Nhà Trắng hôm thứ Ba (6/1) cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump và đội ngũ của ông đang thảo luận các phương án mua lại đảo Greenland, trong đó việc sử dụng quân đội Mỹ để đạt được mục tiêu này “luôn là một lựa chọn”.

Đông Greenland. (Ảnh: Shutterstock)

Trong một tuyên bố, Nhà Trắng nêu rõ: “Tổng thống Trump đã nói rõ rằng việc mua lại đảo Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ, có ý nghĩa then chốt đối với việc răn đe các đối thủ của chúng ta ở khu vực Bắc Cực. Tổng thống và đội ngũ của ông đang thảo luận một loạt phương án để đạt được mục tiêu chính sách đối ngoại quan trọng này; và dĩ nhiên, việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn mà tổng thống, với tư cách Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang, có thể sử dụng.”

Nhiều hãng truyền thông đưa tin, theo tiết lộ của một quan chức cấp cao Mỹ, chính quyền đang cân nhắc một số phương án, bao gồm việc mua lãnh thổ này từ Đan Mạch, hoặc thiết lập một thỏa thuận liên kết tự do với hòn đảo.

Vị quan chức này cũng cho biết, mục tiêu của ông Trump là hoàn tất việc mua lại trong nhiệm kỳ hiện tại. Người này nói thêm rằng, dù các lãnh đạo NATO phản đối, vấn đề này “sẽ không biến mất”.

Nhà Trắng nhấn mạnh rằng việc bảo đảm an ninh cho đảo Greenland được xem là “ưu tiên an ninh quốc gia” của Mỹ, làm nổi bật tầm quan trọng chiến lược của khu vực Bắc Cực đối với chính quyền đương nhiệm.

Vị quan chức không nêu tên cho biết, các phương án bao gồm việc Mỹ trực tiếp mua đảo Greenland, hoặc thiết lập với khu vực này một thỏa thuận liên kết tự do (COFA).

Vị quan chức nói: “Ngoại giao luôn là lựa chọn ưu tiên của tổng thống khi xử lý bất kỳ vấn đề nào, ông ấy thích làm các thỏa thuận. Vì vậy, nếu có thể đạt được một thỏa thuận tốt để mua lại Greenland, đó chắc chắn sẽ là điều ông ấy cân nhắc đầu tiên.”

Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố Mỹ cần Greenland. Sau khi bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, ông cho rằng trong bối cảnh Nga và Trung Quốc (ĐCSTQ) gia tăng hoạt động, khu vực Bắc Cực này có ý nghĩa sống còn đối với an ninh của Mỹ.

“Từ góc độ an ninh quốc gia, chúng ta cần Greenland,” ông Trump nói.

“Chúng ta cần Greenland… hiện nay nó có ý nghĩa chiến lược cực kỳ quan trọng. Xung quanh Greenland ở khắp nơi đều là tàu thuyền của Nga và Trung Quốc,” ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một, “từ góc độ an ninh quốc gia, chúng ta cần Greenland, và Đan Mạch không thể làm được điều đó.”

Tổng thống nói thêm: “Liên minh châu Âu cũng cần chúng ta sở hữu Greenland, và họ cũng biết điều đó.”

Ngay khi vừa nhậm chức vào ngày 22/1 năm ngoái, ông Trump đã đề cập đến tầm quan trọng của Greenland đối với Mỹ. Ông nói: “Chúng ta cần Greenland vì an ninh quốc gia, không phải vì các khoáng sản then chốt.”

Tổng thống giải thích rằng Mỹ có các khoáng sản then chốt ở nhiều nơi và cũng hợp tác với các quốc gia khác.

Hôm thứ Ba, các nhà lãnh đạo của những cường quốc lớn ở châu Âu và Canada tuyên bố Greenland thuộc về người dân trên đảo.

Châu Âu ra tuyên bố về Greenland

Một nhóm lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bảo vệ Greenland là một phần của Đan Mạch và kêu gọi Mỹ tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia thành viên NATO này.

Văn bản được công bố hôm thứ Ba (6/1), do bà Frederiksen, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Thủ tướng Anh Keir Starmer, cùng các lãnh đạo Italy, Tây Ban Nha và Ba Lan ký, nêu rõ “Greenland thuộc về người dân của họ. Chỉ Đan Mạch và Greenland, và không ai khác, có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland.”

Tuyên bố của các lãnh đạo châu Âu cho biết các đồng minh châu Âu trong NATO coi khu vực Bắc Cực là ưu tiên và đang “tăng cường” nỗ lực để giữ khu vực này “an toàn và răn đe các đối thủ”.

Tuy nhiên, văn bản này không lên án tham vọng của Mỹ trong việc giành quyền kiểm soát Greenland, mà thay vào đó mô tả Washington là một “đối tác thiết yếu” trong việc bảo vệ “an ninh ở Bắc Cực”, đồng thời kêu gọi Mỹ “tuân thủ các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, bao gồm chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và tính bất khả xâm phạm của biên giới”.