Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 7/3 tuyên bố thành lập một liên minh quân sự với các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh nhằm xóa sổ các băng đảng ma túy trong khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và các đồng minh Mỹ Latinh tại Hội nghị Thượng đỉnh “Lá chắn Châu Mỹ” (Shield of the Americas Summit) được tổ chức ở Florida. (Ảnh chụp màn hình video)

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 7/3 đã tiếp đón các đồng minh Mỹ Latinh tại Florida trong khuôn khổ một hội nghị thượng đỉnh tập trung vào các vấn đề khu vực, đồng thời công bố một liên minh quân sự mới nhằm chống lại các băng đảng ma túy ở Tây Bán cầu.

“Trong ngày lịch sử này, chúng ta cùng nhau công bố một liên minh quân sự hoàn toàn mới nhằm xóa sổ các băng đảng tội phạm đang hoành hành trong khu vực của chúng ta,” ông Trump nói khi bắt đầu bài phát biểu tại hội nghị.

Ông cho biết quan hệ đối tác mới này, mang tên Liên minh Chống Băng đảng châu Mỹ (Americas Counter Cartel Coalition), sẽ huy động các nguồn lực quân sự — bao gồm cả khả năng sử dụng tên lửa — để đối phó với các băng đảng ma túy.

Nhà Trắng cho biết nguyên thủ các quốc gia Argentina, Bolivia, Chile, Costa Rica, Cộng hòa Dominica, Ecuador, El Salvador, Honduras, Panama, Paraguay và Trinidad và Tobago đã tham dự hội nghị thượng đỉnh lần này.

Sự kiện mang tên Hội nghị Thượng đỉnh “Lá chắn Châu Mỹ” (Shield of the Americas Summit) được tổ chức tại Trump National Doral Club ở Miami. Đây là cuộc họp khu vực đầu tiên, theo cách mô tả của Bộ Ngoại giao Mỹ, tập hợp các “đồng minh cùng chí hướng” tại Tây Bán cầu.

“Chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện nhiều điều phi thường,” ông Trump nói với các nhà lãnh đạo tham dự.

Tất cả các quốc gia tham dự hội nghị hiện đều do các đảng cánh hữu hoặc trung hữu lãnh đạo, trong khi các chính phủ có xu hướng cánh tả như Brazil, Colombia và Mexico không tham gia hội nghị.

Ngày 5/3, ông Trump thông báo Bộ trưởng An ninh Nội địa sắp mãn nhiệm Kristi Noem sẽ dẫn dắt sáng kiến này với vai trò đặc phái viên của chương trình “Lá chắn châu Mỹ”.

Trong bài phát biểu, ông Trump cũng chỉ trích các chính quyền Mỹ trước đây vì đã bỏ bê khu vực Tây Bán cầu.

“Họ đã đi quá xa. Họ đi tới những nơi xa xôi mà thậm chí họ cũng không được mong muốn ở đó,” ông Trump nói.

Học thuyết Donroe (Donald + Monroe)

Trong chiến lược an ninh quốc gia được công bố tháng 11/2025, chính quyền Trump xác định Tây Bán cầu là ưu tiên hàng đầu, cho rằng việc để “các đối thủ ngoài khu vực” gia tăng ảnh hưởng tại đây là một “sai lầm chiến lược lớn của nước Mỹ trong nhiều thập kỷ gần đây”.

Chính quyền Trump so sánh chính sách mới này với Học thuyết Monroe năm 1823, chính sách của Mỹ từng cảnh báo các cường quốc châu Âu không can thiệp vào châu Mỹ.

Sau đó, một số cơ quan truyền thông bắt đầu gọi chính sách mới này là “Học thuyết Donroe”, và chính quyền Trump cũng chấp nhận cách gọi đó.

“Đó là học thuyết khẳng định chúng tôi sẽ không cho phép ảnh hưởng nước ngoài thù địch đặt chân vào bán cầu này, bao gồm cả khu vực kênh đào Panama,” ông Trump nói trong bài phát biểu, dù không trực tiếp nhắc đến Trung Quốc.

