Ông Trump được kêu gọi nêu vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo với ông Tập

Ngày 13/5, trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, nhiều chính khách, học giả, chuyên gia và nhà hoạt động nhân quyền tại Mỹ đã kêu gọi ông Trump trực tiếp nêu các vấn đề nhân quyền, tự do tôn giáo và đàn áp xuyên quốc gia của Bắc Kinh, đồng thời yêu cầu trả tự do cho các tù nhân chính trị tại Trung Quốc.

Nghị sĩ Mỹ Jim McGovern cho biết: “Chúng tôi kêu gọi Tổng thống Trump đưa ra quyết định đúng đắn — đặt vấn đề nhân quyền vào vị trí ưu tiên hàng đầu trong đối thoại với ĐCSTQ”.

Ông nói thêm rằng hội nghị thượng đỉnh lần này là “một phép thử then chốt đối với quyết tâm của nước Mỹ”.

Ủy ban CECC gửi thư cho Nhà Trắng

Trước cuộc gặp Trump–Tập, Ủy ban Quốc hội và Hành pháp Mỹ về Trung Quốc (CECC) đã gửi thư tới Nhà Trắng, thúc giục Tổng thống Trump trực tiếp nêu vấn đề nhân quyền với ông Tập Cận Bình, đồng thời đề cập danh sách các tù nhân chính trị đang bị giam giữ mà họ yêu cầu Bắc Kinh trả tự do.

Danh sách này bao gồm:

• Gulshan Abbas — bác sĩ người Duy Ngô Nhĩ, bị kết án bí mật 20 năm tù.
• mục sư Jin Mingri — mục sư trưởng Nhà thờ Zion Bắc Kinh, bị bắt từ tháng 10/2025 tại Quảng Tây.
• Cao Trí Thịnh — luật sư nhân quyền và nhà hoạt động Cơ Đốc giáo, nhiều lần bị giam giữ và tra tấn vì bảo vệ người có tín ngưỡng.
• Chu Đức Dũng — học viên Pháp Luân Công, kỹ sư địa chất cấp cao, bị kết án 8 năm tù.
• Hứa Na — họa sĩ Trung Quốc và học viên Pháp Luân Công, bị kết án 8 năm tù.
• Đinh Gia Hỷ — luật sư nhân quyền, bị kết án 12 năm tù với tội danh “kích động lật đổ chính quyền nhà nước”.
• Trương Triển — công dân kiêm nhà báo độc lập, nhiều lần bị bắt vì đưa tin độc lập.
• Bành Lập Phát — người biểu tình bị bắt sau vụ treo biểu ngữ phản đối tại cầu Tứ Thông – Bắc Kinh.

CECC cho rằng ĐCSTQ không chỉ đàn áp người dân trong nước mà còn tiến hành “đàn áp xuyên quốc gia” tại Mỹ.

Trong thư, CECC viết: “Trong mỗi trường hợp kể trên, ĐCSTQ không chỉ trừng phạt một cá nhân, mà còn phát đi thông điệp rằng họ có thể kiểm soát cuộc sống của người Trung Quốc, đồng thời gây ảnh hưởng tới các gia đình tại Mỹ và can thiệp vào hành vi diễn ra trên lãnh thổ Mỹ”.

Ủy ban này cũng cảnh báo rằng “ngoại giao con tin”, lệnh cấm xuất cảnh mang tính cưỡng ép, cũng như hoạt động đàn áp xuyên quốc gia nhằm vào công dân Mỹ và thường trú nhân hợp pháp đang ngày càng đe dọa lợi ích của Hoa Kỳ.

Cựu đại sứ Mỹ về tự do tôn giáo kêu gọi nêu vấn đề tín ngưỡng

Cựu Đại sứ lưu động của Mỹ về Tự do Tôn giáo Quốc tế Sam Brownback hôm 12/5 đã ra mắt cuốn sách mới mang tên ‘Cuộc chiến của ĐCSTQ chống lại đức tin’ tại Washington.

Ông cho rằng ĐCSTQ “sợ tự do tôn giáo hơn cả tàu sân bay hay vũ khí hạt nhân của Mỹ”, vì tự do tín ngưỡng “đối lập căn bản với chủ nghĩa cộng sản”.

Ông nói: “Tôi thực sự hy vọng những vấn đề này sẽ được nêu ra trong cuộc gặp Trump–Tập. Khi ông Tập đề cập đến Đài Loan, tôi hy vọng Tổng thống Trump sẽ nêu vấn đề tự do tín ngưỡng”.

