Ông Jared Kushner sẽ tới Israel thảo luận kế hoạch hòa bình cho Gaza

Con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời là đặc phái viên Mỹ Jared Kushner, dự kiến sẽ tới Israel để hội đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Washington hy vọng chuyến thăm này sẽ giúp thu hẹp bất đồng giữa Mỹ và Israel về việc Hamas giải giáp và thời điểm Israel rút quân khỏi Gaza.

Các nhà ngoại giao Israel nói với The Epoch Times rằng Kushner dự kiến sẽ đi cùng Nikolay Mladenov, Giám đốc điều hành Hội đồng Hòa bình (Board of Peace), đồng thời gặp Thủ tướng Netanyahu và các quan chức cấp cao khác của Israel.

Các quan chức Israel cho biết nội dung trọng tâm của cuộc đàm phán dự kiến bao gồm: loại bỏ năng lực quân sự của tổ chức khủng bố Hamas, chuyển giao quyền kiểm soát dân sự và an ninh tại Gaza cho một cơ quan quản lý Palestine mới, và việc Israel rút quân.

Một trong những mục đích của chuyến thăm là đánh giá khoảng cách giữa chính phủ Israel và chính quyền Trump. Bất đồng giữa hai bên chủ yếu tập trung vào kế hoạch triển khai 15 điểm do Hội đồng Hòa bình đề xuất.

Tranh cãi về việc rút quân

Trước đó, Thủ tướng Netanyahu đã bác bỏ một số nội dung trong đề xuất của Hội đồng Hòa bình. Các quan chức Israel cho rằng những nội dung này mâu thuẫn với kế hoạch hòa bình 20 điểm cho Gaza do Trump đề xuất ban đầu và được Israel chấp thuận vào năm ngoái.

Trong cuộc họp chính phủ ngày 9/8, ông Netanyahu tuyên bố Israel sẽ không rút khỏi Gaza trước khi Hamas hoàn toàn giải giáp. Ông nói việc giải giáp phải bao gồm toàn bộ vũ khí của Hamas và phải là một quá trình “thực chất”, chứ không thể chỉ “mang tính hình thức”.

Bất đồng cốt lõi giữa Mỹ và Israel nằm ở thứ tự tiến hành ba bước: giải giáp, chuyển giao quyền quản lý Gaza và Israel rút quân.

Israel yêu cầu Hamas phải hạ vũ khí trước khi quân đội Israel rút khỏi các vị trí hiện tại. Trong khi đó, Hamas và các phe phái Palestine khác dù đồng ý tháo dỡ và lưu trữ vũ khí theo từng giai đoạn, nhưng muốn quá trình này gắn với việc Israel rút quân.

“Công việc kỹ thuật khó khăn và vụn vặt”

Kế hoạch 15 điểm của Hội đồng Hòa bình yêu cầu, sau khi cơ quan quản lý Palestine mới tiến vào Gaza và lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế được triển khai, sẽ bắt đầu quá trình niêm phong vũ khí hạng nặng, tháo dỡ các cơ sở sản xuất vũ khí, kho vũ khí và đường hầm.

Quá trình này sẽ được tiến hành từng bước dưới sự giám sát của cơ quan quản lý Palestine mới. Cơ quan này cuối cùng sẽ trở thành thực thể duy nhất được phép sở hữu hoặc kiểm soát vũ khí tại Gaza.

Kế hoạch gắn tiến trình niêm phong vũ khí với việc Israel rút quân theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, ngày 3/8, Hội đồng Hòa bình làm rõ rằng trước khi hoàn tất việc niêm phong và tiêu hủy toàn bộ vũ khí hạng nhẹ, vũ khí hạng nặng và đường hầm của Hamas, quân đội Israel sẽ không rút khỏi khu vực phía bên kia “Đường Vàng”.

Kế hoạch 15 điểm nhằm triển khai kế hoạch 20 điểm của Trump. Kế hoạch của Trump yêu cầu biến Gaza thành một khu vực phi quân sự, không có khủng bố, do một ủy ban Palestine phi chính trị quản lý.

Kế hoạch 20 điểm cấm Hamas và các phe phái vũ trang khác tham gia quản lý Gaza, đồng thời yêu cầu phá hủy các đường hầm, cơ sở sản xuất vũ khí và những cơ sở hạ tầng quân sự khác. Kế hoạch cũng yêu cầu từng bước chuyển giao các vùng lãnh thổ do Israel kiểm soát cho lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế, với tiến độ rút quân gắn với quá trình an ninh và phi quân sự hóa được hai bên thống nhất.

Các quan chức Israel cho rằng việc cho phép cơ quan quản lý Palestine và lực lượng quốc tế triển khai trước khi Hamas hoàn toàn giải giáp là đi chệch khỏi cách Israel hiểu về kế hoạch ban đầu.

Hội đồng Hòa bình khẳng định kế hoạch 15 điểm phù hợp với kế hoạch của Trump và không yêu cầu Israel rút khỏi khu vực phía bên kia “Đường Vàng” trước khi Hamas giao nộp vũ khí.

Sau cuộc gặp với Netanyahu ngày 3/8, Hội đồng này tuyên bố: “Mục tiêu rất rõ ràng, không có gì phải nghi ngờ: tiêu hủy hoàn toàn vũ khí tại Dải Gaza, chuyển từ sự cai trị bằng súng đạn sang quản trị dân sự. Đạt được mục tiêu này sẽ là một quá trình từng bước”.

Mladenov mô tả các cuộc đàm phán là “một công việc kỹ thuật chậm chạp, khó khăn và vụn vặt”.

Các cuộc đàm phán liên quan vẫn đang tiếp diễn, trong khi hoạt động quân sự của Israel tại Gaza chưa dừng lại. Tuy nhiên, các quan chức Israel nói với The Epoch Times rằng quân đội đã siết chặt quy trình phê duyệt các cuộc tấn công có mục tiêu, nhằm tạo thêm thời gian để các cuộc đàm phán về việc giải giáp có thể đạt tiến triển.