Trong hai thập kỷ qua, Trung Quốc đã trở thành một thế lực kinh tế lớn tại Mỹ Latinh và Caribe, với tổng kim ngạch thương mại vượt 500 tỷ USD vào năm 2024. Tại các quốc gia như Brazil và Peru, Trung Quốc đã thay thế Mỹ trở thành đối tác thương mại quan trọng.

Những năm gần đây, hơn 20 quốc gia Mỹ Latinh và Caribe đã tham gia sáng kiến “Vành đai và Con đường” của Bắc Kinh. Nhờ đó, Trung Quốc đã giành được hàng trăm dự án hạ tầng và kiểm soát nhiều tài sản, trong đó có các cảng biển trên khắp khu vực.

Tháng Một vừa qua, lực lượng Mỹ đã bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro tại Caracas, qua đó chấm dứt mối quan hệ của Venezuela với Trung Quốc. Tuần trước, ông Trump cho rằng Cuba có thể là mục tiêu tiếp theo.

“Cuba đã đến điểm cuối,” ông Trump nói tại sự kiện, đồng thời cho biết chính quyền tại Havana đang đàm phán với ông và Ngoại trưởng Marco Rubio.

“Nhưng hiện tại, trọng tâm của chúng tôi là Iran,” ông Trump nói thêm.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng, khi xung đột tại Iran bước sang tuần thứ hai.

Ngày 28/2, lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei cùng hàng chục lãnh đạo cấp cao đã thiệt mạng trong chiến dịch quân sự chung giữa Mỹ và Israel. Kể từ đó, Tehran đã tiến hành một loạt cuộc tấn công trả đũa trong khu vực.

Tổ chức Hezbollah — lực lượng được Iran hậu thuẫn — có các mạng lưới hoạt động tại Mỹ Latinh và trong nhiều năm đã sử dụng Tây Bán cầu để rửa tiền, gây quỹ và tiến hành các hoạt động khủng bố.

Mỹ đề nghị huấn luyện quân sự

Tại sự kiện, ông Trump đã ký một tuyên bố chính thức khởi động liên minh quân sự mới.

“Mọi nhà lãnh đạo có mặt tại đây hôm nay đều thống nhất rằng chúng ta không thể và sẽ không tiếp tục dung thứ tình trạng vô pháp luật trong bán cầu của mình,” ông Trump nói.

“Các bạn có lực lượng cảnh sát rất tốt, nhưng họ bị đe dọa, bị các băng đảng làm cho sợ hãi,” ông Trump nói thêm khi đề cập đến các băng đảng ma túy.

“Các bạn sẽ sử dụng quân đội. Trong nhiều trường hợp, lực lượng của chúng tôi đã làm việc rất chặt chẽ với các bạn, và Mỹ mong muốn tiếp tục tăng cường, mở rộng sự hợp tác đó trong những tháng tới.”

Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ gần đây thông báo quân đội Ecuador và Mỹ đã tiến hành các chiến dịch chung nhằm vào các “tổ chức khủng bố bị chỉ định” tại Ecuador trong khuôn khổ nỗ lực chống khủng bố ma túy.

Theo tuyên bố, Mỹ sẽ đào tạo và huy động quân đội các quốc gia đối tác để giúp phá vỡ các băng đảng ma túy.

Văn bản cũng nêu rõ Mỹ và các đồng minh cần ngăn chặn các mối đe dọa bên ngoài, bao gồm những ảnh hưởng nước ngoài có hại đến từ ngoài Tây Bán cầu.

Có tổng cộng 17 quốc gia tham gia ký kết quan hệ đối tác này.

Các lãnh đạo tham dự hội nghị tại Miami gồm: Tổng thống Argentina Javier Milei; Tổng thống Bolivia Rodrigo Paz Pereira; Tổng thống đắc cử Chile Jose Antonio Kast; Tổng thống Costa Rica Rodrigo Chaves Robles; Tổng thống Cộng hòa Dominica Luis Rodolfo Abinader Corona; Tổng thống Ecuador Daniel Roy Gilchrist Noboa Azín; Tổng thống El Salvador Nayib Bukele; Tổng thống Guyana Mohamed Irfaan Ali; Tổng thống Honduras Nasry “Tito” Asfura; Tổng thống Panama José Raúl Mulino Quintero; Tổng thống Paraguay Santiago Peña; và Thủ tướng Trinidad và Tobago Kamla Persad-Bissessar.