Ông đặc biệt nhấn mạnh cuộc đàn áp Pháp Luân Công tại Trung Quốc. Theo Brownback, việc ĐCSTQ đàn áp Pháp Luân Công là “một hình thức diệt chủng”, vì mục tiêu của chính quyền là “xóa sổ toàn bộ nhóm người này”. Ông cũng cho rằng Tổng thống Trump nên đề cập tới cáo buộc thu hoạch nội tạng từ học viên Pháp Luân Công và các tù nhân lương tâm khác.

Trung tâm Thông tin Pháp Luân Đại Pháp nêu 2 yêu cầu

Giám đốc điều hành Trung tâm Thông tin Pháp Luân Đại Pháp, Levi Browde, cho biết ông hy vọng ông Trump sẽ nêu 2 vấn đề quan trọng nhất với ông Tập Cận Bình:

“Thứ nhất là phải chấm dứt cuộc đàn áp Pháp Luân Công tại Trung Quốc.”

“Thứ hai là phải chấm dứt việc Bắc Kinh đàn áp Pháp Luân Công trên đất Mỹ.”

Ông cho rằng nếu Washington cho phép Bắc Kinh tiến hành các hoạt động đàn áp xuyên quốc gia ngay trên lãnh thổ Mỹ thì điều đó sẽ trở thành “mối đe dọa an ninh quốc gia”.

Bài viết cũng nhắc tới đoàn nghệ thuật Shen Yun có trụ sở tại New York — tổ chức chuyên biểu diễn văn hóa truyền thống Trung Hoa trước thời cộng sản. Theo bài báo, trong 2 năm qua Shen Yun đã đối mặt với hơn 150 vụ đe dọa như đánh bom giả, đốt phá giả và đe dọa xả súng.

Nhiều nghị sĩ Mỹ kêu gọi trả tự do cho Jimmy Lai và mục sư Jin Mingri

Ngày 7/5, hơn 100 nghị sĩ lưỡng đảng tại Quốc hội Mỹ đã gửi thư tới Nhà Trắng, kêu gọi Tổng thống Donald Trump yêu cầu ông Tập Cận Bình trả tự do cho ông Jimmy Lai (Lê Trí Anh) — nhà sáng lập báo Apple Daily và tập đoàn truyền thông Next Digital tại Hồng Kông. Ông Jimmy Lai hiện mang quốc tịch Anh.

Cũng trong ngày 7/5, Nghị sĩ kỳ cựu Chris Smith đã đưa ra một nghị quyết, kêu gọi ông Trump ưu tiên vấn đề trả tự do cho 5 người bị giam giữ, trong đó có mục sư Jin Mingri, khi gặp lãnh đạo Trung Quốc.

Trước đó, vào tháng Tư năm nay, 13 thượng nghị sĩ Mỹ đã đề xuất một nghị quyết yêu cầu Tổng thống Trump ưu tiên thúc đẩy việc phóng thích nhiều tù nhân chính trị và người có tín ngưỡng, bao gồm ông Jimmy Lai và mục sư Jin Mingri, trong các cuộc tiếp xúc tương lai với lãnh đạo Trung Quốc.

Bản thân ông Trump cũng nhiều lần tuyên bố sẽ trực tiếp nêu trường hợp của ông Jimmy Lai và mục sư Kim trong các cuộc trao đổi với Bắc Kinh.

Ngày 11/5/2026, nhiều tổ chức như Quỹ Ủng hộ Tự do Hồng Kông, Liên minh Phúc Âm Luca, Phong trào Quốc tế vì Tây Tạng, Phong trào Ủng hộ người Duy Ngô Nhĩ và Dự án Nhân quyền Duy Ngô Nhĩ đã tập trung trước Nhà Trắng, kêu gọi ông Trump yêu cầu Trung Quốc trả tự do cho Jimmy Lai, Jin Mingri và các tù nhân chính trị khác đang bị ĐCSTQ giam giữ.

Chuyên gia về Trung Quốc: Ông Trump nên nêu 3 vấn đề lớn

Chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc Sarah Cook — cựu giám đốc nghiên cứu về Trung Quốc, Hồng Kông và Đài Loan của Freedom House tại Washington — cho rằng ông Trump nên nêu 3 chủ đề chính trong cuộc gặp với ông Tập Cận Bình:

1. Đàn áp xuyên quốc gia.
2. Trả tự do cho nhiều tù nhân lương tâm có liên hệ với Mỹ, bao gồm mục sư Jin Mingri và học viên Pháp Luân Công Lưu Ái Hoa.
3. Việc ĐCSTQ tìm cách khai thác quy mô công nghiệp các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Mỹ.

