nghị định 104/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Công chứng.

Nhóm quy định về thừa kế có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, gồm ba điểm: giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết, giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế và thủ tục niêm yết khi công chứng văn bản phân chia di sản.

Điều 13 Nghị định 413 bổ sung Điều 44a vào Nghị định 104/2025 về giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết. Khi công chứng văn bản phân chia di sản hay văn bản từ chối nhận di sản, người yêu cầu công chứng nộp một trong các giấy tờ sau:

  • Trích lục khai tử, hoặc bản án, quyết định của tòa án tuyên bố một người đã chết.
  • Giấy báo tử, văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hay cơ quan giám định ghi nhận sự kiện chết, hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp ghi nhận sự kiện này.
  • Giấy tờ hộ tịch hay giấy tờ khác ghi nhận sự kiện chết được cấp qua các thời kỳ.
  • Giấy tờ, tài liệu khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận, chứng minh người để lại di sản đã chết.

Để chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người hưởng di sản, người yêu cầu công chứng có thể dùng một trong các giấy tờ sau:

  • Giấy khai sinh hay trích lục khai sinh; trích lục đăng ký nhận cha, mẹ, con.
  • Bản án, quyết định đã có hiệu lực của tòa án xác định quan hệ cha, mẹ, con, quan hệ hôn nhân hay quan hệ nhân thân khác.
  • Kết luận giám định quan hệ huyết thống; văn bản của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh về việc sinh.
  • Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi hay giấy chứng nhận nuôi con nuôi.
  • Giấy tờ hộ tịch hoặc giấy tờ khác ghi nhận sự kiện sinh được cấp qua các thời kỳ.
  • Với quan hệ vợ chồng: giấy chứng nhận kết hôn, hoặc giấy tờ hộ tịch, giấy tờ khác ghi nhận việc kết hôn được cấp qua các thời kỳ.

Ngoài các loại trên, nghị định còn chấp nhận giấy tờ, tài liệu khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận để chứng minh quan hệ thừa kế. Vì vậy, người thiếu giấy khai tử, giấy khai sinh hay giấy đăng ký kết hôn vẫn có thể dùng loại giấy tờ khác phù hợp với trường hợp của mình theo quy định.

UBND cấp xã phải niêm yết chậm nhất 2 ngày làm việc sau khi nhận đề nghị

Nghị định cũng đặt thời hạn cho việc niêm yết. Theo Điều 12 Nghị định 413, việc niêm yết được thực hiện tại trụ sở của UBND cấp xã nơi thường trú cuối cùng tại Việt Nam của người để lại di sản; trường hợp không xác định được nơi thường trú cuối cùng thì niêm yết tại trụ sở của UBND cấp xã nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó tại Việt Nam.

Nếu tổ chức hành nghề công chứng ở tỉnh, thành phố khác với nơi cư trú cuối cùng của người để lại di sản, tổ chức này gửi văn bản đề nghị UBND cấp xã nơi đó niêm yết.

Chậm nhất 2 ngày làm việc sau khi nhận đề nghị của tổ chức hành nghề công chứng, UBND cấp xã phải niêm yết văn bản. Cơ quan này không được yêu cầu nộp thêm giấy tờ, tài liệu và phải bảo quản văn bản trong suốt thời gian niêm yết. Hết thời hạn niêm yết, UBND cấp xã có 3 ngày làm việc để xác nhận thời gian, kết quả niêm yết và gửi lại cho tổ chức hành nghề công chứng.

Trường hợp người để lại di sản không có hoặc không xác định được nơi thường trú, tạm trú cuối cùng tại Việt Nam, tổ chức hành nghề công chứng đề nghị Sở Tư pháp nơi mình đặt trụ sở đăng văn bản niêm yết trên Cổng thông tin điện tử của Sở Tư pháp, liên tục trong 15 ngày. Sở Tư pháp phải đăng trong 2 ngày làm việc kể từ khi nhận đề nghị và báo kết quả trong 3 ngày làm việc sau khi hết thời hạn đăng.

Xem thêm: