Thứ Tư (6/5), Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản lần đầu tiên khai hỏa tên lửa chống hạm Type 88 trong khuôn khổ một cuộc diễn tập chung với Mỹ, Úc và Philippines, và đã đánh trúng mục tiêu trên biển. Đây là lần đầu Nhật Bản triển khai hệ thống tên lửa bờ đối hạm này trên lãnh thổ Philippines, đánh dấu bước tăng cường đáng kể vai trò tác chiến của Tokyo trong khu vực.

Cuộc tập trận quân sự chung quy mô lớn thường niên giữa Philippines và Mỹ mang tên “Vai kề vai” đã diễn ra vào ngày 6/5 ngoài khơi Pao Wai ở phía bắc Luzon. (Ảnh chụp màn hình video từ tài khoản X của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi / @shinjirokoiz)

Cuộc tập trận bắn đạn thật là một phần trọng tâm của đợt diễn tập thường niên “Balikatan” (Vai kề vai) lần thứ 41, diễn ra tại bãi cát Paoay Sand Dunes ở Ilocos Norte, miền bắc Philippines. Tại đây, Nhật Bản triển khai tổ hợp tên lửa bờ Type 88 nhằm tấn công mục tiêu là tàu hộ vệ cũ BRP Quezon. Đây là hệ thống được thiết kế để bảo vệ bờ biển và răn đe các mối đe dọa trên biển.

Theo quân đội Philippines, lực lượng liên quân sử dụng kết hợp nhiều hệ thống tên lửa và phương tiện trên không; hai loạt đạn Type 88 đã được phóng đi và trúng mục tiêu trong vòng khoảng 6 phút, tại vị trí cách bờ biển Paoay khoảng 75 km, trên vùng biển hướng ra Biển Đông – khu vực đang có tranh chấp chủ quyền gay gắt.

RAA giúp hợp tác quốc phòng Nhật – Philippines đi vào chiều sâu

Bối cảnh của cuộc diễn tập là Tokyo và Manila đang đẩy mạnh đàm phán về khả năng chuyển giao trang bị phòng thủ, sau khi Nhật Bản nới lỏng đáng kể các quy định xuất khẩu vũ khí trong những năm gần đây. Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro tiết lộ hai bên đang bàn về phương án chuyển giao tàu hộ vệ lớp Abukuma và máy bay tuần tra TC‑90 cho lực lượng vũ trang Philippines (AFP).

Việc triển khai Type 88 tới miền bắc Luzon được tạo thuận lợi bởi Hiệp định Tiếp cận Tương hỗ (RAA) giữa hai nước, có hiệu lực từ năm ngoái, giúp đơn giản hóa thủ tục đưa quân và khí tài vào lãnh thổ nước còn lại. Ông Koizumi nhận định RAA đã “nâng cao cả chất lượng lẫn quy mô” sự tham gia của Nhật Bản, thể hiện qua việc số quân nhân Nhật tham gia cuộc diễn tập tăng từ khoảng 140 người năm ngoái lên khoảng 1.400 người trong năm nay.

“Nhờ áp dụng RAA, chúng tôi có thể đưa khí tài hạng nặng vào Philippines và thực hành những hình thức huấn luyện cấp độ cao mà trước đây không thể thực hiện,” ông Koizumi nhấn mạnh. Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro cùng ông Koizumi có mặt trực tiếp tại Paoay để quan sát màn bắn đạn thật, trong khi Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. theo dõi toàn bộ từ trụ sở quân đội ở Manila qua hệ thống truyền hình trực tiếp.

Phủ Tổng thống Philippines ra tuyên bố cho biết cuộc diễn tập phô diễn năng lực phối hợp tác chiến trên biển của các lực lượng đồng minh, đồng thời thể hiện quyết tâm của Manila và các đối tác quốc tế trong việc thúc đẩy an ninh khu vực và bảo vệ tự do hàng hải.

Hoạt động diễn tập quân sự nâng cấp, đối phó mở rộng ảnh hưởng khu vực

Trong bối cảnh Bắc Kinh gia tăng hiện diện quân sự và gây sức ép quanh Đài Loan, cũng như trên Biển Đông, Bộ trưởng Teodoro nhấn mạnh thời điểm tổ chức các hoạt động thực binh như vậy là “cực kỳ quan trọng”. Trước đó ngày 2/5, lực lượng Mỹ – Philippines đã triển khai hệ thống tên lửa chống hạm NMESIS tại tỉnh Batanes, nằm gần Đài Loan, để diễn tập khóa và tấn công mục tiêu trên biển.

Cuộc diễn tập Balikatan 2026 là lần tổ chức lớn nhất từ trước đến nay, với hơn 17.000 binh sĩ tham gia và phạm vi trải rộng khắp quần đảo Philippines. Ngoài Mỹ, Nhật, Philippines và Úc, năm nay Canada, Pháp và New Zealand cũng lần đầu tham gia với tư cách thành viên chính thức, cho thấy mạng lưới đối tác an ninh của Manila đang mở rộng nhanh chóng.

Phía Bắc Kinh phản đối mạnh mẽ trước việc Nhật Bản đưa tên lửa chống hạm đến Philippines. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cáo buộc Tokyo “lấy danh nghĩa hợp tác an ninh để triển khai lực lượng ra nước ngoài, phóng đi các loại tên lửa mang tính tấn công”, cảnh báo các bên “đang chơi với lửa” quanh Biển Đông và Đài Loan.

Trong khi đó, ông Teodoro tuyên bố đây mới chỉ là bước khởi đầu: “Trong tương lai, quy mô chỉ có thể lớn hơn, và sẽ có thêm nhiều đối tác cùng tham gia.”

Theo Lý Ngôn / Epoch Times