Ông Zelenskyy: ông Trump nên phạt công ty Nga-Trung tạo mạng vệ tinh Rassvet, đối thủ Starlink
- Vân Thiên
- •
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đề nghị Tổng thống Donald Trump trừng phạt các công ty Nga và Trung Quốc bị cho là hỗ trợ phát triển mạng vệ tinh Rassvet, đối thủ của Starlink. Ukraine lo ngại hệ thống này có thể giúp Nga duy trì liên lạc quân sự, điều khiển máy bay không người lái và giảm phụ thuộc vào hạ tầng do SpaceX kiểm soát. Nga đã bắt đầu triển khai vệ tinh Rassvet và đặt mục tiêu cung cấp dịch vụ thương mại từ năm 2027.
Kyiv đang nỗ lực ngăn Nga xây dựng một hệ thống internet vệ tinh độc lập có khả năng phục vụ chiến trường. Ông Zelenskyy nói ông đã nêu vấn đề này với ông Trump nhiều lần, gần nhất trong cuộc gặp bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.
Hệ thống vệ tinh Rassvet là gì?
Đây là mạng vệ tinh quỹ đạo thấp do công ty Nga Bureau 1440 phát triển nhằm cung cấp internet băng rộng và trở thành phương án thay thế Starlink của SpaceX. Nga đã phóng nhóm 16 vệ tinh vận hành đầu tiên vào tháng 3/2026; kế hoạch chính thức hướng tới hơn 250 vệ tinh để bắt đầu dịch vụ thương mại năm 2027 và khoảng 900 vệ tinh vào năm 2035.
Ông Zelenskyy muốn Mỹ làm gì?
Ông đề nghị chính quyền Trump trừng phạt những doanh nghiệp và tổ chức của Nga, cũng như các công ty Trung Quốc mà ông cho là đang hỗ trợ phát triển hệ thống Rassvet, nhằm gây khó khăn cho việc hoàn thiện hệ thống.
Vai trò của Trung Quốc
Ông Zelenskyy nói Ukraine có thông tin cho thấy Trung Quốc đang làm việc với Nga về vệ tinh và khả năng tạo ra một hệ thống tương tự Starlink.
“Chúng tôi biết rằng Trung Quốc đang phát triển các vệ tinh và nghiên cứu khả năng hỗ trợ Nga xây dựng một hệ thống tương tự Starlink,” ông Zelenskyy nói.
Chú ý, đây là tuyên bố của phía Ukraine; các nguồn được kiểm tra chưa cho thấy Bắc Kinh công khai xác nhận vai trò này.
Tại sao Ukraine coi Rassvet là mối đe dọa?
Starlink đã trở thành hạ tầng quan trọng cho thông tin liên lạc, điều khiển và phối hợp trên chiến trường Ukraine. Nếu Nga sở hữu mạng riêng, Moskva sẽ giảm khả năng bị SpaceX hoặc Mỹ hạn chế quyền truy cập và có thể hỗ trợ hoạt động quân sự theo thời gian thực. Kyiv cũng lo mạng này có thể tăng năng lực điều khiển UAV và các hoạt động khác ngoài lãnh thổ Ukraine.
Ông Denys Sienik, Phó trưởng phái bộ tại Đại sứ quán Ukraine ở Washington, nói với các phóng viên:
“Nếu họ phóng Rassvet vào cuối năm 2026, họ sẽ có khả năng nhắm mục tiêu và tấn công các mục tiêu của Ukraine theo thời gian thực trên lãnh thổ của chúng tôi.”
Ngoài ra, ông Sienik cũng cho biết ông sẽ chia sẻ với chính phủ Mỹ và Quốc hội Mỹ thông tin chi tiết về các công ty và cá nhân mà Kyiv cáo buộc đang hỗ trợ Rassvet.
“Nếu các thực thể này không bị trừng phạt, điều đó thực sự sẽ khiến chương trình này của Nga trở thành hiện thực, và đó sẽ là một yếu tố làm thay đổi cục diện,” ông Sienik nói.
Thời điểm triển khai vẫn còn bất định
Ông Zelenskyy nói Rassvet có thể bắt đầu hoạt động vào khoảng cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, nhưng Bureau 1440 công khai đặt mục tiêu dịch vụ thương mại trong năm 2027. Vì vậy, thời điểm mà ông Zelenskyy đưa ra mang tính cảnh báo sớm hơn lịch trình thương mại chính thức của dự án.
Một điểm quan trọng của câu chuyện là quyền kiểm soát Starlink đã trở thành vấn đề chiến lược. Ukraine cũng từng muốn mở rộng vùng phủ Starlink để hỗ trợ các hoạt động chống những mục tiêu quân sự của Nga sâu hơn trong lãnh thổ Nga, nhưng điều này phụ thuộc vào chính sách của SpaceX và ông Elon Musk. Theo một số tờ báo dòng chính phương Tây, ông Trump đã đề cập đến vai trò của ông Musk khi ông Zelenskyy nêu vấn đề này.
“Tổng thống Trump nói với tôi rằng ông ấy ủng hộ việc đó,” ông Zelenskyy cho biết hôm thứ Năm (1/10), đồng thời nói rằng nhà lãnh đạo Mỹ còn nói thêm: “Hãy hỏi Elon.”
Vân Thiên, theo Financial Times, Reuters, Ukrainska Pravda, Türkiye Today
Xem thêm
Từ khóa Volodymyr Zelensky