Về lý do cần đề cập đến vấn đề đàn áp xuyên quốc gia, bà Cook nói:

“Điều này không chỉ liên quan đến nguyên tắc và việc bảo vệ người dân Mỹ khỏi ‘cánh tay’ của Bắc Kinh, mà còn mang ý nghĩa chiến lược.”

Bà cho rằng nếu các cơ quan an ninh Trung Quốc có thể hoạt động ngay trên lãnh thổ Mỹ mà không bị ngăn chặn, điều đó sẽ khiến Bắc Kinh cho rằng Washington thiếu khả năng tự vệ, từ đó làm suy yếu năng lực răn đe của Mỹ ở các khu vực khác như Nhật Bản, Philippines hay Đài Loan.

Cựu nghị sĩ Mỹ: Hãy trả tự do cho các tù nhân lương tâm

Cựu Dân biểu Frank Wolf cho biết ông hy vọng Tổng thống Trump sẽ nêu các vấn đề như thu hoạch nội tạng cưỡng bức, đàn áp tự do tôn giáo và nhân quyền tại Trung Quốc.

Ông nói: “Tất cả những vấn đề này đều nên được nêu với Tập Cận Bình”.

Ông Wolf cũng kêu gọi trả tự do cho người Duy Ngô Nhĩ, học viên Pháp Luân Công, Jimmy Lai, Hoàng Chi Phong và các tù nhân lương tâm khác.

Học giả Viện Hudson kêu gọi nêu vấn đề thu hoạch nội tạng

Bà Nina Shea — nghiên cứu viên cao cấp và giám đốc Trung tâm Tự do Tôn giáo thuộc Viện Hudson — cho rằng Tổng thống Trump nên trực tiếp đề cập tới cáo buộc thu hoạch nội tạng cưỡng bức tại Trung Quốc.

Bà nói: “Thu hoạch nội tạng sống là điều quá kinh khủng. Hiện đã có rất nhiều bằng chứng cho thấy điều đó thực sự tồn tại. Chúng ta không thể tiếp tục làm ngơ”.

Cựu ngôi sao NBA kêu gọi chú ý đến nhân quyền

Cựu cầu thủ NBA Enes Kanter Freedom phát biểu rằng ĐCSTQ “không chỉ đe dọa người dân Trung Quốc mà còn đe dọa toàn bộ thế giới tự do”.

Ông nói cộng đồng quốc tế cần có hành động cụ thể đối với các chế độ độc tài, đồng thời bày tỏ hy vọng Tổng thống Trump sẽ nâng cao sự chú ý đối với các vấn đề nhân quyền, bao gồm cả cáo buộc thu hoạch nội tạng cưỡng bức.

“Hy vọng Tổng thống Trump sẽ nêu ra những vấn đề này trong đối thoại với Trung Quốc,” ông nói.

Nhà hoạt động dân chủ: “Không thể tin ĐCSTQ”

Ngày 11/5/2026, nhà hoạt động dân chủ gốc Hoa tại New York Bạch Tiết Mẫn cùng một số người đã tập trung trước Nhà Trắng, kêu gọi Tổng thống Donald Trump “không nên ảo tưởng về ĐCSTQ” và “đừng để Bắc Kinh lừa dối”.

Trong phát biểu với The Epoch Times, ông nói: “ĐCSTQ không đồng nghĩa với Trung Quốc”.

Ông cho rằng ĐCSTQ là “một chế độ độc tài” và là “chính quyền tà ác, đáng sợ nhất thế giới”, đồng thời khẳng định: “Bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với ĐCSTQ đều không đáng tin cậy”.

Ông Bạch Tiết Mẫn cũng đề xuất Mỹ nên “bao vây toàn diện ĐCSTQ” nhằm khiến chính quyền này sụp đổ.

Xem thêm

Người bị Trung Quốc trừng phạt – Ngoại trưởng Rubio – tháp tùng ông Trump thăm Trung Quốc

Trong đoàn tháp tùng có Ngoại trưởng Marco Rubio — người từng bị Trung Quốc 2 lần áp đặt lệnh trừng phạt khi còn là Thượng nghị sĩ